Stronki na blogu

piątek, 21 lutego 2020

„Come to Daddy” (2019)


Młody mężczyzna, Norval Greenwood, po kilkudziesięcioletniej nieobecności ojca w swoim życiu dostaje od niego list z zaproszeniem do jego położonego w zacisznej nadmorskiej okolicy domu. Norval przyjmuje propozycję, ale jego rodziciel, Brian, nie jest taki, jak go sobie wyobrażał. Gospodarz wydaje się być do niego wrogo nastawiony, a starania Norvala, by zyskać jego sympatię tylko pogarszają sytuację. Brian jawnie kpi z tego, że jego dorosły już syn nadal mieszka z matką i najwyraźniej jest zniesmaczony tym, że Norval jeszcze niedawno tkwił w szponach nałogu alkoholowego. Poza tym młody mężczyzna ma powody przypuszczać, że ze strony ojca grozi mu poważne niebezpieczeństwo, że człowiek, który zaprosił go do swojego domu z jakiegoś sobie tylko znanego powodu chce wyrządzić mu fizyczną krzywdę.

Irlandzko-kanadyjsko-nowozelandzko-amerykański thriller komediowy „Come to Daddy” (inna pisownia: „Come To Daddy”) to pełnometrażowy reżyserski debiut Anta Timpsona, twórcy pochodzącego z Nowej Zelandii, który najprężniej rozwija się jako producent filmowy. Scenariusz autorstwa Toby'ego Harvarda powstał na podstawie pomysłu Timpsona, na który z kolei największy wpływ miała śmierć ojca reżysera „Come to Daddy”. Timpson wyznał, że ojciec już w dzieciństwie zaraził go swoją miłością do kina i że prace nad fikcyjną historią Norvala Greenwooda były dla niego katartycznym przeżyciem. Pierwszy pokaz pełnometrażowego reżyserskiego debiutu Anta Timpsona odbył się w kwietniu 2019 roku na Tribeca Film Festival. A to był dopiero początek długiego tournée po festiwalach filmowych. Dystrybucja „Come to Daddy” ograniczała się do nich aż do lutego 2020 roku, kiedy to produkcja weszła na ekrany kin w kilku krajach świata.

Podczas stylowego otwarcia „Come to Daddy” (plansza tytułowa przywodzi wręcz skojarzenia z tak uwielbianym przez Anta Timpsona starszym kinem) widzimy młodego mężczyznę z fryzurką a la Lloyd z „Głupiego i głupszego” (1994) – nieidentyczną, ale tyle wystarczyło by mignął mi w wyobraźni tamten bohater – przedzierającego się przez las i skały w ponurej, iście jesiennej aurze. Nagle przed jego oczami wyrasta samotnie stojący, drewniany dom, który jak się okazuje należy do ojca naszego „wytrawnego podróżnika”. W Norvala Greenwooda, bo tak się nazywa przybysz, w bardzo dobrym stylu wcielił się Elijah Wood. Jego bohater mieszka w Los Angeles z matką i stara się realizować w branży muzycznej. Norval dzieli się tymi faktami ze swojego życia z mężczyzną zamieszkującym ów odosobniony dom, do którego już na początku filmu przybył. Mężczyzną imieniem Brian będącym ojcem Norvala, który porzucił go w dzieciństwie i dotychczas ani razu nie próbował się z nim skontaktować. Dopiero teraz, po trzydziestu latach, młody Greenwood dostał od niego pierwszy list. List z zaproszeniem do jego domu, które to chętnie przyjął. Bo od zawsze marzył o spotkaniu z ojcem, którego jak szybko się okazuje mocno idealizował. Człowiek, który otwiera mu drzwi (całkiem widowiskowy występ Martina Donovana) ewidentnie nie jest kochającym tatusiem stęsknionym za swoją latoroślą. Już pierwszy rzut oka na niego powinien wystarczyć, by w umyśle odbiorcy odezwał się sygnał alarmowy, a jeśli nie, to twórcy szybko to naprawią. Rzecz nie w tym, że Brian nadużywa alkoholu, bo istotnie nie stroni od butelki. Nie chodzi nawet o to, że naigrawa się ze swojego gościa. Sygnały wskazujące na to, że coś z nim jest ewidentnie nie tak początkowo są może subtelniej unaoczniane, ale za to wyraźnie odczuwalne. Twarde spojrzenia, które Brian posyła w kierunku Norvala, zawoalowane groźby i przede wszystkim akcja z telefonem tego drugiego, każą sądzić, że życie młodego mężczyzny jest zagrożone. Że najlepiej zrobiłby, gdyby natychmiast wyruszył w drogę powrotną do Los Angeles i czekającej tam na niego matki. Ale, jak to w kinie grozy nierzadko bywa, nawet podejrzenie graniczące z pewnością, że ojciec właśnie rzucił w niego niemałych rozmiarów kamieniem, nie skłania naszego protagonisty do opuszczenia tego bądź co bądź urokliwego miejsca. Naturalny – raz nasłoneczniony, innymi razy bardzo posępny – krajoobraz właściwie w pojedynkę stara się tworzyć pożądany przez miłośników tak thrillerów, jak horrorów klimat. Wybór miejsca akcji i zdjęcia zrobione podczas mglistych dni, owszem, wprowadzają dość silne poczucie wyobcowania i zagrożenia życia (nie mniej od wielce podejrzanego zachowania gospodarza drewnianego domku, do którego trafia nasz łaknący ojcowskiej akceptacji bohater), ale poza tym twórcy celują w modny w dzisiejszych czasach plastik. Mrok jest metaliczny i niedostatecznie zagęszczony, a podczas słonecznych dni kolory są tak jaskrawe, a światło tak mocne, że aż musiałam przymykać powieki. Chwilami, a w pozostałych minutach... No nie mogę powiedzieć, że podczas tych słonecznych dni czułam cokolwiek poza jak najbardziej niepożądanym w tym kontekście niesmakiem. Kolejne plastikowe filmidło – ileż jeszcze? - chociaż tak zupełnie niepozbawione smaczków atmosferycznych. Czyli: co jakiś czas dochodząca do głosu jesienna aura i dosyć zróżnicowana, że tak to ujmę przyjemnie drażniąca oprawa dźwiękowa skomponowana przez Karla Stevena, który to pracował (w mniejszym zakresie niż tutaj) między innymi nad muzyką „Aresztu domowego” Gerarda Johnstone'a, notabene przedsięwzięcia, w którym w pewnym sensie wziął również udział Ant Timpson: jako jeden z producentów wykonawczych. Sytuację do pewnego stopnia ratuje też rozwój fabuły, a ściślej pierwszej partii „Come to Daddy”. Bo im dalej w las...

Ant Timpson powiedział, że jego pierwszy pełnometrażowy film jest pełen szalonego humoru i dzikich postaci. Zgodzę się, że osoby zaludniające tę historię mają, nazwijmy to, odchyły od normy, są mniej czy bardziej osobliwe, ale dowcip... Cóż, nie mogłam oprzeć się wrażeniu, że dla twórców „Come to Daddy” czarna komedia to przede wszystkim wulgaryzmy. Te scenki, które zostały pomyślane jako dowcipne, zasadzają się na przekleństwach. Nie wszystkie, ale sporo tego. Więc jak kogoś bawią brzydkie słowa to spokojnie może szukać szczerego śmiechu w „Come to Daddy”. W moje poczucie humoru natomiast trafił zaledwie jeden moment, pożądanie niesmaczna wymiana zdań pomiędzy dwoma mężczyznami. Taki oto dylemat: zjeść własne ucho, czy wypić cudze nasienie? Który wybór jest lepszy? Odpowiedź: nasienie, bo to posiłek bardziej wartościowy. Bogaty w białko. Jak już wspomniałam pierwsza partia „Come to Daddy” fabularnie w moich oczach się wybroniła. Motyw delikatnie mówiąc podejrzanego, a dobitniej szalonego gospodarza uroczego domu znacznie oddalonego od innych nieruchomości, zazwyczaj bez problemu mnie angażuje. I podobnie było tutaj (tylko ta atmosfera...). W sumie zaintrygowały mnie pierwsze dni pobytu Norvala Greenwooda, można powiedzieć klasycznego maminsynka, którego życie bynajmniej nie jest usłane różami, aczkolwiek jego problemy nigdy nie miały podłoża finansowego. Młody mężczyzna od lat, z raczej marnym skutkiem, działa w branży muzycznej. Mieszka z matką w Beverly Hills (czym naraża się na odrażającą aluzję ojca, co do charakteru ich relacji (kompleks Edypa: ot taki złośliwy żarciki) i przeszedł już jedną próbę samobójczą, z czego również zwierza się Brianowi (poważny błąd). Choć to ojciec porzucił go w dzieciństwie i przez kilkadziesiąt lat nie dawał znaku życia, to Norval stara się mu przypodobać. Brian tymczasem nie wykazuje najmniejszej chęci naprawienia stosunków z jedynym synem. Nie zamierza go przeprosić za krzywdę, jakiej przysporzył jemu i jego matce, ani nawet przyjąć ręki, którą Norval ponad wszelką wątpliwość wyciąga w jego kierunku. Brian nie chce pojednać się ze swoją latoroślą, chociaż to on tak naprawdę pierwszy wyszedł z inicjatywą – list z zaproszeniem do jego domu zaadresowany do Norvala. Można więc założyć, że Brian sprowadził swojego syna do tego odizolowanego miejsca po to, by się go pozbyć. Tylko dlaczego miałoby mu na tym zależeć? No cóż, jego motywacji przynajmniej przez jakiś czas nie znamy. Zresztą celu zorganizowania owego spotkania po latach tak naprawdę tylko się domyślamy. Wcale nie jest powiedziane, że Brian na pewno chce zabić swojego gościa. Może chce tylko trochę uprzykrzyć mu życie albo po prostu nie potrafi inaczej, taki już jest w kontaktach z ludźmi. Bo jak to się mówi nie jest normalny? Bo ogłupia go alkohol? Bo tak każą mu głosy... Tak, Brian toczy nocne rozmowy z kimś, kogo nie widać. Norval ma więc powody przypuszczać, że jego rodziciel tak naprawdę rozmawia z samym sobą. To by wiele wyjaśniało. A więc główny bohater „Come to Daddy” prawdopodobnie znalazł już odpowiedź na dziwną, wrogą wręcz postawę ojca w stosunku do niego. Choroba psychiczna to jak najbardziej prawdopodobny motyw, prawda? Tak czy inaczej Norval powinien niezwłocznie opuścić to miejsce. Co do tego mamy absolutną pewność. Jego jednak coś – pewnie ogromna potrzeba pojednania z ojcem, jaki by on nie był – cały czas trzyma go w tym przeklętym domu. Przeklętym nie tylko w tym sensie, że gospodarzy w nim niebezpieczny, potencjalnie chory psychicznie człowiek, ale i może w bardziej dosłownym znaczeniu tego słowa. To znaczy w pewnym momencie twórcy wprowadzają elementy sugerujące skręt w stronę horroru o zjawiskach nadprzyrodzonych. Później pojawia się nawet trochę gore – w miarę śmiałych (ale bez przesady) mordów i okaleczeń, z których najbardziej pomysłowe moim zdaniem jest bliskie spotkanie gwoździa z twarzą, a najbardziej bolesne (powiedzmy z lekka wstrząsające) nadzwyczaj długie miażdżenie ludzkiej głowy. W „Come to Daddy”, co się chwali, nie znajdziemy choćby najmniejszego wspomagania komputerem, bo Ant Timpson (witaj brachu!) nie jest zwolennikiem CGI. Preferuje praktyczne efekty specjalne, czego wyraz daje w swoim debiutanckim pełnometrażowym filmie. Przewrotnym, zaskakującym, ale... przedobrzonym. Według mnie za bardzo to naciągane - twórcy za daleko poszli w stronę czarnej komedii w drugiej partii filmu, bo znacznie podkopali tym wiarygodność wypracowaną wcześniej – i podczepili się pod motyw, za którym delikatnie mówiąc nie przepadam. I tak oto opowieść o groźnym pustelniku i jego z lekka ciapowatej ofierze zamieniła się w nawiną akcyjkę o „superbohaterze” poniekąd z przymusu. Poniekąd, bo naprawdę ciężko nadążyć za jego motywacją, trudno przeniknąć jego myśli w tych szaleńczych chwilach. Pozostaje chyba tylko dojść do wniosku, że kieruje nim czysta adrenalina, chwilowa niepoczytalność wynikła z panicznego strachu i czyjejś siły perswazji. Aha, przypomniało mi się: rozbawił mnie też moment z łańcuchem – myślę, że każdy odbiorca „Come to Daddy” bez trudu odgadnie, o którym konkretnie fragmencie tu mowa. A po tym gwałtownym zwrocie akcji... No cóż, wyróżniłabym tylko te nieliczne momenty gore. Niestety, nic więcej. Pierwsza partia zapowiadała coś lepszego tj. bardziej atrakcyjnego z mojego punktu widzenia, bo trzeba zaznaczyć, że obrany przez scenarzystę kierunek trafił na dosyć szeroki podatny grunt, na którym nie zabrakło też krytyków.

