Stronki na blogu

czwartek, 3 sierpnia 2023

Antologia „Duchy nocy świętojańskiej”

 
JAN BARSZCZEWSKI, ROMAN ZMORSKI, MYCHAJŁO KOCIUBYNSKI, MIKOŁAJ GOGOL, ALEKSIEJ TOŁSTOJ, EDWARD FREDERICK BENSON, ALFRED MCLELLAND BURRAGE, VINCENT O'SULLIVAN, ROSA MULHOLLAND, RHODA BROUGHTON

Okładka książki. „Duchy nocy świętojańskiej”, Zysk i S-ka 2023

Wydany w 2023 roku siódmy zbiór klasycznych opowiadań niesamowitych w tej serii wydawnictwa Zysk i S-ka, która dzieli się na wydania świąteczne („Wigilia pełna duchów”, „Z duchami przy wigilijnym stole”, „Gwiazdka z duchami”, „Duchy nocy wigilijnej”) i letnie („Wakacje wśród duchów”, „Duchy Nocy Kupały”), a „Duchy nocy świętojańskiej”, jak sama nazwa wskazuje, wpisują się do tej drugiej grupy. Piętnaście utworów (więcej!) wybranych przez Tadeusza Zyska – tłumaczyli Tomasz Bieroń, Anna Chraniuk, Jerzy Łoziński i Ewa Skórska – spośród słowiańskich i anglosaskich opowieści z dreszczykiem. Edycja w twardej oprawie - z obwolutą - zagospodarowanej przez Urszulę Gireń w w duchu poprzednich publikacji w tym wydawniczym cyklu (spójna szata graficzna). Duchy, demony, wampiry i inne upiory magicznych światów wykreowanych przez autorki i autorów żyjących i tworzących w XVIII, XIX i XX wieku.

Moi mistrzowie „Duchów nocy świętojańskiej”. Dzieło, które podobno zainspirowało jedną z opowieści zawartych w „Czarnym święcie” (aka „Trzy oblicza strachu”, oryg. „I tre volti della paura”) Mario Bavy – nieoficjalna adaptacja filmowa – jedna z najbardziej klimatycznych opowieści wampirycznych, jakie w życiu czytałam. „Rodzina wurdałaka” Aleksieja Tołstoja zaczyna się w 1815 roku w Wiedniu, gdzie zebrała się cała śmietanka europejskiej cywilizacji. Część wysłucha autentycznej historii z Roku Pańskiego 1759 o koszmarnie odmienionym starym gospodarzu z zapadłej wsi, terroryzującym swoich krewnych. Przerażające żerowisko krwiożerczych bestii w tych stronach nazywanych wurdałakami. Chodzących trupów z nieposkromionym apetytem na życiodajny płyn bliskich. Izolacja, osaczenie, duchota. Upiornie i przygnębiająco, bo niewątpliwie ma to też swój depresyjny urok.

Słynny „Wij” Mikołaja Gogola. Trzej uczeni mężowie z kijowskiego klasztoru gubią się nocą w dzikiej okolicy. W końcu docierają do posesji z dwiema chatami, najwyraźniej będącej własnością starej kobiety. Strudzonym wędrowcom udaje się namówić gospodynię do zapewnienia im noclegu. Niedługo potem starucha napędza potężnego stracha jednemu z nich, który niechybnie dochodzi do wniosku, że ma do czynienia z wiedźmą. A to tylko nieśmiały wstęp do trwającego trzy noce nabożeństwa odprawionego przy zmarłej (panichida). O filozofie czuwającym nad niewiarygodnie skażonymi zwłokami. Siła totalnie nieczysta, zmartwychwstanie diabolicznej istoty. Mroczny, gnilny klimacik, obficie doprawiony nadprzyrodzonym. Przypomniało się późniejsze „Miasteczko Salem” Stephena Kinga. Może ciut za długo się „Wij” rozwija, ale rekompensuje to główny punkt trupiego programu.
W „Tajemnicy Ory” Rosy Mulholland podążamy za Anglikiem zwiedzającym malownicze rejony Irlandii. Podczas jednego z przystanków narrator zostaje ostrzeżony przed niejakim Collumem, pustelnikiem z wybrzeża pilnie obserwującym gwiazdy. Protagonista ma zamiar trzymać się od niego z daleka, ale przypadkiem poznaje Orę, córkę podejrzanego Colluma i zachłysnąwszy się jej niebanalną urodą, obiecuje sobie spróbować wszystkiego, by wydobyć ją z domniemanej niewoli. Wprasza się do siedziby, którą dziewczyna dzieli z ojcem i głuchoniemą kobietą, do obserwatorium, pełniącego także rolę gospodarstwa domowego i szybko utwierdza w słuszności swojej tajnej misji. Ogarnia go wręcz nieodparta potrzeba odkrycia tajemnicy Ory. Piękna atmosfera. Izolacja na ponurym wybrzeżu, gęsta mgła niesamowitości, brudne sekrety osobliwych nieznajomych. I zaskakujące rozwiązanie intrygi, aczkolwiek troszeczkę naciągane.

A za moimi mistrzami taka oto barwna ferajna. „Drwal i diabeł” Romana Zmorskiego pochyla się nad ubogim mężczyzną, który po zapadnięciu żony na ciężką chorobę, rozpaczliwie stara się wykarmić rodzinę i oczywiście jak najdłużej utrzymać się przy życiu na tym skrajnie niesprawiedliwym padole. Pomocną dłoń wyciąga do niego pomniejszy diabeł - pod postacią parobka - na rozkaz swego pana, najstarszego czarta. Podtytuł: „Nie taki diabeł straszny, jak go malują”. Nieznane(?) oblicze Władcy Piekieł. Poruszająca, empatyczna rzecz o mroźnym wietrze, który zawsze biednemu w oczu. O chciwości i poczciwości. Czule i ku przestrodze.

Witamy w literackim odpowiedniku Muzeum Figur Woskowych Madame Tussaud – w Muzeum Figur Woskowych Marrinera. Tym sposobem przechodzimy do „Muzeum figur woskowych” Alfreda McLellanda Burrage'a. Dziennikarz, wolny strzelec Raymond Hewson zwraca się z prośbą do szefa tytułowego muzeum o zezwolenie na spędzenie nocy w Mateczniku Morderców, najupiorniejszej części tego woskowego przybytku. Hewson zamierza opisać swoje przeżycia i spróbować sprzedać tekst którejś z gazet, gdyż cienko przędzie, a ma na utrzymaniu rodzinę. Koszmarna noc w jaskini morderców. Niby z wosku, ale jakby się poruszali. Nieznaczne zmiany w ustawieniu, niedostrzegalne przegrupowywanie się. I demoniczny doktorek z hipnotycznym spojrzeniem na czele formacji z wosku. Ślicznie zagęszczająca się atmosfera. Napięcie i przewrotność. Niemniej pozostał lekki niedosyt – aż się prosiło dłużej pograć klimatem nadnaturalności.
„Nawiedzony organista z Hurly Burly” Rosy Mulholland. We wsi Hurly Burly w Anglii stoi dom małżeństwa Hurly, w którym pewnego razu zjawia się młoda nieznajoma, utrzymująca, że przysłał ją dorosły syn gospodarzy, jej narzeczony oczekujący, że całymi dniami i nocami będzie grała na organach państwu Hurly. Problem w tym, że syn starszego małżeństwa umarł dawno temu, a dziewczyna nader stanowczo upiera się przy wypełnieniu jego polecenia. Intrygujący pomysł i niezgorsze wykonanie. Zręczne stopniowanie napięcia, konsekwentne dokładanie alarmistycznych elementów świata przedstawionego, budowanie dramaturgii z kreatywną żyłką. I jedyne słuszne – smutne – zakończenie.
W „Człowieku z nosem” Rhoda Broughton przedstawia nam młodą parę wybierającą się w podróż poślubną. Pierwszy przystanek: Bruksela. W nocy w apartamencie hotelowym struchlała kobieta budzi swojego wybranka, przysięgając, że właśnie widziała człowieka z wydatnym nosem, znieruchomiałego między oknem a łóżkiem. W szczelnie zamkniętym pokoju, w którym mężczyzna nie znajduje żadnego intruza. Nieubłaganie rosnące przerażenie kobiety, bagatelizowane przez jej męża. Mężczyzna znajduje różne trywialne wyjaśnienia dla jej niepokojących obserwacji. I złych przeczuć. Dobre tempo, zacny suspens i wyborny klimat lekko pachnący „Nie oglądaj się teraz” Daphne du Maurier.