Tak pół na pół? No, po litościwym naciągnięciu. „Come to Daddy”, pełnometrażowy debiut reżyserski Nowozelandczyka Anta Timpsona wprawdzie trochę mnie wymęczył, ale i nie mam wątpliwości, że to jeden z tych filmów, który może się podobać dosyć szerokiemu gronu filmomaniaków. Fanom trochę szalonych thrillerów, czarnych komedii, ale i przejaskrawionych filmów akcji. Obrazów zagadkowych, nieprzewidywalnych i umiarkowanie brutalnych, odżegnujących się od tzw. czystości gatunkowej. To taki gatunkowy eksperymencik, bardzo wulgarny, trochę groteskowy i... naciągany. Pewnie celowo, ale to jakoś nie umniejszało mojego... zawodu? Tak, można powiedzieć, że w jakimś stopniu się rozczarowałam, bo pierwsza partia zapowiadała coś zgoła innego, dużo bardziej przystającego do moich osobistych sympatii filmowych. Tak, „Come to Daddy” dla mnie nie okazał się nader fortunną propozycją, ale dla innych? Dotychczasowy odzew widzów generalne jest dobry, więc pewnie powinno się zaryzykować spotkanie z Norvalem Greenwoodem i jego wielce podejrzanym ojczulkiem. Jeśli, rzecz jasna, sympatyzuje się przynajmniej z jednym z wymienionych wyżej gatunków.

środa, 19 lutego 2020

Ada Palmer „Siedem kapitulacji”


Rok 2454. Uniwersalny Wolny Sojusz przechodzi poważny kryzys. Odkrycie ceny, jaką od wieków płacono za utopijny porządek świata stanowi poważne zagrożenie dla systemu pasiekowego i co gorsza wiele wskazuje na to, że wojna światowa jest nieunikniona. A wziąwszy pod uwagę niebotyczne zaawansowanie technologiczne i naukowe nikt nie może mieć wątpliwości, że będzie to najbardziej niszczycielska wojna w historii ludzkości. Przywódcy Pasiek zwani Wielką Siódemką przy pomocy swoich potężnych sojuszników wszelkimi sposobami starają się utrzymywać, jak się okazało, nie tak znowu idealny porządek świata. Jedyną osobą, która wciąż wierzy w to, że wojny da się uniknąć jest ponadprzeciętnie inteligentny usługowiec Mycroft Canner. Człowiek, który nie bez pomocy innych wychował chłopca imieniem Bridger. Ten obdarzony boskimi mocami trzynastolatek według Cannera jest władny ocalić świat. Działając w porozumieniu z Jehovah Masonem, istotą przekonaną, że jest bogiem innego wszechświata. Mycroft, tak jak wielu innych, też w to wierzy. Prawie tak mocno jak w to, że Jehovah i Bridger ocalą ludzkość.

„Siedem kapitulacji” (oryg. „Seven Surrenders”) to druga, po „Do błyskawicy podobne” (oryg. „Too Like the Lightning”), odsłona literackiego cyklu science fiction pióra amerykańskiej autorki Ady Palmer, historyczki specjalizującej się w okresie renesansu. Cyklu nazwanego „Terra Ignota”od łacińskiego terminu (inna nazwa: terra incognita) dawniej odnoszącego się do rejonów geograficznych, które jeszcze nie zostały zmapowane ani udokumentowane. Pierwsza część swoją światową premierę miała w 2016 roku – Ada Palmer została za nią wyróżniona Nagrodą im. Johna W. Campbella dla najlepszej nowej pisarki, a ponadto powieść została finalistką Nagrody Hugo oraz laureatką Compton Crook Award za najlepszą pierwszą powieść science fiction w karierze pisarza. Druga odsłona planowanego czterotomowego cyklu na amerykański rynek literacki trafiła rok później (trzecia, „The Will to Battle”, ukazała się w 2017 roku, a premierę czwartej, „Perhaps the Stars”, zaplanowano na rok 2021), spotykając się z równie znakomitym przyjęciem krytyków i fanów gatunku.

Mmm... Ada Palmer. Jeden z klejnotów światka fantastycznonaukowego. Łaska, która spłynęła na miłośników tego gatunku; artystka kompletna, jedyna w swoim rodzaju, która dobrodusznie zaszczyciła świat swoim niewyobrażalnym talentem. Bo istotnie zaszczytem jest obcowanie z jej pisarstwem – wędrowanie ramię w ramię z tą zjawiskową twórczynią po oszałamiającym świecie przedstawionym w „Terra Ignota”, przynajmniej pozornie utopijnej rzeczywistości, będącej niezbitym dowodem na to, że wyobraźnia tej pani nie zna granic. To jedna z tych pisarek, dla których najwyraźniej nie ma rzeczy niemożliwych. „Do błyskawicy podobne” i „Siedem kapitulacji” pokazały mi niezwykle złożone, barwne, zapierające dech w piersi uniwersum, w którym zaawansowana technika przeplata się z magią; świat nieskończonych możliwości; świat pokoju i powszechnej szczęśliwości, który najprawdopodobniej już wkrótce odejdzie w zapomnienie. Trzysta lat globalnego spokoju to i tak ogromny sukces – cywilizacja ludzka nigdy przedtem tak długo nie hamowała swoich destrukcyjnych i autodestrukcyjnych zapędów. Przez wszystkie te lata udawało się tłumić niszczycielskie instynkty gatunku ludzkiego. Mieszkańcy siedmiu Pasiek i jednostki nieprzynależące do żadnej z nich, tworzyły doskonale zharmonizowane globalne społeczeństwo dobrobytu. Nie musząc martwić się o pieniądze, zdrowie, pracę, a nawet wygląd zewnętrzny, bo każdy mógł zrobić się takim, jakim zechciał. Nawet żywą lalką. W „Siedmiu kapitulacjach” Ada Palmer przedstawia zew upadku nie do końca wspaniałego świata. Już bardziej zdecydowanie niż w „Do błyskawicy podobne” akcentuje nieuchronność katastrofy. Odwieczny dylemat: czy można poświęcać jednostki dla dobra ogółu? Czy społeczeństwo powinno akceptować taki sposób dążenia do powszechnej szczęśliwości? Nie licząc ofiar i ich bliskich, rzecz jasna. Czy można, mówiąc brutalnie, wliczyć ich w koszta, przejść nad tym do porządku dziennego i nadal po prostu cieszyć się bezproblemowym życiem? Są tacy, którzy się na to nie godzą. Jednostki zdolne poprowadzić tłumy ku... zagładzie? Wielka Siódemka, przywódcy tak zwanych Pasiek, które w wielkim uproszczeniu są czymś na kształt ściśle ze sobą współpracujących, zależnych od siebie, państw, naturalnie stoją po drugiej stronie barykady. Część z nich wcale nie uważa, że śmierć tysięcy ludzi w imię utopii i najpewniej także osobistych korzyści garstki możnych tego Palmerowskiego świata, była złem koniecznym, że winnych należy rozgrzeszyć. Ale wszyscy zgadzają się co do tego, że czyhająca tuż za progiem wojna nie jest dobrym rozwiązaniem. Przywódcy, których prawdziwą odrazą napawają zbrodnie popełnione przez ich wieloletnich partnerów nadal muszą z nimi współpracować. Na razie, dopóki nastroje społeczne się nie uspokoją. Ada Palmer na kartach „Siedmiu kapitulacji” przeprowadza nas przez coraz bardziej zagęszczającą się kryzysową i wbrew pozorom bardzo złożoną sytuację, bo haniebny proceder, który jak się wydaje był integralnym budulcem tego poza tym (i może poza paroma innymi, pomniejszymi elementami) niezwykle pociągającego świata, to bynajmniej nie jedyne źródło kłopotów. Wielkiej Siódemce na pewno nie pomaga fakt, że opinia publiczna dowiedziała się, że Mycroft Canner nie tylko nadal żyje, ale również dostąpił, moim zdaniem wątpliwego, zaszczytu w pewnym sensie wejścia do kręgu wtajemniczonych: przebywania w towarzystwie najpotężniejszych person, jakich nosi ta bardzo odległa nam w czasie Ziemia. Do tego dochodzą jeszcze inne niebezpieczne gierki uprawiane na najwyższych szczeblach władzy, bo choć mamy już 2454 rok, to politycy pragną tego co zawsze. Władzy. Najlepiej nieograniczonej. I rozrywki, dającej upust ich najskrytszym żądzom, którą od lat zapewniała im Madame D'Arouet, zakochana w XVIII-wiecznych realiach matka istoty, która być może jest bogiem innego wszechświata, zesłanym tutaj po to, by ocalić ludzkość. Przy pomocy innej najwyraźniej boskiej istoty, która mimo usilnych starań nie potrafi w pełni zapanować nad swoimi nadzwyczajnymi mocami. Co czyni ją największym zagrożeniem dla tego świata, ale i jego największą nadzieją. Wszystko zależy bowiem od tego, czy trzynastoletni Bridger opanuje trudną sztukę władania swoimi boskimi mocami. Bo kogo jak kogo, ale akurat jego nie trzeba przekonywać, że powinien działać dla dobra całej ludzkości, nie myśląc przy tym o swoim własnym interesie. Mycroft Canner już się o to postarał.

„Żeby zacząć wojnę, nie trzeba jej wypowiedzieć albo dokonać najazdu. Wystarczą tylko my i oni. I jeszcze iskra.”

Niepowtarzalny styl. Nieoczywiste postacie. Zachwycająca, śmiała wyobraźnia. Intelekt, o którym większość może co najwyżej pomarzyć. Imponuje przygotowanie historyczne, filozoficzne, literackie i kulturalne. Humanistyczna dusza wlana w dosłownie każdą stronicę „Siedmiu kapitulacji”, tak samo zresztą, jak w „Do błyskawicy podobne”, pierwszym etapie tej wielowątkowej, elektryzującej, niebywale odżywczej, wymagającej podróży w przyszłość. Ada Palmer traktuje czytelnika, jak równego sobie. Ta genialna artystka zauważalnie wychodzi z założenia, że każdy odbiorca historii umownie spisanej przez Mycrofta Cannera (główny, ale nie jedyny narrator) może z powodzeniem prowadzić z nią dialog na przeróżne tematy, od filozofii i historii począwszy, na światopoglądzie skończywszy. Palmer na nikogo nie patrzy z góry – nie musisz mieć takiego zasobu wiedzy jak ona, nie musisz mieć wyższego wykształcenia, ani nawet znać rozlicznych wielkich dzieł i pisarzy, do których często się odnosi, by autorka „Terra Ignota” uznawała Cię za dyskutanta równego sobie. Doprawdy dziwne to uczucie, gdy ktoś taki jak Ada Palmer bezpośrednio zwraca się do mnie (tzn. do każdego czytelnika), wyraźnie zakładając, że nie tylko za nią nadążam, ale wręcz wykazuję się wielką spostrzegawczością, błyskotliwością na miarę tak potężnego humanistycznego umysłu jak jej własny i trzeźwym krytycyzmem. Tu rodzi się ciekawy konflikt: bo z jednej strony pragnę praktycznie w nieskończoność dyskutować z tą unikatową artystką, ale z drugiej mam absolutną pewność, że autorka drastycznie mnie przecenia. Powiedzmy, że obcując z jej prozą mimo jej niesubtelnych zapewnień, że tak nie jest, czuję się w pewnym sensie niegodna. Niegodna tego, by dyskutować z nią na te multum tematów, które w swoim „Terra Ignota” podsuwa. Zupełnie, jakby komar debatował z homo sapiens: tak się mniej więcej czuję... prowadząc z nią dialog. Bo go prowadzę. Przyjmuję jej zaproszenie do konwersacji pomimo dogłębnego przekonania, że to nie jest i nigdy nie będzie mój poziom. Wiem, że Ada Palmer o odbiorcach swoich książek (a więc i o mnie) myśli inaczej. W końcu nieustannie daje to do zrozumienia tak w „Siedmiu kapitulacjach”, jak w „Do błyskawicy podobne”, ale ja wiem swoje. Niemniej jestem jej głęboko wdzięczna za samą możliwość wejścia z nią w ten pasjonujący, niesamowicie zajmujący dialog. I nie ma znaczenie, że jak to się mówi, jestem na straconej pozycji – liczy się tylko to, że taki prymityw jak ja dostąpił zaszczytu porozmawiania z takim geniuszem, jak Ada Palmer. Elokwencja, wyszukane słownictwo (najwyższa pochwała należy się też tłumaczowi Michałowi Jakuszewskiemu: wydanie Mag z 2019 roku), błyskotliwa analiza człowieka i świata, w którym żyje oraz potężne przygotowanie intelektualne, to jedno. Ale w prozie tej amerykańskiej wirtuozki słowa nie mniej ważne są emocje. Empatyczne, ale i niebezkrytyczne podejście do człowieka: tej niedoskonałej jednostki, która marzy o życiu w świecie doskonałym pod każdym względem. Palmer, niekoniecznie wprost, ale między słowami na pewno, wyraża przekonanie, że tak naprawdę wszyscy, nawet jeśli nie do końca sobie to uświadamiamy, marzymy o mitycznej utopii. Nade wszystko pragniemy idealnego świata, ale jednocześnie robimy wiele by owo marzenie nigdy się nie spełniło. W świecie przedstawionym w „Do błyskawicy podobne” i już trochę mniej w „Siedmiu kapitulacjach” utopia od dawna nie jest już naiwną mrzonką.
 
W roku 2454 gatunek ludzki zdaje się mieć już wszystko, co zapewnia jak najbardziej szczęśliwy żywot. Ale pragnie więcej. Ambicje nie tylko nie odeszły w niebyt, ale wręcz stały się bardziej wygórowane. Nie dotyczy to wszystkich ludzi żyjących na tej ulepszonej Ziemi, ale przecież historia uczy, że wystarczą jednostki, by trend się odwrócił. Szykuje się zmiana – czy na lepsze, czy na gorsze, czas pokaże. Bo w to, że w tej Palmerowskiej wizji nie wszystko jest takie utopijne, jak mogło się wydawać na pierwszy rzut oka, chyba żaden czytelnik wątpić nie będzie. Bez względu na światopogląd, jaki wyznaje. Ada Palmer w „Siedmiu kapitulacjach” kwestionuje już niemal wszystko – od rezygnacji z podziału na płeć (dominujący jest rodzaj nijaki, ale istnieją jeszcze ludzie tacy jak Mycroft Canner, którzy wprawdzie nie zawsze zgodnie z biologicznym uwarunkowaniem, stosują podział na płeć: w takim zakresie, na jaki mogą sobie pozwolić w tym arcygenderowym globalnym społeczeństwie), nie pomijając przy tym kulturowej roli kobiet i mężczyzn, przez podawanie obywatelom wszystkiego na przysłowiowej tacy, po zapewnianie im maksymalnego bezpieczeństwa. To wszystko nie tylko ogranicza wolność człowieka, ale i w pewnym sensie czyni go istotą ułomną. Tak jakby niekompletną i na pewno niezaradną. Palmer przewrotnie daje do zrozumienia, że żądz, nawet tych bardziej wyuzdanych, nie powinno się tłumić, bo wcześniej czy później upomną się o swoje. A gdy ta czara się przepełni, po latach, że tak to ujmę, zrzekania się tego co ludzkie, żądze i to nie tylko te natury seksualnej, prawdopodobnie będą siać takie zniszczenie, jakiego żaden człowiek jeszcze nie widział. Tym bardziej przy tak rozwiniętej technice i nauce, jaką dysponuje świat, w którym żyje między Mycroft Canner, nasz nie do końca godny zaufania bohater, którego nadrzędnym imperatywem jest zapobieżenie wojnie światowej. Wierzy, że to jest możliwe, bo czy to los, czy Bóg tego wszechświata, zesłał na Ziemię dwie nadzwyczajne istoty w ludzkiej skórze, prawdopodobnie po to, by wspólnymi siłami nie dopuściły do samounicestwienia gatunku ludzkiego. Akcja w „Siedmiu kapitulacjach” jest bardziej zawrotna niż w „Do błyskawicy podobne”. Płaszczyzna polityczna też została znacznie rozszerzona i naszpikowana bardziej widomymi zagrożeniami. Manipulacje, brudne gierki i niebezpieczne związki w omawianym, moim zdaniem, arcydziele science fiction nabierają groźniejszego wymiaru i zyskują większy stopień skomplikowania. Palmer znacznie rozszerza wątki poruszone w pierwszym tomie, przy zachowaniu maksymalnego stopnia prawdopodobieństwa (w ramach gatunku, w którym się porusza, rzecz jasna) oraz z dbałością o napięcie, i w ogóle całą paletę emocji, ciągnie tę niezwykle złożoną intrygę w nadzwyczajnym świecie, który zrodziła jej godna pozazdroszczenia, bezkresna wyobraźnia. Będziecie drżeć, będzie się uśmiechać i obgryzać paznokcie ze zdenerwowania, będzie się wzruszać, a nawet płakać rzewnymi łzami, będziecie patrzeć ze skrajną odrazą na niejedną postać, której mimo to nie znielubicie, a przede wszystkimi z zapałem będziecie oddawać się długim filozoficznym dysputom o Was samych. Z autorką, która chętnie Was poprowadzi po tym unikalnym uniwersum, w którym dosłownie wszystko może się wydarzyć. Chwyćcie tylko jej dłoń, a zobaczycie inny wymiar science fiction. I zapewne już nigdy tak do końca nie uda Wam się z niego wyjść.