Okładka książki. „Вий”, Mikko 2010

A teraz mała niespodzianka. Pudełka w pudełku – garść w większości pasjonujących opowiadań w „Księdze pokus” Vincenta O'Sullivana.
1. Pokusa Ruperta Orange'a. Wychowany w dobrobycie i nagle zubożały młody mężczyzna, Rupert Orange, poznaje starca, który składa mu propozycję dla niego nie do odrzucenia. Oferuje pięcioletnie pławienie się w nieprzebranym bogactwie za resztę życia. Za przedwczesną śmierć. Pakt z wielce podejrzanym dżentelmenem. Mroczny nieznajomy w historii spod znaku „pieniądze to nie wszystko”. Budująca opowieść ze szczyptą nadnaturalności, wartko płynąca do nieuniknionego (suspens) finału.
2. Pokusa bezimiennego narratora. Uznany za osobę z niepełnosprawnością intelektualną, młodzieniec, bez pamięci zakochuje się w wątpliwie przychylnej mu kobiecie. A między nich wchodzi mocno hipotetyczny nieprzyjaciel. Tragiczna historia miłosna; nieokiełznane uczucie nieprzygotowanego na takie atrakcje chłopaka. Porządnie naładowana emocjonalnie, odwieczna opowieść o zbrodni i być może karze.
3. Pokusa Gustave'a Herbouta. Zamożna ciotka Gustave'a, madame Jahn, zwykła dawać mu niewielkie zastrzyki gotówki za należyte dotrzymywanie jej towarzystwa głównie wieczorami. Ale mężczyźnie to nie wystarczy. Chciałby już, natychmiast, odziedziczyć jej pokaźny majątek. Kiedy straszliwy wyrzut sumienia nabiera realnych kształtów. Coś za nim chodzi, dopomina się o uwagę, zadręcza samą swoją obecnością. Mroczną i słuszną. Upiorny klimacik.
4. Pokusa przyjaciela pana Gladwina. Pogrążony w rozpaczy, nieszczęśliwie zakochany mężczyzna poważnie rozważa popełnienie samobójstwa, a mający swoje plany bezimienny narrator, stary niby przyjaciel nieszczęsnego Gladwina, umyślnie umacnia go w tym postanowieniu. Nazbyt czytelna historyjka. Bez elementu nadprzyrodzonego i w gruncie rzeczy bez sekretów. Proste, konkretne... i niecharakterne.
5. Pokusa Alphonse'a d'Auberta. Mężczyznę w średnim wieku ogarnia zupełnie niezrozumiała, przemożna ochota zamordowania czteroletniej córeczki kobiety, o którą najbardziej się troszczy. Absolutnie przerażająca rzecz! Okropny głód, którego niepodobna zwalczyć. Z niechęcią, z autentyczną trwogą, do wstrętnego finału. Mimo wszystko z wątłym płomykiem nadziei na zwycięstwo Alphonse'a nad jego demonami.
6. Pokusa Alistaira. Pan domu umiera nagle i podczas gdy służba dopełnia obowiązków związanych z pochówkiem, duch bezsilnie – i z nietłumioną wściekłością – przygląda się tym, którzy nie mogą go zobaczyć. Mało treściwe. Pomysł ciekawy, ale naprawdę przydałoby się efektywniejsze rozwinięcie akcji.
7. Pokusa Hugona Ravena. Kapryśna, krnąbrna i niekiedy ponura - w mniemaniu postaci prowadzącej – Grace Casket jest prawdziwym utrapieniem cenionego prawnika, Hugona Ravena. Kobieta jest w nim szaleńczo zakochana, a on ostatnio traktuje ją nader szorstko, żeby nie rzec brutalnie. Zdesperowany prawnik szykujący się do ożenku z inną, zaczyna wdrażać w życie niecny plan. Pośpiech złym doradcą jest - bywa, że najgorszym z możliwych. O bezsensownie zmarnowanych istnieniach. Przygnębiające, tym bardziej, że tak jaskrawo życiowe. Wciąga i obezwładnia.

Opowieści w mojej opinii całkiem niezłe. „Wiedźmak i kot Wargin” Jana Barszczewskiego, czyli o wieśniaku Tomaszu, który poznał wszystkie sekrety czarowników. Pewnego razu dziedzic przywiózł z miasta wyjątkowego kota imieniem Wargin, a wkrótce potem w jego drogiej małżonce zaszły osobliwe zmiany. Lekarze nie potrafili jej pomóc, więc dziedzic posłał po Tomasza. O przeklętym zwierzęciu, futrzanym terrorze. Zabawna historyjka ze stosownie cierpkim posmaczkiem. Słowiańska makabreska. Przydałby się większy pazur – koci pazur;) - niemniej lekko się wchłaniało.

W docenionym przez Howarda Phillipsa Lovecrafta „O krok za daleko” Edwarda Fredericka Bensona przenosimy się do Parku Narodowego New Forest w angielskim hrabstwie Hampshire, do osobistego edenu Franka Haltona, właśnie goszczącego starego przyjaciela, znanego portrecistę Darcy'ego, który ostatnio podupadł na zdrowiu i przybył w to odludne miejsce, żeby w spokoju się wykurować. A na wstępie odkrył, że jego drogi Frank jakimś niepojętym sposobem odmłodniał. Niedługo zagadkowym, bo upojony szczęściem gospodarz jest gotów podzielić się swoim sekretem z Darcym. Przedstawić mu swoje niewiarygodne odkrycia. Fletnia Pana i feeria żywych barw Matki Natury. Sielski klimat z nutką niezwykłości. Niepewna zapowiedź grozy, ledwo uchwytny aromat paranormalnego. Przyczajone nieziemskie zagrożenie, które w moim odczuciu zbyt długo wstrzymywało się z atakiem. Niepotrzebnie przeciągnięte, przegadane, sytuację ratuje jednak atmosfera tajemniczości. I delikatne skojarzenia z „Wielkim Bogiem Panem” Arthura Machena, zdecydowanie moim ulubionym opowiadaniem.
W „Nie do poduszki” Rosy Mulholland prezentuje Czarcią Oberżę, niesławne domostwo wzniesiona na irlandzkim wrzosowisku pośród wzgórz przez przybłędę Colla Dhu. Święci mężowie powiadają, że swego czasu mężczyzna beznadziejnie zakochał się w urodziwej Evleen Blake, córce znienawidzonego człowieka, która nie tylko nie odwzajemniła uczuć Colla, ale wręcz znienawidziła go od pierwszego wejrzenia. Udał się więc Dhu do starszej kobiety parającej się gusłami, by wypróbować jej kontrowersyjną, paskudnie zuchwałą, metodę na rozkochanie w sobie istoty ludzkiej. Dramatyczna historia nieodwzajemnionej miłości, zakrawającej na obsesję. Gotowy na wszystko, by mieć przy sobie tę jedyną. Na dobrą sprawę znana to opowieść – od pokoleń rozsnuwana w przeróżnych konfiguracjach. Tragedia miłosna, jakich wiele, ale bezproblemowo się czytało.
„Duch w Rath” od Rosy Mulholland to niesuchy opis niecodziennych doświadczeń kapitana Johna Thundera, zaskoczonego dziedzica rodzinnego majątku, w skład którego wchodzi stary dom Rath, otoczony parkiem. A kiedy jego przyjaciel Frank O'Brien ponad wszelką wątpliwość znajduje się w potrzebie, proponuje, by spędził czas jakiś w jego ogromnej posiadłości. Oferta zostaje przyjęta, a parę tygodni później, zaniepokojony permanentnym milczeniem tymczasowego lokatora Rath, John Thunder po raz pierwszy w życiu zjawia się w tej przeklętej rezydencji. Bo różne dziwy czekają na naszego dzielnego kapitana w tych zimnych murach. Zjawiska ewidentnie nadprzyrodzone i mroczny sekret w onegdaj wpływowym rodzie. Niech żyje bal jak w „Lśnieniu” Stephena Kinga (tak, wiem, że tam inspiracja popłynęła od „Maski Czerwonego Moru” Edgara Allana Poego). W niniejszym opowiadaniu panuje dość przyjazna aura niesamowitości, a przynajmniej ja nie czułam realnego zagrożenia. Stonowana opowiastka w sumie bez dreszczyku, z ogromnym zbiegiem okoliczności. Zjadliwa, lekkostrawna i szybciutko zacierająca się w pamięci.