Kocham „Terra Ignotę”! To miłość dozgonna. Miłość trwalsza od stali, która, jestem pewna, zniesie wszelkie przeciwności. Nawet dużą obniżkę formy w kolejnych tomach. Tak, nawet jeśli Ada Palmer zejdzie parę poziomów niżej (co szczerze mówiąc uważam za mało prawdopodobne), to moja miłość do tego przewspaniałego cyklu nie osłabnie. Niekoniecznie będę za nią nadążać, nie twierdzę nawet, że potrafię objąć rozumem wszystko, o czym tutaj pisze, że mój skąpy umysł należycie wszystko przetrawia, ale i tak będę ją uwielbiać. Jej twórczość, która najprawdopodobniej zapisze się złotymi literami w annałach science fiction. Ada Palmer to rewolucja – diablo utalentowana pisarka, która zaprasza wszystkich fanów gatunku na nowy poziom, wyrosły na znanych już fundamentach. Nowa jakość, potężna świeżość w znajomo wyglądających ramach. A równocześnie jakby innych, dotychczas niespotykanych. To jest, Proszę Państwa, szczyt szczytów. Wyżej się już wspiąć nie da... No chyba, że się jest Tą Adą Palmer (albo Tym Danem Simmonsem, skoro już o tym mowa). Więc czekam. Z niecierpliwością wypatruję kolejnych tomów tego bezcennego cyklu, zazdroszcząc przy tym każdemu, kto pierwsze spotkanie z „Do błyskawicy podobne” i „Siedmioma kapitulacjami” ma dopiero przed sobą. Bo macie, prawda? Planujecie wejście w Palmerowską wizję przyszłości? Oby. I oby doszło do tego szybciej niż później. Tego, w jak najlepszej wierze, Wam życzę, fani literatury science fiction!

Za książkę bardzo dziękuję wydawnictwu

poniedziałek, 17 lutego 2020

„Cucuy: The Boogeyman” (2018)


Nastoletnia Sofia Martin dostaje pół roku aresztu domowego za napaść na funkcjonariusza policji. Tego samego dnia w jej sąsiedztwie pojawia się nowy lokator, tajemniczy mężczyzna, który szybko zaczyna budzić podejrzenia Sofii. Dziewczyna ma powody, by przypuszczać, że to on odpowiada za zaginięcia dzieci, do których ostatnio dochodzi w mieście. Wraz z kolegą z sąsiedztwa, Milo Murphym i niedosłyszącą młodszą siostrą Amelią, która jest prześladowana w szkole z powodu swojej niepełnosprawności, Sofia stara się pozyskać dowody obciążające jej nowego sąsiada. Rozwój wypadków każe jej jednak wziąć pod uwagę jeszcze inną możliwość. A mianowicie taką, że porywaczem dzieci jest mityczny Cucuy, potworne stworzenie, które żywi się swoimi ofiarami.

Peter Sullivan, twórca między innymi „The Sandman” (2017), z myślą o kolejnym horrorze zagłębił się w legendy z całego świata, szukając takiej, która „byłaby wystarczająco silna, aby wesprzeć narrację”. Jego uwagę zwrócił znany w kulturze latynoskiej mit o mitycznym potworze, porywaczu i zjadaczu niegrzecznych dzieci, zwanym między innymi El Cucuy i uważanym za iberyjską wersję Bugbeara i Krampusa. Cucuy zwykle jest wykorzystywany jako środek służący dyscyplinowaniu małoletnich: straszak na niesforne dzieciaki. Peter Sullivan największy potencjał dostrzegł w samym fakcie nagłej i niewyjaśnionej utraty dziecka – wyznał, że bardziej przerażającego scenariusza nie potrafi sobie wyobrazić, dlatego właśnie na tym mitycznym stworze zdecydował się oprzeć scenariusz swojego horroru, któremu nadał tytuł „Cucuy: The Boogeyman”. Następnie sam go wyreżyserował, a premierowy pokaz odbył się w październiku 2018 roku na kanale SyFy (Stany Zjednoczone).

Pamiętacie Kale'a z thrillera „Disturbia” (pol. „Niepokój”) w reżyserii D.J. Caruso? Nastoletniego chłopaka, który za fizyczny atak na nauczyciela został skazany na kilkumiesięczny areszt domowy, w trakcie którego stopniowo nabierał przekonania, że jeden z jego sąsiadów jest seryjnym mordercą. Z Sofią Martin, główną bohaterką amerykańskiego horroru „Cucuya: The Boogeymana”, jest podobnie. Nastolatka (w tej roli taka sobie Jearnest Corchado) stając w obronie swojej niedosłyszącej młodszej siostry, Amelii, „szturcha” funkcjonariusza policji, który ruszył na ratunek chłopakom zaatakowanym przez Sofię, którzy chwilę wcześniej znęcali się nad jej niepełnosprawną siostrą. Tego policjant oczywiście nie widział, ale prawdopodobnie wziął to pod uwagę sąd. Zamiast poprawczaka Sofia dostała sześciomiesięczny areszt domowy - bez możliwości uczęszczania do szkoły(!) - czym naturalnie przysporzyła dodatkowego kłopotu swojej i tak już ledwo wiążącej koniec z końcem zapracowanej, od roku owdowiałej, matce. Kobieta jednak długo nie złości się na swoją pierworodną córkę. Młodsza siostra zaś jest wdzięczna Sofii za poświęcenie, na jakie się dla niej zdobyła. Sofia i Amelia są ze sobą bardzo zżyte. Tej pierwszej w najmniejszym nawet stopniu nie przeszkadza to, że przez większość czasu to na niej spoczywa obowiązek opieki nad Amelią, bo ich matka od śmierci męża (a ich ojca) musi pracować od rana do wieczora, żeby utrzymać rodzinę. Peter Sullivan niemały nacisk położył na relacje rodzinne, na akcentowanie silnych więzi pomiędzy Martinami: żyjącą w Stanach Zjednoczonych trzyosobową familią mającą meksykańskie korzenie (matka Sofii i Amelii jest Meksykanką, ojciec natomiast był Amerykaninem), której brakuje pieniędzy, ale ma coś ważniejszego: wsparcie swoich bliskich w trudnych chwilach. Najbardziej potrzebuje go najmłodsza członkini rodziny, niedosłysząca, wspomagająca się aparatem słuchowym Amelia, która to jest prześladowana w szkole z powodu swojej niepełnosprawności (fakt, że jest półkrwi Meksykanką też może grać w tym rolę). To oczywiście ważny komentarz do sytuacji, która niestety wciąż dotyka osoby niepełnosprawne. Niektóre. Choć lubimy myśleć, że żyjemy w tzw. oświeconym świecie, w postępowej epoce, w której nie ignoruje się potrzeb osób niepełnosprawnych, to jak przychodzi co do czego... Cóż, wciąż są tacy, którzy nie widzą, bo nie chcą widzieć, okrucieństwa (tak, tak, w tym postępowym świecie) względem ludzi i tak już ciężko doświadczonych przez los. Amelia chce się przystosować, naturalnie marzy o akceptacji rówieśników i pewnie by ją zyskała, gdyby tylko ktoś dał jej szansę. W szkole, do której uczęszcza jeszcze ani jeden uczeń „nie zadał sobie trudu”, aby ją poznać. Bo po co? Lepiej z góry wyrobić sobie negatywne zdanie, bo jakże miałoby być pozytywne skoro już na pierwszy rzut oka widać, że Amelia nigdy nie będzie taka wspaniała jak reszta... Taki sposób myślenia zdaje się kierować jeśli już nie wszystkimi uczniami problematycznej szkoły podstawowej, to na pewno najbardziej zdeterminowanymi prześladowcami Amelii. Najpopularniejszą dziewczyną w szkole (a jakżeby inaczej!) i paczką skaterów, której ulubioną rozrywką (obok dręczenia Amelii i jeżdżeniu na deskorolkach) jest niszczenie własności miasta. Jak widać Peter Sullivan jedzie na stereotypach: szkolna piękność, a przynajmniej za takową uważana, która złą dziewczyną jest, banda klasycznych chuliganów, nastolatków z przyjemnością działających na szkodę ogółu oraz główny obiekt ich niewybrednych żartów, kpin, doprawdy przykrych złośliwości, również z wykorzystaniem Internetu. Sullivan w ten sposób być może chciał uczulić jeszcze nieuczulonych na haniebne wykorzystywanie Sieci przez część młodych ludzi. Aczkolwiek z moich osobistych obserwacji wynika, że ten proceder nie ogranicza się jedynie do osób małoletnich – Internet jest czymś w rodzaju broni także dla wielu dorosłych ludzi. Narzędziem nader chętnie wykorzystywanym do niszczenia bliźnich. A obok tego rzecz jasna toczy się opowieść o tytułowym potworze. Postaci zaczerpniętej z latynoskiej legendy, wykorzystywanej przez niektórych rodziców do dyscyplinowania swoich pociech.

Czarny charakter, nadnaturalny stwór polujący na niegrzeczne dzieci, to przede wszystkim wymyślny, ale już niekoniecznie niepokojący kostium (według mnie przesadzony) „wspomagany” CGI. Twórcy posiłkowali się komputerem między innymi przy wprawianiu w ruch ust tytułowego potwora - nienaturalnie szerokie rozwarcie najeżonej ostrymi zębiskami paszczy – i żarzących się czerwienią ślepi: to dopiero tandetny efekt. Przejścia Cucuya, w których dostrzegamy też niesamowicie kiczowate kłębki czarnej mgły, rozpraszające się w ten sposób kontury jego sylwetki, również zostały wygenerowane komputerowo, ale przy całej mojej niechęci do tego tworu, jakim jest tytułowy antybohater tego konwencjonalnego horroru Petera Sullivana, to i tak nic w porównaniu do tego, co miałam nieprzyjemność zobaczyć pod koniec filmu. Ale poza tym... No, więcej powodów do narzekań twórcy efektów specjalnych mi nie dali. Wypatrzyłam nawet bardziej udane występy Cucuya – prolog, ręce potwora z nagła wystrzeliwujące spod pryczy w policyjnym areszcie i przede wszystkim moment, w którym mityczny stwór pojawia się w zasięgu wzroku Sofii Martin, tuż po jej nieoczekiwanym spotkaniu nieopodal jej domu z młodocianymi wandalami oraz widok jednej zdeformowanej martwej twarzy (przypomniał mi się „The Ring”). UWAGA SPOILER Przy pewnej dozie dobrej woli dodać do tego można też późniejsze widoki wciąż żyjących więźniów Cucuya, które przetrzymuje w swoim w miarę mrocznym systemie jaskiń (długie, ciasne korytarze): skrępowane, nienaturalnie uśpione małoletnie osoby, które bestia w najbliższej przyszłości zamierza pożreć KONIEC SPOILERA. Choć w mojej ocenie klimat „Cucuya: The Boogeymana” jest posępniejszy niż w tych wszystkich plastikowych, szeroko reklamowanych tworach (och ten hollywoodzki styl), to biorąc pod uwagę całokształt współczesnego kina grozy warstwa audiowizualna i tak jest dość asekurancka. „Cucuy: The Boogeyman” to jeden z tych grzeczniejszych horrorków, który nie stara się zbytnio zaniepokoić zaprawionego w boju odbiorcy, ale też nie mogę zarzucić mu sromotnej porażki na gruncie atmosferycznym. Bywało nieporównanie gorzej. Długoletni fani gatunku żadnych fabularnych niespodzianek raczej tutaj nie znajdą. Chyba że za takową uznać stwora zaczerpniętego z niezbyt szeroko rozpowszechnionej legendy. W każdym razie sam rozwój akcji jest dokładnie taki, jakiego przede wszystkim spodziewamy się po tego typu filmach. A przynajmniej ja nie miałam żadnych wątpliwości co do kierunku, jaki owa opowieść obierze. Wiadomo kto trafi do wora Cucuya, wiadomo, jaka rola w tym koszmarze przypadnie głównej bohaterce, nastoletniej Sofii Martin, wiadomo nawet jak rozwinie się wątek tajemniczego sąsiada, którego szpieguje zaobrączkowana dziewczyna. Zupełnie jak Kale z „Niepokoju”... No dobrze, nie do końca, ale podobieństwa są tak silne, że nie uwierzyłabym, gdyby mi powiedziano, że Peter Sullivan z tym osiągnięciem D.J. Caruso nigdy się nie spotkał. Uparte trzymanie się konwencji dla mnie przeszkodą nie było, bo należę do tej mniejszości, która co do zasady ceni sobie obcowanie z tradycjonalnymi rozwiązaniami. O ile są odpowiednio podane. A przynajmniej znośnie. „Cucuy: The Boogeyman” w tej materii na wyżyny się oczywiście nie wspomina – nie wydobywa maksimum potencjału z twardego schematu, w którym od początku do końca egzystuje. Silnie trzymająca w napięciu, wzbudzająca choćby tylko lekki dyskomfort emocjonalny przejażdżka to to nie była. Już prędzej niezobowiązujące, lekkie patrzydło o cudacznym potworze i rzecz jasna ludziach stawiających mu czoło. Głównie małoletnich „przymusowych badaczach folkloru”: nastolatkach, którzy chcąc zniszczyć mitycznego stwora żywiącego się dziećmi muszą dokładnie zbadać temat. I ten konkretny przypadek, bo jak się okazuje ich wróg posiada jedną iście wampirzą (heh) cechę. Właściwość, która ma zasadnicze znaczenie dla tej sprawy. Sprawy nieefektywnie prowadzonej przez stryja Sofii i Amelii Martin, komendanta miejscowej policji. Co oczywiście nie dziwi, bo który policjant zakłada, że poszukiwana przez niego osoba nie jest człowiekiem tylko legendarnym, nadnaturalnym monstrum, na którego patrzy się trochę jak na alter ego... Świętego Mikołaja:) No wiecie, ten wór. Już abstrahując od tego, że silniejszych emocji „Cucuy: The Boogeyman” mi nie dostarczył, to muszę zaznaczyć, że filmowcy narzucili temu lekkiemu spektaklowi niezłe tempo. Co ważniejsze dla mnie: nienadmiernie dynamiczne; i co istotniejsze dla bodaj większości współczesnych fanów kina grozy: nie takie, które można nazwać powolnym. Peter Sullivan całkiem wprawnie porozkładał w czasie wszystkie niewyszukane (tak wiem, tytułowy antybohater może i zasłużył sobie na miano „wyszukanego”...) wątki tej opowiastki ku przestrodze. Przewidywalnej, ale i niemęczącej (przynajmniej mnie) historyjki o potworze, który ma na oku niesforne, żeby nie rzec okrutne dzieci. Więc pamiętajcie młodzi: trzeba grzecznym być! Tak tylko czy film ten można uznać za odpowiedni dla tych, do których przede wszystkim kieruje swoją przestrogę? Dla nastolatków tak, ale młodsze dzieci... No powiedzmy, że Cucuy to taka okrutniejsza wersja czarownicy z bajki o Jasiu i Małgosi. Bardziej szkaradna i można rzec, że mniej wykwintna:) Więc... Nie, z myślą o najmłodszych ten film najprawdopodobniej nie powstawał. Pomimo tego, że przez starszego odbiorcę może być odbierana jako jeden z bardziej ugrzecznionych horrorów o mitycznych potworach.

Obiektywnie rzecz biorąc godnym polecenia horrorem „Cucuy: The Boogeyman” prawdopodobnie nie jest. Ale przez męki nie przeszłam. Seans wprawdzie nie upłynął mi pod znakiem żywszych emocji, co prawda Peter Sullivan nie przygotował jednego z tych horrorowych widowisk, do których chce się wracać, ale tak na jeden raz? W sumie, czemu nie? Od czasu do czasu można przecież uraczyć się czymś lżejszym, niewymagającym myślenia, uruchamiania wyobraźni, ani generalnie większego skupienia. Trochę efekciarski i dokumentnie przewidywalny to film, ale przy odpowiednim nastroju w sumie do strawienia. Polecać nie będę, ale nie boję się zakomunikować, że nie był taki zły, jak się spodziewałam. Ot, takie średniawe coś, raczej nie do użytku bardziej wymagających odbiorców. A już na pewno nie poszukiwaczy oryginalnych rozwiązań w horrorze. Mimo tego, że postać Cucuya często w tym gatunku nie gości. I jeszcze taka ciekawostka: Stephen King inspirował się legendą o tym stworze pisząc jedną ze swoich nowszych powieści, której tytułu taktownie nie zdradzę.

sobota, 15 lutego 2020

Shari Lapena „Ktoś, kogo znamy”


Aylesford w stanie Nowy Jork. Olivia Sharpe odkrywa, że jej szesnastoletni syn Releigh włamuje się do domów sąsiadów po to, by przeszukiwać ich komputery. Kobieta zmusza go do wskazania jej domów, które obrał za cel. Choć było ich więcej, Releigh, przyznaje się tylko do myszkowania po lokum nowej mieszkanki Aylesford, Carmine Torres i Roberta Pierce'a, mężczyzny, którego żona Amanda niedawno zaginęła. W tajemnicy przez mężem Paulem i Releighem, Olivia, podrzuca właścicielom domów, do których włamał się jej syn anonimowe listy z przeprosinami. Ale wkrótce zaczyna tego żałować, bo Carmine Torres postanawia nie tylko ostrzec wszystkich sąsiadów przed włamywaczem, ale także zrobić wszystko co w jej mocy, by odkryć jego tożsamość. Mieszkańcami tej spokojnej dotychczas dzielnicy bardziej wstrząsa jednak wiadomość o morderstwie Amandy Pierce. Sprawę prowadzą policyjni detektywi, Webb i Moen, a głównym podejrzanym jest mąż ofiary, Robert. Ale lista podejrzanych sukcesywnie się wydłuża, bo okazuje się, że niektórzy sąsiedzi Amandy mieli motyw i sposobność.

Kanadyjska powieściopisarka Shari Lapena szturmem podbiła światowy rynek wydawniczy „Parą zza ściany”, powieścią pierwotnie wydaną w 2016 roku. Jej kolejne publikacje „Nieznajoma w domu” i „Niechciany gość” również zyskały status bestsellerów i zebrały mnóstwo entuzjastycznych recenzji, tak od zwykłych odbiorców, jak krytyków oraz jej kolegów i koleżanki po piórze. Pomysł na następną powieść Shari Lapenie przyniosła informacja, którą pewnego dnia znalazła w Internecie. Opowieść o nastoletnim chłopcu, który włamał się do domu sąsiadów, by skorzystać z ich wi-fi, gdy chwilowo stracił dostęp do własnego. Lektura tego doniesienia prasowego skłoniła autorkę do rozmyślań nad tym, na jakie jeszcze pomysły może wpaść nastolatek w środku nocy i jakie mogłyby być tego konsekwencje. Te rozmyślania doprowadziły ją obrazu nastoletniego seryjnego włamywacza, który ukradkiem wchodzi nocami do domów sąsiadów po to, by przeszukiwać ich komputery. Potem zaczęła się zastanawiać nad tym, jaka byłaby reakcja matki na wiadomość, że jej syn jest włamywaczem... I w ten sposób w jej głowie zarysował się szkielet fabuły „Ktoś, kogo znamy” (oryg. „Someone We Know”), czwartego znakomicie sprzedającego się thrillera w literackim dorobku Shari Lapeny, który swoją światową premierę miał w 2019 roku. A już na rok 2020 zaplanowano premierę kolejnego dreszczowca Lapeny, zatytułowanego „The End of Her".