Okładka książki. „The Man Who Went Too Far", Good Press 2021

Subiektywnie średnio. „Stuletni starzec i Czarny Gość” Jana Barszczewskiego traktuje o poczciwym człowieku imieniem Horaśko, który nabiera kuriozalnego zwyczaju wchodzenia bez słowa do cudzych domów. Niezapowiedziany, uparcie milczący gość, znikający, ilekroć jakiś zdumiony domownik próbuje się do niego zbliżyć. Będzie też o dziedzicu wybierającym sobie doprawdy niedobrego doradcę, przez miejscowych zwanego Czarnym Gościem. Mroczny przybysz i niemroczny wpraszający się. Umiarkowanie zajmująca słowiańska przypowieść, skąpo grozą podlana. Początek smacznie zagadkowy – prosty motyw z potężnym potencjałem, w moim poczuciu niewykorzystanym. Historia jakby niedokończona.
„O diable Borucie” oczywiście z Łęczycy, opowiadanie pióra Romana Zmorskiego. W nadziei na ujrzenie legendarnego stworzenia, podróżujący narrator zahacza o jego ziemską siedzibę. Zamiast jednak niezwłocznie udać się na bagna, gdzie podobno żeruje ta nieboska istota, kieruje się prosto do karczmy, gdzie przyjdzie mu wysłuchać wstrząsającej opowieści o szlachcicach rozprawiających się z Borutą. Przewrotna, nieco chaotyczna gawęda o działaniu pod wpływem emocji. Przemyśl, przeanalizuj, porządnie się zastanów, zanim przejdziesz do czynu, albowiem możesz się straszliwie sparzyć. Niewyszukana, żeby nie powiedzieć banalna, histerycznie zabawna (śmiech przez łzy) historyjka z pysznym twistem.

Na koniec zostawiłam sobie jedyny tekst znaleziony w „Duchach nocy świętojańskiej”, z którym zupełnie nie było mi po drodze, „Cienie zapomnianych przodków” Mychajło Kociubynskiego, przeniesione na ekran w 1965 roku przez Siergieja Paradżanowa. Chłopiec imieniem Iwan, podejrzewany przez własną matkę o bycie podmieńcem – diablątko podrzucone przez diablicę i jednoczesna kradzież ludzkiego niemowlęcia – niemal całymi dniami samotnie włóczy się po dzikiej krainie rozciągającej się wokół jego rodzinnej lichej chaty. Bratnią duszę nieborak znajduje w dziewczynce z wrogiego rodu. Długa opowieść o niczym (no dobrze, później lekko się rozkręca). To znaczy o rozłące z ukochaną, o wypasaniu owiec, robieniu twarogu:) i czarodziejskiej krainie (słowiańska magia). Kwiecisty, pompatyczny styl i rażąco uboga fabuła. Takie rzeczy przyjęło się nazywać przerostem formy nad treścią. Bajeczka, która niemożebnie mnie wymęczyła.

„Duchy nocy świętojańskiej” zapraszają na uroczystość pod patronatem tuzów opowieści niesamowitych. Wystawne przyjęcie w nawiedzonym zamczysku. Bal maskowy w starym stylu. Wspaniały koszmar nocy letniej. Tak się bawili nasi przodkowie, tak możemy bawić się i my - miłośnicy opowieści o duchach i innych straszydłach. Pośmiertne „połączenie” mocarnych piór. Właściwie nieśmiertelnych autentycznych postaci, bo ich twórczość chyba zawsze będzie na czasie. Tak czy owak, gorąco polecam tę oto antologię wszystkim entuzjastom klasycznych opowieści niesamowitych. Nadnaturalnego horroru w literaturze.

Za książkę bardzo dziękuję wydawnictwu

środa, 2 sierpnia 2023

Zapowiedź: „Miłość” Tadeusza Oszubskiego

 
Powieściowy dreszczowiec, którego premiera odbędzie się 15 sierpnia 2023 roku


„Miłość” w pół drogi pomiędzy powieścią kryminalną, a powieścią grozy. Fabuła osadzona w Bydgoszczy rozgrywa się współcześnie, ale to wydarzenia sprzed dziesięcioleci puszczają w ruch machinę zbrodni. Artyści i bandyci, ludzie przeciętni i o zwichrowanych umysłach, kobiety i mężczyźni - wszyscy oni wobec potęgi miłości są na straconych pozycjach. Kto z nich ocali życie, kto duszę, a kto jedno i drugie? Odpowiedzi w „Miłości"!

Dreszczowiec o miłości przekraczającej granice obłędu.

Powieść autora „Sfory", „Drapieżnika" i „Białej Bestii” – pozycji nagradzanych na polskiej scenie literackiej.

Tadeusz Oszubski, urodzony w 1958 r. w Bydgoszczy. Prozaik, poeta, publicysta, animator kultury. Należy do Związku Literatów Polskich. Laureat wielu konkursów literackich. Stypendia artystyczne przyznali mu Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Prezydent Miasta Bydgoszczy. Debiutował w 1980 r. poezją na łamach czasopism literackich. Autor powieści i opowiadań z kręgu literatury grozy, thrillera, fantasy, jak też miniatur literackich, wierszy oraz publikacji o tajemnicach historii. Opublikowano ponad 20 książek Oszubskiego, między innymi:„Sfora”, „Drapieżnik”, „Twierdza nienawiści”, „Demony Światła”, „Biała Bestia”, „Tajemnicze artefakty”, „Tajemnicze historie z pogranicza światów”. Kilka tytułów ukazało się w przekładach na j. angielski i czeski.

Fragment: „– Jestem twoją miłością, jestem wszystkim, co masz – znów dobiegł go jej głos. Objęła malarza jeszcze silniej. Zapach stał się intensywny – taki, jaki pamiętał z chwil, kiedy się kochali. Czuł gorący oddech na swojej szyi, tak jak kiedyś. Czuł drżenie ciała ogarniętego pożądaniem. On też zaczął doznawać silnych emocji. Narastała ekstaza. Nagle wszystko się skończyło. Marczyk otworzył oczy. Już nie spał. Leżał na podłodze salonu, umazany ludzką krwią. Odzież miał pomiętą i porozpinaną. Po jednej jego stronie leżały zwłoki ciemnowłosej kobiety i ekspedientki, po drugiej truchło wydobyte ze ściany. Po trzeciej ziała dziura w murze, a po czwartej, obok drzwi prowadzących do przedpokoju, stały portrety ukochanej. Namalowane oczy przyglądały się mężczyźnie badawczo, jakby oceniały, na ile on jeszcze istnieje, a na ile już nie. Wstał i poszedł w czwartą stronę. Tam były nie tylko spojrzenia wybranki serca. Tam były też drzwi. Zatrzymał się w przedpokoju. Nie wiedział, co z sobą zrobić, co zrobić z tym wszystkim. Wspomnienia i krew go zawiodły, już nie tkwiła w nich moc. Potrzebował miłości. Dotąd tylko wspomnienie o niej trzymało go przy życiu. Ile trzeba krwi, by kochanka wróciła do niego, by wróciła do tego świata? Po raz pierwszy pomyślał, że nie nadąży z zabijaniem, by do syta nakarmić widmo. Zdał sobie sprawę, że ma już dość. Chciał, żeby to wszystko nareszcie się skończyło. Chciał umrzeć”.

Linki

Wydawca Arkadiusz Siejda/Facebook: https://www.facebook.com/arkadiussiejda/
 

Źródło: wszystkie materiały od Wydawca Arkadiusz Siejda

wtorek, 1 sierpnia 2023

Horror „MÓW DO MNIE!” rozbija bank w USA

 
Twórcom filmu gratulowali już Jordan Peele, Steven Spielberg, Ari Aster oraz Stephen King

Plakat filmu. „Talk to Me" 2022, Bankside Films, Causeway Films, Head Gear Films

W miniony weekend — kiedy film wszedł na ekrany kin w USA — „Mów do mnie!” rozbił bank. Okazał się drugim największym hitem studia A24 (uplasował się tuż po kultowym już horrorze „Dziedzictwo. Hereditary” Ariego Astera).
Reżyserzy filmu „MÓW DO MNIE!” od pierwszego pokazu najnowszego horroru odbierali telefony m.in. od Jordana Peele’a, Stevena Spielberga, Ariego Astera, Stephena Kinga czy też Sama Raimiego (seria „Martwe zło”).
Każdy z wybitnych twórców gratulował braciom Philippou sukcesu — stworzenia świetnej, przerażającej opowieści, która zapadnie widzom w pamięć na długo i spodoba się nie tylko fanom opowieści „z piekła rodem”.
Edgar Wright („Baby Driver”) po obejrzeniu „Mów do mnie!” wyznał, że jest to jego ulubiony horror w tym roku.

Obejrzyj zwiastun: 

Krytycy filmowi w pełni podzielają zachwyty reżyserów. W recenzjach możemy przeczytać takie opinie, jak „jeden z najstraszniejszych horrorów dekady” (Gayly Dreadful), „film, który stanie się viralem” (The Hollywood Reporter), a niektórzy dziennikarze radzą, żeby „upewnić się, że podczas seansu trzymacie kogoś za rękę” (Empire Magazine).

Polska kampania promocyjna „MÓW DO MNIE!” na TikToku w ciągu zaledwie miesiąca dotarła do ponad 4 milionów unikatowych odbiorców!
W serwisie Rotten Tomatoes „MÓW DO MNIE!” aktualnie ma ocenę 95% przy 146 recenzjach i już zdążył otrzymać status „Certified Fresh”.

Kadr z filmu. „Talk to Me" 2022, Bankside Films, Causeway Films, Head Gear Films

„MÓW DO MNIE!” opowiada o grupie przyjaciół, organizującej imprezy, podczas których łączą się z zaświatami za pomocą zabalsamowanej dłoni. Każdy, kto weźmie ją do ręki i wypowie słowa: „Mów do mnie”, oddaje swoje ciało we władanie demona. Panuje tylko jedna żelazna zasada: kontakt nie może przekroczyć 90 sekund. Gdy jeden z uczestników zabawy łamie zasady, życie każdego z nich zamieni się w koszmar.

„MÓW DO MNIE!” (reż. Danny i Michael Philippou) w polskich kinach od 18 sierpnia 2023. Dystrybutorem filmu jest M2 Films.

Źródło: wszystkie materiały od M2 Films

„Nefarious” (2023)

 
Doktor James Martin przybywa do zakładu karnego w stanie Oklahoma, celem wystawienia oceny psychiatrycznej skazanemu na karę śmierci seryjnemu mordercy Edwardowi Wayne'owi Brady'emu. Jeśli Martin orzeknie, że osadzony jest zdrowy na umyśle, mężczyzna jeszcze tego wieczora trafi na krzesło elektryczne. Poprzedni psychiatra Brady'ego, doktor Alan Fischer, z nieznanych przyczyn niedawno popełnił samobójstwo, ostateczną opinię o stanie zdrowia powszechnie znienawidzonego osobnika ma więc wystawić biegły, który spotka się z nim po raz pierwszy. W uwagi na tę okoliczność naczelnik więzienia przestrzega doktora Martina przed nieprzeciętnymi zdolnościami manipulacyjnymi skazańca, z którym młody psychiatra ma przeprowadzić rozstrzygającą rozmowę. Sam na sam w obskurnym więziennym pomieszczeniu ze skutym osadzonym, który przedstawia się Jamesowi jako demon Nefariamus, radośnie pasożytujący na nieszczęsnym Edwardzie Waynie Bradym.

Plakat filmu. „Nefarious” 2023, Believe Entertainment

Filmowy thriller psychologiczny/horror religijny pomyślany jako prequel powieści Steve'a Deace'a, „A Nefarious Plot” (2016) i „A Nefarious Carol” (2020) i element duchowej wojny partyzanckiej. Ewangelia według Chucka Konzelmana i Cary'ego Solomona, reżyserów i scenarzystów tego świadectwa kontrkulturowego nakręconego - główne zdjęcia ruszyły pod koniec 2021 roku - w Oklahoma City i w Oklahoma State Reformatory, więzieniu o średnim rygorze dla osób płci męskiej w mieście Granite, oczywiście w stanie Oklahoma. Czołowi twórcy uwolnionego w kwietniu 2023 roku minimalistycznego w formie, ale według nich maksymalistycznego w przekazie, klimatycznego obrazu, któremu nadali tytuł „Nefarious”, mają nadzieję w najbliższym czasie rozbudować to prawdopodobnie najambitniejsze z ich dotychczasowych artystycznych przedsięwzięć – sequel, prequel, a może nawet program telewizyjny o przebiegłym tytułowym antybohaterze przynajmniej raz na tydzień, mniej lub bardziej udanie, realizującym swoje niecne(?) plany.