Sąsiedzkie tajemnice. Wstydliwe uczynki, fałszywe oblicza, zgubne nałogi: wszystko to i jeszcze więcej kryje się w świecie przedstawionym przez Shari Lapenę na kartach dynamicznie rozwijającego się dreszczowca pt. „Ktoś, kogo znamy”. W urokliwej, na pierwszy rzut oka nader spokojnej dzielnicy miasta Aylesford w stanie Nowy Jork. Na jednej z tych ulic, która zdaje się być wręcz idealną przystanią dla przedstawicieli klasy średniej, a przynajmniej postacie wykreowane na potrzeby tej książki cenią sobie życie w tym zakątku Stanów Zjednoczonych. Do czasu. Bo ni z tego, ni z owego ich spokój burzy... nastolatek. A to dopiero początek, ledwie przykrość poprzedzająca problemy nieporównanie wyższej rangi. Powiedzcie: czy możecie być absolutnie pewni, że nikt w tajemnicy przed Wami nie przekracza progów Waszych mieszkań? Czy nie jest możliwe, że podczas Waszej nieobecności w domu, ktoś – ktokolwiek - myszkuje w środku? Na przykład nastoletni chłopak, który kieruje się potrzebą przeglądania cudzych komputerów. Taki fetysz? Coś w tym rodzaju. W każdym razie ów hipotetyczny nastolatek niczego z Waszych mieszkań nie wynosi. W pełni zadowala się włamaniami do komputerów. W społeczeństwie uczulonym na punkcie ochrony danych osobowych, ale jednocześnie paradoksalnie bezmyślnie przechowującym drażliwe treści na urządzeniach mających dostęp do Internetu (o zrzekaniu się prywatność na portalach społecznościowych już nie wspominając), takie występki budzą tym większy niepokój. I gniew, bo przecież nikt nie chce by ktoś nieproszony zaglądał do jego domu i oczywiście komputera... Gdy sekret szesnastoletniego Releigha Sharpe'a wychodzi na jaw (tuż po krótkim wstępie), mimo że Lapena wprost o tym nie pisze, zyskuje się nieomal pewność, że chłopak jest istną skarbnicą wiedzy na temat niektórych jego sąsiadów. A w świetle sprawy zabójstwa jednej z nich, Amandy Pierce... Czy Releigh wie, kto jest mordercą? Nic na to nie wskazuje, ale nie można wykluczyć, że chłopak włamał się też do domu sprawcy, a w takim wypadku prawdopodobnie wpadł mu w oczy jakiś szczegół, który choć sobie tego nie uświadamia, stanowi klucz do rozwiązania zagadki też ohydnej zbrodni. Ktoś dosłownie zmiażdżył głowę Amandy Pierce poprzez wielokrotne uderzenia młotkiem. Jak wskazuje tytuł zapewne był to ktoś, kogo znamy. A przynajmniej wydaje nam się, że zdążyliśmy go poznać. Bo powieści Shari Lapeny mają to do siebie, że obiektywnie rzecz biorąc dopiero na końcu zyskujemy niekwestionowaną wiedzę o wszystkich, albo prawie wszystkich, postaciach. Wcześniej siłą rzeczy dostajemy niepełne obrazy – siłą rzeczy, bo u Lapeny praktycznie każdy może być czarną owcą. Z listy podejrzanych w „Ktoś, kogo znamy” bezpiecznie można wykluczyć Webba i Moen, policyjnych detektywów prowadzących sprawę morderstwa Amandy Pierce. Ale jej sąsiedzi... Tutaj sytuacja jest o tyle skomplikowana, że z jednej strony kilkoro z nich wydaje się być aż za bardzo prawdopodobnymi kandydatami na zabójcę Amandy (jednak wciąż pozostaje możliwość, że Lapena w finale postawi na mniej powszechny, acz wypróbowany już przez pisarzy zwrot akcji polegający na uczynieniu mordercą kogoś nie mniej, a bardziej oczywistego), a innych mój umysł niejako automatycznie zaszufladkował jako osoby ponad wszelką wątpliwość niewinne. Choć przecież Lapena zdążyła mnie już nauczyć, że obcując z jej twórczością takich założeń powinno się wystrzegać. Jeśli rzecz jasna chce się ją przechytrzyć. Wyjść zwycięsko z tej umysłowej potyczki z autorką, zorganizowanej przez nią samą. Wyścigu, którego pomimo usilnych starań nie udało mi się wygrać. Za cienka jestem do aż tak przewrotnego pisarstwa.

„Niechciany gość” pozostaje moim numerem jeden w pisarskim dorobku Shari Lapeny (nie znam jednak całego). „Ktoś, kogo znamy” samą zagadką kryminalną i podłożem społeczno-obyczajowym nie powinien rozczarować stałych odbiorców jej prozy, ale jeśli chodzi o klimat, to radzę spodziewać się czegoś w duchu jej „Pary zza ściany” i „Nieznajomej w domu”, a nie bardziej klaustrofobicznego „Niechcianego gościa”. „Ktoś, kogo znamy” też rodzi przynajmniej coś zbliżonego do dręczącego poczucia zamknięcia w śmiertelnie niebezpiecznej pułapce. Z tego prostego powodu, że akcję Lapena umieściła w pewnym sensie w zamkniętej społeczności. Wprawdzie nie hermetycznej, ale w jakimś stopniu skonsolidowanej. Kanadyjska autorka tym razem bierze pod lupę kwestie sąsiedzkie. To znaczy tworzy różne osobowości zamieszkujące jedną dzielnicę. Obłudników, plotkarzy, prawdziwych przyjaciół, mężów zdradzających swoje żony, wśród których są i takie które nie pozostają im dłużne, kłamców, intrygantów, altruistów i przestępców. Nocne włamania do domów i komputerów praktykowane przez szesnastoletniego Releigha Sharpa, choć godne potępienia, naturalnie nie mogą równać się z morderstwem młodej kobiety z sąsiedztwa. Świadomość, że ktoś zagląda do naszych mieszkań i komputerów nie może być bardziej przerażająca od przekonania, że obok nas żyje człowiek, który w brutalny sposób pozbawił życia naszą sąsiadkę. A skoro raz zabił... Nie można jednak powiedzieć, że w obliczu takiej zbrodni obawa przed włamaniami blednie, że obecność seryjnego włamywacza zupełnie traci na znaczeniu. Choćby nowa mieszkanka problematycznej dzielnicy, Carmine Torres, nie tylko jest żywo zainteresowana tajemniczym (dla niej, nie dla nas) włamywaczem, ale najwyraźniej ta sprawa interesują ją nawet bardziej od sprawy morderstwa Amandy Pierce. Czytelników tymczasem pewnie bardziej będzie zajmować ta poważniejsza zbrodnia, która wkradła się w przynajmniej pozornie spokojne dotychczas życie sąsiadów denatki. Kobiety, która nie cieszyła się wielką sympatią w okolicy, a na pewno nie tutejszych pań. I trudno im się dziwić, gdy już pozna się charakter ofiary, ale jednocześnie Lapena stopniowo będzie odkrywać także grzechy jej sąsiadów. I sąsiadek, bo przynajmniej niektóre z nich nie są takie święte, na jakie się kreują. Solidarność kobieca w „Ktoś, kogo znamy” nie ma racji bytu – Lapena nie stara się wciskać nam bajeczek o dobrych, troskliwych gospodyniach domowych i ich niegodziwych, niewdzięcznych, łotrowatych mężach. W „Ktoś, kogo znamy” tak kobiety, jak mężczyźni dopuszczają się zdrożnych zachowań. I nieprzemyślanych, naiwnych wręcz działalności. Bo jak inaczej nazwać podrzucenie przez Olivię Sharpe anonimów z przeprosinami do właścicieli dwóch domów, do których włamał się jej rodzony syn? Kobieta bynajmniej nie chce by odpowiedział on przed sądem za swoje przestępcze wybryki, a mimo to właśnie ona alarmuje sąsiadów, sygnalizuje innym, że na ich ulicy dochodziło do włamań. Lapena przytomnie na tym przykładzie wyłuszcza jedną zasadniczą zmianę, jaka zaszła w tzw. cywilizowanych społeczeństwach na przestrzeni kilkunastu/kilkudziesięciu lat. Olivia wychowała się w czasach, w których słowo „przepraszam” potrafiło zdziałać cuda. W czasach, w których przyznanie się do błędu i grzeczne przeprosiny pod adresem poszkodowanych nie było uważane za skrajną naiwność, żeby nie rzec głupotę. Ale teraz... Cóż, Olivia w pewnym momencie dochodzi do słusznego skądinąd wniosku, że dzisiaj lepiej się nie ujawniać. Bo nagrodą za przeprosiny najpewniej będzie uprzejmy donos na policję albo pozew cywilny. Tak czy inaczej żyjemy w takich czasach, w których szczerość rzadko popłaca. Dlatego tego rodzaju odwaga cywilna jest, niestety niebezpodstawnie, uważana za posunięcie często jeszcze bardziej szkodliwe dla samego siebie od samego przestępstwa, które się popełniło. Sama akcja „Ktoś, kogo znamy” jest prowadzona w typowym Lapenowskim stylu. W zawrotnym tempie, który jakimś cudem nie pociąga za sobą irytującej pobieżności. Nie zazwyczaj. Sporo dialogów, ale i wystarczająca liczba bardzo treściwych, plastycznych i nierozwlekłych opisów miejsc i sytuacji. W większości przekonujące, niepowierzchowne postacie (tylko portrety Webb i Moen wydawały mi się niedopracowane), konsekwentnie wzrastające napięcie, płynące z coraz to większej liczby źródeł, wraz z wydłużaniem się listy podejrzanych , która u odbiorcy książki prawdopodobnie będzie obszerniejsza od tej kleconej przez policyjnych śledczych. Według mnie najciekawszy, bo i najbardziej tajemniczy i emanujący najsilniejszą niezdefiniowaną groźbą, przypadek w tym niewesołym gronie to Robert Pierce. A osobą najbardziej godną zaufania wydaje się być Olivia Sharpe, ale z drugiej strony nie jest powiedziane, że i ona czegoś istotnego o sobie nie ukrywa. Finał, Proszę Państwa, da Wam odpowiedzi, ale bezsprzecznie nie wszystkie. Jest coś, co nie zostaje wyjaśnione. Coś, co może być furtką do już zaplanowanego sequela, ale równie prawdopodobne jest to, że Shari Lapena chciała po prostu skłonić nas do dłuższych rozmyślań nad tą nielicho emocjonującą opowieścią o... być może również naszych sąsiadach:)