Chuck Konzelman podejrzewa, że gdyby apostołowie Chrystusa żyli w czasach nam współczesnych, swoje cenne nauki przekazywaliby za pośrednictwem filmów i programów telewizyjnych. Dlaczego więc ludzie głęboko wierzący nie mieliby wykorzystywać tych potężnych narzędzi w walce z siłami nieczystymi? Bo czy w to wierzymy, czy nie, wszyscy uczestniczymy w największej z wojen w historii wszechświata. A Chuck Konzelman i Cary Solomon to Nowi Apostołowie Jezusa Chrystusa? Bez względu na to, jak się postrzegają, nie ukrywają, że ich „Nefarious” to coś w rodzaju manifestu teologicznego, moralitet... istoty podającej się za najprawdziwszego demona. Doprawdy ciekawa strategia świeckich członków Bożego Grona Pedagogicznego. Przewrotna ewangelizacja. Czyżby jakiś ukryty podtekst? W tym zepsutym świecie należyty posłuch może mieć już tylko czarny charakter? Nie słuchamy Cieśli, to może posłuchamy Szatana? A właściwie hipotetycznego szeregowego żołnierza Armii Ciemności. Rozmowa z demonem w formule „Rozmowy z gwiazdą” Steve'a Buscemiego, z której korzystał też między innymi Roman Polański: „Śmierć i dziewczyna” (1994), na podstawie sztuki Ariela Dorfmana i filmowa adaptacja sztuki Davida Ivesa pt. „Wenus w futrze” (2013). W każdym razie nie jest to jedna z rozchwytywanych form w światowej kinematografii – jedna z moich ulubionych, ale śmiem przypuszczać, że jestem w zdecydowanej mniejszości. Teatr na ekranie. Przedstawienie zdominowane przez Seana Patricka Flanery'ego – z ręką na sercu: jedna z najbardziej widowiskowych kreacji aktorskich, jakie w życiu widziałam. Spektakularna modulacja głosu, aż niewiarygodna zabawa barwą i tonacją (płynne przejścia), fenomenalnie korespondująca z nie mniej zróżnicowaną, nienaturalnie naturalną mimiką. Żywy ładunek nuklearny! Z tak potężną „tajną bronią” równie dobrze można było zrobić z tego monolog. W każdym razie mój odbiór „Nefariousa” przy takim układzie na pewno by nie ucierpiał. Chuck Konzelman i Cary Solomon po drugiej stronie stołu posadzili jednak Jordana Belfiego, który w gruncie rzeczy, że tak to ujmę, niczym mi się na naraził, ale nie mogłam oprzeć się wrażeniu, że jego postać najzwyczajniej miała tkwić w cieniu Nefariamusa. Pionek i król na cuchnącej planszy. W nieprzytulnym, żeby nie powiedzieć odrażającym pomieszczeniu w pustynnym zakątku Oklahomy. W zakładzie karnym, gdzie niebawem ma odbyć się egzekucja seryjnego mordercy Edwarda Wayne'a Brady'ego. Pod warunkiem, że następca doktora Alana Fischera - psychiatry rzeczonego skazańca, który w prologu „Nafariousa” targnął się na własne życie – wystawi pozytywną ocenę jego zdrowia psychicznego. Czyli ostatnią deską ratunku dla Brady'ego jest doktor James Martin. Jego wstępna diagnoza to dysocjacyjne zaburzenie osobowości, zwane też osobowość wieloraką. Poważnie chory człowiek albo urodzony aktor. Demoniczne opętanie sposobem na utrzymanie się przy życiu? Brady wie, że wszystko zależy od opinii doktora Martina, a w środowisku więziennym dał się już poznać jako wybitny (wybitnie obrzydliwy) manipulant, trudno więc nie doszukiwać się w tym próby oszustwa młodego biegłego. Życiowa rola rzekomo sterroryzowanego przez pośledniego demona, człowieka skazanego za sześć morderstw, a przyznającego się do jedenastu. Brady uciesznie manipuluje pilnym uczniem swojego poprzedniego psychiatry (doktor Alan Fischer dla Martina był kimś w rodzaju mentora)... i widzami? Przyznaję, że im dłużej przebywałam w towarzystwie tego fascynującego skazańca, tym mniej przekonana byłam do teorii wielkiego oszustwa. Skrajna nieufność niepostrzeżenie przekuła się w ogromne współczucie. Dla Edwarda Wayne'a Brady'ego.

Materiał promocyjny. „Nefarious” 2023, Believe Entertainment

„Nefarious” Chucka Konzelmana i Cary'ego Solomona to nie tylko rozmowa doktora Jamesa Martina z Nefariamusem i Edwardem Wayne'em Bradym, ale większa część tej opowieści faktycznie rozgrywa się w jednym pomieszczeniu. Normalnie dość przestronnym, filmowcy jednak najwyraźniej wypróbowali starą sztuczkę z percepcją. Prywatna sala widzeń w więzieniu o zaostrzonym rygorze w Oklahomie nie tyle widzialnie, ile odczuwalnie ulega skurczeniu. Straszna duchota panuje w tym obskurnym „pudełku”, w którym ma odbyć się decydująca rozmowa biegłego z osadzonym. Rozmowa na śmierć i życie. Intensywne zdjęcia Jasona Heada, hipnotyczna ścieżka dźwiękowa Bryana E. Millera, staranny montaż Briana Jeremiaha Smitha i aktorów dwóch. Reszta to statyści:) W każdym razie wszystko rozegra się między potencjalnym demonem i zdeklarowanym ateistą. Gdyby to był typowy horror religijny, to zatwardziały sceptyk pewnie by się nawrócił. Spadłyby klapki z oczu paskudnemu materialiście i hedoniście. Pożytecznemu idiocie, bo pomagającemu temu, w istnienie którego nie wierzy. Chyba powinnam poczuć się obrażona... Obrażona recenzją istoty podającej się za demona? Zresztą może nawet to, nomen omen, nikczemne stworzenie siedzące naprzeciw wątpliwego bohatera „Nefariousa” dobrych chrześcijan, Chucka Konzelmana i Cary'ego Solomona, rzeczywiście jest wysłannikiem przebrzydłego Władcy Piekieł, lojalnym żołnierzem Lucyfera. Ta zagadka, ku mojemu ubolewaniu, w dalszej partii filmu zostanie rozwiązana. Wszystko ślicznie wyłożymy na tacy, ażeby przypadkiem UWAGA SPOILER nasze duchowe przesłanie nie zostało zakrzyczane przez niedomyślną część publiki KONIEC SPOILERA. Tak tylko sobie gdybam, bo oczywiście nie siedzę w głowie reżyserów i scenarzystów tego cudeńka. Yhm, poganka komplementująca bezpardonowy atak na myślących inaczej. Inaczej od twórców „Nefariousa” i autora powieści, którym ta produkcja w jakimś stopniu niewątpliwie zawdzięcza swoje istnienie. Nie wiem, czy to miał być zaciekły atak, czy raczej wspaniałomyślny kierunkowskaz dla zagubionych owieczek, szlachetna próba zawrócenia choćby tylko jednej nieśmiertelnej duszy z prostej drogi do Piekła. Tak, „demoniczny kaznodzieja” nie przebiera w słowach, opisując bezbożną rzeczywistość, jaką ślepi i głusi z uporem godnym maniaków nie tylko utrzymują, ale i radośnie rozbudowują, tę współczesną Sodomę i Gomorę, znaną też jako Zgniły Zachód. Gdzie dzieci rozrywa się na kawałki w łonach matek, a schorowanych bliskich poddaje eutanazji. Tym chętniej, gdy jest co dziedziczyć. A Hollywood sączy swoją lewacką propagandę – tego mi brakowało w wywodach w najlepszym razie wytrawnego manipulanta lub człowieka z dysocjacyjnym zaburzeniem osobowości, a w najgorszym demona, który nieproszony (naprawdę?!) wlazł w biedne ciało nieszkodliwego mężczyzny. Tak czy owak, jest to jakiś powiew świeżości w kinie grozy, coś innego, choć posklejanego ze sprawdzonych motywów. Archetypowa walka dobra ze złem w ujęciu mikro, demoniczne opętanie bez wykwalifikowanego egzorcysty pod ręką (bo już nie bawimy się w takie gusła, my którzyśmy wszystkie rozumy pozjadali?) i syndrom właściciela pewnego upiornego motelu. Ożywiona dyskusja dwóch intelektualistów. Niewierzącego człowieka i niewierzącej tajemniczej istoty. Wiara jest dla ułomnego gatunku ludzkiego, Nefariamus natomiast ma wiedzę. Wie, że Mroczny Pan i Wróg istnieją. I ciągle ze sobą rywalizują. Ostatnio w piekielnych kuluarach krążą plotki, że Lucyfer od jakiegoś czasu osiąga dużo lepsze wyniki. Bóg przegrywa – ponoć złodziej własności intelektualnej, a przynajmniej tak wmówiono szeregowym żołnierzom piekielnej armii, oczywiście zakładając, że interlokutor psychiatry od siedmiu boleści jest tym za kogo się podaje. A ściślej jeden z rozmówców, bo do głosu będzie też dopuszczany sterroryzowany Edward Wayne Brady. Potwornie roztrzęsiony - naprawdę przykro się patrzyło na to biedne, albo szalenie przebiegłe, stworzenie - słusznie przerażony prawowity właściciel ciała, które w tym ponurym świecie przedstawionym za parę godzin, brutalnie mówiąc, ma zostać usmażone. W dwóch z trzech możliwych wariantów Brady jest bardziej ofiarą niż oprawcą (w moim osobistym poczuciu, zdecydowanie ofiarą) – zabijało jego alter ego bądź prawdziwie demoniczny pasożyt – bliźnim, który znalazł się w niegodnym pozazdroszczenia położeniu nie ze swojej winy. A zatem jeśli doktor James Martin wykluczy opcję trzecią – Wielkie Oszustwo Brady'ego – już niekoniecznie ponad wszelką wątpliwość, bo trudno o rzetelną opinię, kiedy każą ci działać w tak wariackim, czy jak kto woli ekstraordynaryjnym trybie, aktualnie najbardziej znienawidzony człowiek w Stanach Zjednoczonych, oszuka przeznaczenie? W ostatniej chwili umknie Zegarmistrzowi Światła Purpurowemu? Gdyby to była hollywoodzka superprodukcja, to pewnie w ogóle bym się nad tym nie zastanawiała, ale kiedy masz do czynienia z obrazem niezależnym przez samych twórców traktowanym jako świadectwo kontrkulturowe (pod prąd, chyżo, pod prąd), to następuje cudowne rozmnożenie jakże pożądanych wątpliwości. A przynajmniej ja tak miałam w zaskakująco udanym (emocjonującym) kontakcie z „Nefariousem” Chucka Konzelmana i Cary'ego Solomona. Uwaga: po napisach końcowych krótka przemowa w języku łacińskim.

Ateiści wściekli, chrześcijanie wniebowzięci? „Nefarious” w reżyserii i na podstawie scenariusza Chucka Konzelmana i Cary'ego Solomona, zainspirowanego powieściami Steve'a Deace'a, świadomie płynie pod prąd, staje okoniem do „współczesnych myśli hollywoodzkich”, krzewi wiarę w bezbożnej cywilizacji zachodniej, a zatem wydaje się idealną propozycją dla kontestatorów poprawności politycznej, mowy nienawiści oraz wszystkich innym wynalazków Zgniłego Zachodu i oczywiście dla dobrych chrześcijan. Z naciskiem na „wydaje się”. Bo kiedy kazania prawi potencjalny demon... Ale nie, na razie nic nie wskazuje na to, by twórcy tego psychologicznego thrillera/horroru religijnego, niecelnie sypnęli „tą solą” w oczy. Narobili sobie wrogów dokładnie tam, gdzie chcieli? A może wcale nie chcieli skłócać tylko jednoczyć? W mrocznej „jaskini”, w której toczy się zaciekła dyskusja między innymi o kondycji współczesnego świata. Dobra, nie czarujmy się: to jest manifest teologiczny - i polityczny? - ale nie dajcie sobie wmówić, że wszyscy ateiści nie lubią tego dziełka. Ręczę głową, że tak nie jest.

niedziela, 30 lipca 2023

„Baby Ruby” (2022)

 
Pochodząca z Francji Joséphine mieszka z mężem Spencerem w przestronnym drewnianym domu w malowniczym zakątku Stanów Zjednoczonych. Kobieta prowadzi poczytną stronę internetową o francuskim stylu życia, od miesięcy skupiając się na ekscytującym oczekiwaniu swojego pierwszego dziecka. Ale kiedy jej śliczna Ruby wreszcie przychodzi na świat, Jo praktycznie rezygnuje ze swojego życia, w bezowocnych staraniach zaspokojenia zagadkowych potrzeb wyczekiwanej istotki. Macierzyństwo okazuje się dużo trudniejsze od jej wyobrażeń, a ona czuje, że została z tym sama. Ze swoimi złożonymi uczuciami do ciągle płaczącego stworzenia, prawdopodobnie głęboko rozczarowanego swoją rodzicielką. Joséphine nabiera przekonania, że Ruby jej nienawidzi i obawia się, że jej stosunek do upragnionego dziecka wcale nie jest lepszy.

Plakat filmu. „Baby Ruby” 2022, Point Productions, Saks Picture Company

Thriller psychologiczny z elementami horroru od debiutującej reżyserki filmowej Bess Wohl. Amerykańskiej aktorki – głównie serialowej, ale można ją też kojarzyć z paru pełnometrażowych produkcji (m.in. „Plan lotu” Roberta Schwentke, „Siren” Jessego Peyronela) i scenarzystki, która jednak najprężniej rozwija się w teatrze. Pracę nad skryptem „Baby Ruby” Wohl zaczęła podczas swojej trzeciej ciąży i traktowała ją na tyle osobiście, że nie wyobrażała sobie, by wyreżyserował ją ktoś inny. Doświadczenie podpowiadało jej też, że scenariusz nie nadaje się na deski teatru – przede wszystkim z powodu wieku tytułowej postaci, ale autorka „Baby Ruby” nie miała też wątpliwości, że na ekranie łatwiej będzie pokazać wewnętrzny konflikt świeżo upieczonej matki. Wohl nazwała to gatunkowym blenderem, bo po uwolnieniu swojej nielekkiej opowieści o macierzyństwie – we wrześniu 2022 roku film została pokazany na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto (światowa premiera), a regularną dystrybucję na terenie Stanów Zjednoczonych otwarto w pierwszym kwartale 2023 roku (VOD) – niekoniecznie z zaskoczeniem, odnotowała, że publiczność „Baby Ruby” w pewnym sensie podzieliła się na przynajmniej trzy obozy; jedni obejrzeli thriller psychologiczny, inni horror, a jeszcze inni dramat. Tak czy inaczej, koszmar macierzyński.