Shari Lapena nie zawodzi. Kolejne satysfakcjonujące spotkanie z twórczością kanadyjskiej autorki, z przytupem realizującej się w gatunku thrillera. „Niechciany gość” nadal plasuje się na szczycie mojej subiektywnej listy książek Lapeny, ale „Ktoś, kogo znamy” według mnie nie odbiega od „Pary zza ściany”, bardzo dobrego dreszczowca tej utalentowanej pisarki („Nieznajoma w domu” według mnie jest odrobinkę słabsza, niemniej zachowuje podobny klimat). To równie emocjonująca opowieść, tym razem o burzliwym życiu sąsiedzkim, w którym nie brakuje nie tak znowu niewinnych tajemnic. I gdzie najprawdopodobniej mieszka osoba, która w bestialski sposób pozbawiła życia młodą kobietę, która z kolei ma wszelkie predyspozycje ku temu, by w naszych umysłach ostać się jako klasyczna femme fatale. Ale to nie jest przesądzone. Tak jak i wszystko inne w światach przedstawionych przez Shari Lapenę. „Ktoś, kogo znamy” to powieść, którą myślę warto polecać sympatykom trzymających w napięciu thrillerów z dosyć silnie zarysowaną warstwą społeczno-obyczajową. I oczywiście kryminałów, i... A co tam, czytajcie wszyscy!

Za książkę bardzo dziękuję wydawnictwu

piątek, 14 lutego 2020

Zapowiedź: „W lesie dziś nie zaśnie nikt”


Akcja filmu rozpoczyna się dość niewinnie – grupa nastolatków uzależnionych od technologii trafia na… obóz offline. Wspólna wędrówka po lasach bez dostępu do smartfonów nie zakończy się jednak tak, jak zaplanowali to organizatorzy. Będą musieli zawalczyć o prawdziwe życie z czymś, czego nie widzieli nawet w najciemniejszych zakamarkach Internetu. W obliczu czyhającego w lesie śmiertelnego niebezpieczeństwa odkryją, czym jest prawdziwa przyjaźń, miłość i poświęcenie. Czy wyjdą z tego cało, czy w krwistych kawałeczkach, a raczej kto wyjdzie z tego cało…?

W LESIE DZIŚ NIE ZAŚNIE NIKT – w kinach od 13 marca 2020 roku

ZWIASTUN: 
 

Reżyseria: Bartosz M. Kowalski
Scenariusz: Bartosz M. Kowalski, Mirella Zaradkiewicz, Jan Kwieciński
Zdjęcia: Cezary Stolecki
Muzyka: Jimek
Producent: Jan Kwieciński/ Akson Studio
Koproducent: Zenon Maślona/ Plan Zet
Producent kreatywny: Mirella Zaradkiewicz
Dystrybutor: Next Film

Obsada:
Julia Wieniawa
Wiktoria Gąsiewska
Stanisław Cywka
Sebastian Dela
Michał Lupa
Mirosław Zbrojewicz
Gabriela Muskała

Źródło: wszystkie materiały od Kino Atlantic

czwartek, 13 lutego 2020

„The Crescent” (2017)


Po śmierci męża Beth, za radą matki, udaje się wraz z dwuletnim synem Lowenem do jej starego nadmorskiego domku. Niedługo potem poznaje mieszkającego nieopodal Josepha, który budzi jej niepokój. Poza tym zdarza jej się lunatykować i niemalże każdej nocy w domu najprawdopodobniej samoistnie uruchamia się dzwonek do drzwi. Beth nie przywiązuje większej wagi do tych incydentów. Oddaje się swojej pasji, marmurkowaniu i zabawia swojego synka, który najbardziej lubi wspólne wypady na plażę. Plażę, na której można natknąć się na niekoniecznie przyjaźnie nastawione istoty.

Kanadyjski horror „The Crescent” to drugi pełnometrażowy film w reżyserii Setha A. Smitha, po „Lowlife”, którego scenariusz napisał wspólnie z Darcym Spidle'em - tym samym, który później stworzył scenariusz „The Crescent”. Nie wszystko jednak udało się przełożyć na ekran, bo warunki dyktował dwuletni wówczas syn reżysera wcielający się w rolę Lowena. Smith zapewnia jednak, że produkt końcowy nie odbiega zbytnio od scenariusza. Podczas prac nad omawianym filmem reżyser czerpał z marynarskiego folkloru (duchy morza, wraki statków). Przydatne było też to, że dorastał w nadmorskiej społeczności, choć niezupełnie takiej, do jakiej trafiają bohaterowie jego drugiego pełnometrażowego obrazu. „The Crescent” gościł na wielu festiwalach filmowych, poczynając od Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Toronto (premierowy pokaz) we wrześniu 2017 roku. Na Atlantic International Film Festival otrzymał trzy nagrody: za najlepszy występ aktorski, pomysł oryginalny i scenariusz. Poza tym był nominowany do Discovery Award przyznawanej przez Directors Guild of Canada.

Do seansu „The Crescent” Setha A. Smitha zachęciła mnie negatywna opinia, wedle której film ten miał być bardzo powolny. I faktycznie przedsięwzięcie to nie jest ukierunkowane na osoby preferujące dynamicznie rozwijające się opowieści grozy. Liczne zwroty akcji, multum efektów specjalnych, jump scenki: tego tu nie znajdziecie. Ale za to możecie przygotować się na konsekwentnie zagęszczającą się atmosferę tajemniczości. Mocno odczuwalną, acz niezdefiniowaną groźbę czyhającą na Beth i jej dwuletniego syna Lowena w nadmorskiej okolicy. Surowe, ponure zdjęcia Craiga Buckleya i nastrojowa muzyka skomponowana przez samego Setha A. Smitha (melancholijny motyw przewodni to jedno, ale wrażenie robią też alarmistyczne efekty dźwiękowe) doskonale współgrają z powolną narracją i oczywiście tworzą chwytliwą aurę mrocznej, nadnaturalnej tajemniczości. Bo bez względu na to, jak rozwiąże się ta historia - bez względu na to, czy „The Crescent” podąży w stronę horroru o zjawiskach paranormalnych, czy nie – to klimat bezsprzecznie jest utrzymany w duchu opowieści, w których zagrożenie ma podłoże nadprzyrodzone. Wielce problematyczne dla myślę dużej części odbiorców omawianej produkcji będzie jednak to, że przez zdecydowaną większość czasu twórcy „każą” obawiać się tego, czego nie widać. W dobie wymyślnych efektów komputerowych i wszędobylskich jump scenek, takie bardziej klasyczne podejście do filmowego horroru jest dosyć ryzykowne. Ale na szczęście dla mnie coraz więcej twórców, można powiedzieć, idzie pod ten prąd. Skutek raz jest lepszy, raz gorszy, ale żadnemu z nich nie można odmówić odwagi. Bo przecież muszą wiedzieć, że w dzisiejszych czasach szansę na komercyjny sukces diametralnie zwiększa zgoła odmienna stylistyka. Chyba można więc założyć, że Smith i jego ekipa na uwadze mieli przede wszystkim oczekiwania raczej wąskiej grupy odbiorców – ludzi, którzy od hollywoodzkiego przepychu wolą minimalizm. Ale nie w warstwie atmosferycznej. Bo „The Crescent” głównie na atmosferze bazuje. Chociaż pod koniec... Ale to potem. Najpierw poznamy niezwykły duet, bo w pewnym sensie napędzany przez dwulatka. Smith nie ukrywał, że obsadzenie w jednej z kluczowych ról tak młodej osoby było niemałym wyzwaniem. Wyzwaniem, którego nie podjąłby się, gdyby nie mógł pracować ze swoim własnym dzieckiem. Woodrow Graves rządził na planie. To do jego nastroju dostosowywano harmonogram prac. To on niejako wybierał sobie kwestie, a wypadł tak wiarygodnie przede wszystkim dlatego, że kamera tak naprawdę od urodzenia mu towarzyszyła. W jego rodzinnym domu kamery to można powiedzieć stałe umeblowanie. Przy wyborze aktorki do roli Beth, reżyser zwracał uwagę głównie na to, by Woodrow swobodnie się z nią czuł. By była dobrą towarzyszką zabaw dla jego dziecka. Postawił na Danikę Vandersteen, która w mojej ocenie bez widocznego trudu poradziła sobie z tym niełatwym przecież zadaniem. Aczkolwiek siłą rzeczy ustępowała pola dwuletniemu profesjonaliście. Bo Woodrow Graves naprawdę wypadł jak stary wyjadacz. Jego aktorski warsztat... Jakie aktorstwo? Dzieciak był po prostu sobą. Bawił się pod okiem a la przyrodników – Smith wyznał, że on i jego ekipa traktowali to trochę tak, jak fotografię zwierząt w ich naturalnej scenerii. To odnośnie kręcenia niejako z ukrycia, dawania przestrzeni rozbrykanemu chłopczykowi. Improwizacji w „The Crescent” pewnie nie dałoby się uniknąć. Gdyby rzecz jasna reżyser chciał ją całkowicie wyeliminować. Ale po cóż, skoro osobisty wkład Woodrowa w ten projekt dodawał tej opowieści realizmu.