O czym się nie mówi, a powinno. Wstydliwe sekrety niektórych matek, instynktowna zmowa milczenia. Powiesz, to osadzą cię z najwyższą surowością. Tym bardziej w dobie internetu, w instagramowej rzeczywiści. W perfekcyjnym tłumie, w którym nie ma już miejsca dla Joséphine, czołowej postaci „Baby Ruby” Bess Wohl. A przynajmniej ona mogła dojść do takiego wniosku po narodzinach swojego pierwszego dziecka. Wybitnie roszczeniowej dziewczynki, karzącej ledwo żywą kobietę, która wydała ją na świat. Jo nie może uwolnić się od tych fantastycznie brzmiących(?) myśli. Najpierw odnotowuje, że Ruby jest mniej skłonna do płaczu w obecności ojca, że jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki uspokaja się w bezsprzecznie kochających ramionach Spencera, a potem dochodzi do wniosku, że niemowlę tylko na niej wyładowuje swoją niezrozumiałą wściekłość. Główna bohaterka – antybohaterka? - debiutanckiego obrazu Bess Wohl nie wie, czym sobie na to zasłużyła, ale z dnia na dzień umacnia się w przekonaniu, że Ruby jej nienawidzi. Przypomina się bestsellerowa powieść Lionel Shriver pt. „Musimy porozmawiać o Kevinie”, przeniesiona na ekran przez Lynne Ramsay zdecydowanie odważniejsza rozprawa o trudnym macierzyństwie. Niemniej życzyłabym sobie więcej takich dyskusji w przestrzeni publicznej, jaką ośmieliła się podjąć Bess Wohl. „Nikt nie dba o matki w tym kraju” (tj. w Stanach Zjednoczonych) - takie stwierdzenie scenarzystka i zarazem reżyserka omawianej produkcji włożyła w usta swojej wątpliwej bohaterki, w którą w widowiskowym stylu wcieliła się Noémie Merlant. W pierwotnej wersji Joséphine była rodowitą Amerykanką, ale po „wejściu na pokład” tej francuskiej aktorki, Wohl zdecydowała się bardziej dopasować postać do jej odtwórczyni. Rozpisała rolę niejako pod aktorkę – możliwe, że tylko w jednym, ale dość istotnym punkcie. Pogłębiła poczucie osamotnienia Jo poprzez zmianę jej obywatelstwa. Obca w obcym kraju. Państwie zupełnie nietroszczącym się o cierpiące matki. Ich samopoczucie nie ma znaczenia, bo jak za sprawą jakiejś czarnej magii, jakimś niepojętym sposobem, tracącym swoją odrębność kiedy tylko zostają matkami. To nic nowego w tym dziwnym świecie, o czym dobitnie zaświadczy Doris (wyśmienity występ Jayne Atkinson) – mrożące krew w żyłach, niesamowicie przygnębiające wyznanie, które może nie spotkać się ze zrozumieniem chodzących ideałów – matka Spencera (Kit Harington w pewnym sensie w cieniu kobiet; przyzwoite wcielenie w mniej angażującą postać, mniej możliwości na zaprezentowanie swoich aktorskich zdolności) z imponującą wytrwałością starająca się zbliżyć do swojej synowej. Przebić się przez gruby mur, nie wiedzieć czemu, wzniesiony przez życiową wybrankę jedynego dziecka Doris. Dlaczego Jo tak uparcie odpycha swoją teściową? W otoczeniu Joséphine próżno szukać drugiej tak wyrozumiałej duszy, tak mocno solidaryzującej się z kobietą niespełniającej się w jakże upragnionej roli matki. Przygniecionej nowymi obowiązkami, nieprzygotowanej na tak ciężką przeprawę. Wcześniej pewnie nawet nie słyszała o lęku poporodowym, bo to wciąż temat tabu. Podobnie jak przejściowa (niestety nie zawsze) nienawiść do własnego dziecka. Potwór widziany w lustrze: efekt skrzętnego zamiatania pod dywan zwykłych ludzkich dramatów. Niekompleksowa, żeby nie powiedzieć nieuczciwa, edukacja podobno w oświeconej epoce. Co złego, to nie mówimy, ewentualnie piętnujemy. Promujemy perfekcję, bezproblemową egzystencję. Nieosiągalny cel bezrefleksyjnie sprzedawany jako normalność?

Okładka DVD, Blu-ray. „Baby Ruby” 2022, Point Productions, Saks Picture Company

Rosemary Woodhouse opętana przez Pazuzu. Wietrząca wstrętny spisek jednostka, o ciało której zażarcie walczą dwie jaźnie. Duchowy pojedynek bez egzorcysty. To jedna z tych wojen, które człowiek toczy w samotności. Nawet jeśli zewsząd płyną oferty pomocy, na ubitej ziemi z wewnętrznymi demonami stanie sam. Utartą ścieżką z niepospolicie opętaną postacią. Niestabilną, niegodną zaufania przewodniczką po ponurym świecie przedstawionym przez początkującą reżyserkę filmową. W mojej opinii dobrze rokującą autorkę niegłupiej opowieści o nadspodziewanie wymagającym rodzicielstwie. Macierzyński dreszczowiec z nutką body horroru - Bess Wohl przyznała, że poród Joséphine zawzięcie pchał jej myśli w tym niesmacznym kierunku (żeby kojarzyć tak piękne chwile w życiu kobiety z takimi bezecnymi obrazami...) - ale chętniej ocierający się o horror nadprzyrodzony. Hipotetyczna mroczna obecność w zrujnowanym muzeum Joséphine i Spencera. Drewnianym domu przytulonym do soczyście zielonych, rozłożystych drzew w zacisznym zakątku Stanów Zjednoczonych. Pocztówkowa posesja na obrzeżach idyllicznego miasteczka, którą Jo zapewne często chwaliła się na stronie internetowej, która wprawdzie nie jest jej własnością, ale od jakiegoś czasu to ona tworzy i publikuje wszystkie treści zamieszczane w tym popularnym miejscu. Francuski styl życia według Joséphine. Perfekcyjnej pani domu i kobiety sukcesu. Zawsze modnie ubranej, zawsze starannie umalowanej, szczęśliwej żony boskiego Spencera, z którym uwiła sobie totalnie przytulne gniazdko i cała w skowronkach oczekiwała ich pierwszego cudu. Aż nagle umilkła. Prawdopodobnie po raz pierwszy nie zaspokoiła teoretycznej ciekawości swoich obserwatorów. Nie pokazała ślicznej Ruby. Dlatego, że w jej uznaniu nie pasowała do utopijnego światka pieczołowicie budowanego w internecie? A może po ujrzeniu swojego dzieciątka inaczej zaczęła zapatrywać się na sam pomysł dokumentowania życia dziecka w ogólnodostępnej witrynie? Stwierdziła, że nie byłoby w porządku decydować za Ruby w tak delikatnej sprawie, że niemowlę też ma prawo do prywatności? Nie chciała brać na siebie takiej odpowiedzialności, narażać się na ewentualne wyrzuty Ruby w przyszłości? Najprostszym wyjaśnienie jest chroniczny brak czasu. Jo nie dosypia, nie dojada, a zawodzący płacz Ruby słyszy już nawet wtedy, kiedy dziewczynki nie ma w zasięgu jej słuchu. Bardziej martwi ją szept diabolicznej piastunki, która w moim odbiorze miała jeden bardzo efektywny występ – niepokojący obrazek w telefonie Jo, transmisja na żywo z pokoju dziecięcego. Dziwnie znajoma zjawa znieruchomiała przy łóżeczku kapryśnej dziewczynki, którą jedno z rodziców posądza o celowe działanie na jego szkodę. Czy to możliwe, by niemowlę z premedytacją mściło się na niezorganizowanej opiekunce? Zna największy sekret matki? Miłość zmieszana z nienawiścią. W każdym razie Jo coraz trudniej odrzucać od siebie tę, zdaje się, najstraszliwszą z jej natrętnych myśli – domniemana antypatia dziecka najwidoczniej jest dla niej mniej przykra od jej własnego stosunku do Ruby. Wydaje jej się, że to nienawiść, a w najlepszym razie niechęć. Ale to nie jest takie pewne, jak to, że Jo z trudem znosi rozłąki z tą obdarzoną iście mocarnymi płucami istotką. Męczy się z nią, ale jeszcze bardziej męczy się bez niej. Podobnie jak Ruby? Czy niemowlę przewiduje kary cielesne za dłuższe (maksymalnie kilkunastogodzinne) nieobecności w domu? Z rozmysłem okalecza niej lubianego z rodziców? Spencer chciałby bardziej odciążyć żonę, ale nie może zrezygnować z pracy, kiedy Jo na czas nieokreślony zawiesiła swoją chyba bardziej popłatną działalność internetową. Poza tym udręczona mama traktuje to jako afront. Czy Spencer uważa, że ona nie nadaje się na rodzica? Żeby tylko. Przewodnia postać „Baby Ruby” Bess Wohl podejrzewa, że jej idealny mężczyzna stracił do niej zaufanie, wręcz widzi w Jo najpoważniejsze zagrożenie dla swojego jedynego dziecka. Boi się zostawiać Ruby z jej matką? Są jeszcze nowe przyjaciółki Joséphine. Rozpromienione matki wzorowych pociech. Wierne czytelniczki Jo, które nie wydają się być niemile zaskoczone drastycznie zróżnicowanymi wizerunkami słynnej Francuzki osiadłej w Stanach Zjednoczonych. Żony ze Stepford, które przyjmują tę zaniedbaną „królową stylu” do swojej paczki. Formacja Zakrytych Dziecięcych Wózków. Poza upiorną akcją z kamerką, szczególne wrażenie zrobiła na mnie pierwsza samochodowa przejażdżka Ruby, koszmar kobiety wracającej ze szpitala ze swoim bezcennym noworodkiem oraz przerażające przebudzenie w splamionym krwią salonie, gdzie piesek z apetytem dokańcza swoją przepyszną przekąskę.