Seth A. Smith domniemywał, że ci odbiorcy „The Crescent”, którzy są rodzicami z największym napięciem będą śledzić ryzykowne harce w domku letniskowym i samotne wyprawy dwuletniego Lowena po nadmorskiej okolicy. Z potencjalnie nawiedzoną przez duchy plażą włącznie. Cóż, ja dzieci nie mam, a wszystkie takie momenty, zwłaszcza w dalszej partii filmu, śledziłam z szybko narastają trwogą, w dręczącym poczuciu nieuchronnej tragedii. Nie miałam bowiem powodów, by wątpić w to, że ten uroczy chłopczyk już za moment w najlepszym razie nabije sobie guza, a w najgorszym... Wolałabym o tym nie myśleć, ale nie potrafiłam zatrzymać napływu katastrofalnych wizji. Sporo świeżości tchnęła w to przedsięwzięcie pasja Beth, a mianowicie marmurkowanie: efektowne obrazy tworzone nie tak znowu typową metodą, które wykorzystano również w oniryczno-surrealistycznej materii „The Crescent”. Nie jest ona szczególnie rozbudowana, to zaledwie parę mieniących się żywymi, ale i mrocznymi odcieniami obrazków z udziałem... istoty z zaświatów? Jeśli to jawa, to na to by wyglądało, ale trudno o pewność, że Beth sobie tego nie wyśniła. A przynajmniej nie w danym momencie. Później co nieco powinno się widzom rozjaśnić, aczkolwiek nawet sam Smith, nie bez zaskoczenia, odnotował, że różnie się tę opowieść interpretuje. Choć przecież na końcu wszystko wyjaśnił. Według mnie niepotrzebnie: wołałabym, by poprzestał na delikatnym zasygnalizowaniu odpowiedzi (w zupełności wystarczyłby telefon, który w dalszej części filmu odbiera jedna z postaci), zamiast podawaniu jej na przysłowiowej tacy. Wcześniej twórcy sięgają po bardzo wiarygodnie się prezentujące, bo praktyczne efekty specjalne z gatunku tych umiarkowanie makabrycznych, co szczerze mówiąc trochę mnie zaskoczyło, bo wcześniej nic nie wskazywało na to, że filmowcy pójdą w tego rodzaju stylistykę (body horror). Aczkolwiek trzeba podkreślić, że to jedynie chwila, że „The Crescent” zasadniczo do końca pozostaje wiernym wyznawcą technicznego minimalizmu. Tajemnicze ludzkie sylwetki tkwiące nocami na plaży – stojące w bezruchu i uporczywie wpatrujące się w nieodległy fantazyjny domek letniskowy, w którym przebywają Beth i jej bezbronny synek – dyskomfort emocjonalny bezsprzecznie we mnie wzmagały. Mroczne zdjęcia, groźna, niewidoczna gołym okiem, ale silnie odczuwalna aura, która ich otaczała, ich enigmatyczność i nader podejrzana postawa względem sympatycznych bohaterów filmu, to wszystko nadawało im, nazwijmy to, upiorności, ale równie trafiony w tych duchach? śmiertelnikach wrogo nastawionych do obcych i jakby tego było mało chorobliwe zafiksowanych na punkcie legend, mitów, zabobonów? był ich wygląd zewnętrzny. Nietrącący sztucznością, bo charakteryzatorzy wielkiego pola do popisu nie dostali. Pomijając jeden przypadek z dalszej partii „The Crescent”. Przy całej swojej sympatii do powolnych narracji i minimalistycznych form przekazu, nie przyjmowałam bezkrytycznie pierwszej i środkowej część omawianego obrazu. To znaczy tych scen, które skupiały się na codzienności właśnie owdowiałej Beth i jej dwuletniego syna Lowena, który tym samym stracił ojca. Codzienności z rzadka przetykanej... chwilami grozy? W każdym razie niezbyt spektakularnymi (bez wizualnych wstrząsów, mocniejszych akcentów), acz na pewno nielicho nastrojowymi nieprzyjemnymi przeżyciami, z których część może, ale nie musi mieć charakter nadprzyrodzony. Nie twierdzę, że życzyłabym sobie więcej tego rodzaju podnośników napięcia (co to, to nie!), ale moje wrażenia pewnie byłyby większe, gdyby znaleziono sposób na pogłębienie postaci Beth. Może przez rozbudowanie, którejś z dwóch relacji, w jakie kobieta, chcąc nie chcąc, wchodzi w tym ponurym, zacisznym, acz bynajmniej nie bezludnym miejscu, w którym życie zdaje się płynąć wolniej, ale na pewno nie bezproblemowo. Beth poznaje dwie osoby, ale choć każda z nich odegra istotną rolę w tej historii, to konwersacje głównej bohaterki filmu z tymi ludźmi ograniczono do irytującego mnie minimum. A przecież można by na tych fundamentach rozszerzyć jej portret psychologiczny. Jakieś dodatkowe pasjonujące wydarzenia też dałoby się w takim wypadku wprowadzić, ale akurat na tym niespecjalnie mi zależało. Zależało mi natomiast na poszerzeniu wiedzy o Beth, a co za tym idzie rozbudowaniu płaszczyzny stricte psychologicznej. Bo ta koncepcja aż mi się o to prosiła. Niemniej, jak już wyraźnie dałam do zrozumienia, powodów do satysfakcji mi nie brakowało. Nie wspomniałam jednak o tym, że wyjaśnienie tej zagadki mocno mnie zaskoczyło. Nie dlatego, że jest oryginalne, bo z podobnym motywem już się w kinie grozy spotykałam, tylko z tego prostego powodu, że wcześniej nawet przez myśl mi nie przeszło, by spróbować ugryźć tę opowieść od takiej strony. W czym największa zasługa twórców „The Crescent” - udało im się zaciemnić obraz, ukryć właściwą ścieżkę interpretacyjną, odwrócić przynajmniej moją uwagę od prawdy. Strasznej prawdy? Na pewno nie najprzyjemniejszej, na pewno nie tego rodzaju, obok której mogłabym przejść zupełnie obojętnie. A w każdym razie nie przy tym empatycznym podejściu, jakim wykazali się twórcy „The Crescent”. Właściwie wszyscy, którzy przyłożyli rękę do stworzenia tego niebanalnego, dosyć ryzykownego i niewątpliwie niełatwego w realizacji horroru nastrojowego. Nawet bardzo nastrojowego.

Horror niszowy. Minimalistyczny w formie, bazujący przede wszystkim, ale nie wyłącznie, na ponurym, ale i całkiem mrocznym klimacie i wyróżniający się choćby uczynieniem jednym z głównych bohaterów dwuletniego chłopca oraz powiedzmy nietypową pasją jego matki: artystycznej, ale i nieco zagubionej duszy, najjaśniejszym punktem w życiu której jest naturalnie jej uroczy, rozgadany i rozbrykany synek. Ale mimo wszystko nie dla każdego. Na pewno nie jest to obraz, który ma dużą szansę zjednać sobie widzów preferujących dynamiczne opowieści z dreszczykiem i/lub horrorów pełnych wymyślnych efektów specjalnych albo jump scenek. Albo jeszcze lepiej i tego, i tego. Seth A. Smith w swoim „The Crescent” pokazuje się jako wyznawca starej szkoły straszenia – to znaczy zdecydowana większość seansu upływa pod znakiem tajemniczość, działalności w myśl zasady „obawiamy się tego, czego nie znamy”. Strach to może za dużo powiedziane, ale napięcie, dyskomfort emocjonalny, lekki dreszczyk: to w sumie od twórców tego bardzo smacznie zrealizowanego dzieła dostałam. Osobom nieodnajdującym się w bardzo wolno rozwijających się fabułach tego widowiska na pewno bym nie poleciła. Ale fanom tajemniczych, oszczędnych w formie horrorów nastrojowych, które każą długo czekać na powiedzmy żywszą akcję, jak najbardziej. Powiedzmy, bo wbrew pozorom niemało się tu dzieje. Gdzieś pod powierzchnią... No, aż kłębi się od emocji, a jednym z ich głównych dostarczycieli jest energiczny dwulatek. I ta energia według mnie udziela się tej bądź co bądź niezbyt wyszukanej, acz całkiem emocjonującej opowieści może o duchach, a może nie...

środa, 12 lutego 2020

Zapowiedź: „Brahms: The Boy II”


Przerażający nowy rozdział opowieści o tym, że prawdziwe zło ma niewinne oblicze.

Katie Holmes, gwiazda takich filmów jak „BATMAN – POCZĄTEK”, „NIE BÓJ SIĘ CIEMNOŚCI” I „TELEFON” w nowym filmie specjalisty od naszych najbardziej mrocznych koszmarów.

Traumatyczne przeżycie sprawia, że szczęśliwe dotąd życie Lisy, Seana i ich syna Jude’a pogrąża się w kryzysie. Rodzice oddalają się od siebie, a chłopiec przestaje mówić. Nowy dom w malowniczej okolicy daje nadzieję na nowy początek. Lisa i Sean nie podejrzewają jednak, że przeprowadzka to krok w stronę prawdziwego piekła. Gdy Jude odkryje w opuszczonej posiadłości lalkę – chłopca o uroczej twarzy, cała rodzina znajdzie się w mocy mrocznych sił, z których natury nie zdaje sobie sprawy. Ataki agresji na przemian z krwawymi wizjami, których doświadcza Jude oraz coraz częstsze poczucie obcej obecności w domu, to zwiastuny tego co nadchodzi. Lisa i Sean zaczynają bać się własnego dziecka, ale prawdziwe zło kryje się gdzie indziej. Gdy to zrozumieją, ich życie nie będzie należeć już do nich… 
Czasem pomocna dłoń zaciska się na Twoim gardle.

Zobacz zwiastun: 

BRAHMS: THE BOY II
POLSKA PREMIERA: 28 LUTEGO 2020
REŻYSERIA: William Brent Bell („The Boy”, „Demony”) 
OBSADA: Katie Holmes („Batman - Początek”, „Cudowni chłopcy”, „Jack i Jill”, „Nie bój się ciemności”, „Telefon”), Ralph Ineson („Strażnicy Galaktyki”, „Harry Potter i Insygnia Śmierci”, „Player One”, „Gwiezdne wojny: Ostatni Jedi”), Owain Yeoman („Snajper”, „Troja”)
 GATUNEK: horror 
PRODUKCJA: USA 2019 


Źródło: wszystkie materiały od Rabbit Action Sp. z o.o. oraz Monolith Films