Paranoiczny dreszczowiec o nieróżowym macierzyństwie. Skok od razu na głęboką wodę, ale w kapoku. Pierwsze reżyserskie dokonanie filmowe kobiety, która trudnych tematów się nie boi. Ryzykownie niepolukrowana rzeczywistość. No, może odrobinkę. „Baby Ruby” w reżyserii i na podstawie scenariusza Bess Wohl to propozycja dla osób niebojących się konfrontacji z niepopularnymi tematami. Smacznie kameralny thriller psychologiczny, udatnie flirtujący z horrorem, o sekretnej komnacie tortur. Empatyczne spojrzenie na „wyrodną matkę”. Albo ideał, albo patologia. Nie ma nic pomiędzy, prawda? „Baby Ruby” mówi: fałsz.

piątek, 28 lipca 2023

„Wzór piękności” (1981)

 
W Los Angeles w tajemniczych okolicznościach umierają aktorki, które przeszły zabiegi upiększające u chirurga plastycznego z Beverly Hills, doktora Larry'ego Robertsa. Wszystko wskazuje na samobójstwa, ale prowadzący śledztwo porucznik Masters jest niemal pewien, że w mieście grasuje zabójca, a jego podejrzenia skupiają się na doktorze Robertsie. Ofiary pracowały dla firmy Digital Matrix, obecnie zajmującej się tworzeniem reklam przyszłości. Jej właścicielką jest Jennifer Long, współpracująca z miliarderem Johnem Restonem, mającym wesprzeć finansowo ambitny projekt doktora Robertsa, który jednakże postanawia bliżej przyjrzeć się działalności zaprzyjaźnionych biznesmenów. I zapewnić ochronę swojej byłej pacjentce Cindy Fairmont, także związanej z Digital Matrix, Inc.

Plakat filmu. „Looker” 1981, Warner Bros., The Ladd Company

Jedno z mniej docenionych reżyserskich osiągnięć nieodżałowanego Michaela Crichtona, twórcy między innymi „Śpiączki” (1978) i „Wielkiego napadu na pociąg” (1978), ojca współczesnego technothrillera, autora choćby takich powieści jak „Andromeda znaczy śmierć” (1969), „Kongo” (1980), „Kula” (1987), „Park Jurajski” (1990), „System” aka „W sieci” (1994), „Park Jurajski: Zaginiony Świat” (1995), „Rój” (2002) i „Państwo strachu” aka „Korporacja strachu” (2004). Scenariusz „Wzoru piękności” (oryg. „Looker”) Crichton napisał sam, nie opierając się na żadnym ze swoich utworów literackich, tylko rozwijając pomysł z 1975 roku. Podobno wybrał się do firmy w Los Angeles, aby dowiedzieć się jak przedstawić motyw wklejania ludzkich modeli w materiał reklamowy bez narażania się na śmieszność i ogromnie zdziwił się na wieść o tym, że pewna firma z Teksasu już to robi, z wykorzystaniem tomografii. Zrealizowany za osiem do dwunastu milinów dolarów (James Coburn, odtwórca roli Johna Restona, mówił o dwunastu milionach) „Wzór piękności” ponoć jest pierwszym filmem w historii pokazującym ludzką postać w całości wygenerowaną komputerowo. Niemożliwie pociętym na potrzeby telewizji. „Pod nóż studia” poszła nawet motywacja czarnych charakterów, potem co prawda przywrócona, ale trudno oprzeć się wrażeniu (reakcje dzisiejszej publiczności), że bezsensownie posiekana, niepełna wersja „Wzoru piękności” wciąż cieszy się większym zainteresowaniem dystrybutorów.

Thriller kiedyś science fiction. Opowieść uznana (przez część odbiorców) za skrajnie niewiarygodną na początku lat 80. XX wieku, która okazała się całkiem trafną przepowiednią. Dla Michaela Crichtona, reżysera i scenarzysty „Wzoru piękności”, ten zwrot akcji nie był żadną nowością. Chleb powszedni człowieka, który w swoim przekonaniu mocno rozminął się z epoką. Powinien żyć w przyszłości, bo nader często poniewczasie docierało do niego, że niektóre ze składników jego opowieści jeszcze nie są częścią rzeczywistości. Innymi słowy, zdarzało mu się pisać o czymś według niego z życia wziętym i dopiero czytelnicy oraz widzowie uświadamiali mu, że to czysta fantastyka. Onegdaj bezlitośnie krytykowany przez twardo stąpających po ziemi recenzentów (oczywiście i w tej grupie można było wypatrzyć dusze przychylne jego twórczości) za niemożebnie naciągane wizje, „terminator Michael Crichton”. Przybysz z przyszłości, który po prostu wyciągał logiczne wnioski z obserwacji dynamicznej rzeczywistości. Z obserwacji postępu naukowego i technicznego. Dla niego to nie był żaden wytężony wysiłek umysłowy, żadna mistrzowska dedukcja, szósty zmysł, czy inny niepośledni talent, tylko najzwyklejsze w świecie przewidywanie. Naturalny rozwój wydarzeń, który z jakiegoś kompletnie niezrozumiałego dla niego powodu, nie mógł pomieścić się w głowach wielu śmiertelników, nie wyłączają „paru” tęższych głów od jego własnej. Może zawiniła ich (mocno hipotetyczna) optymistyczna natura? Michael Crichton był czarnowidzem, zdeklarowanym pesymistą, który oczywiście nie zawsze miał rację, ale zaryzykuję twierdzenie, że mylił się rzadziej od ludzi patrzących na praktycznie nieustannie zmieniający się świat przez różowej okulary. Do jego „Wzoru piękności” podeszłam od strony „Neon Demon” Nicolasa Windinga Refna. Skrótowe opisy fabuły znalezione w internecie „zaprogramowały mnie” na podobną opowieść – starszego brata „Neon Demon” i może „Simone" Andrew Niccola  - ale koniec końców dostałam przede wszystkim rzecz o diabolicznym marketingu. Tak zwana percepcja podprogowa (subliminalna), ukryty przekaz w spotach reklamowych i wyborczych, przerażająca działalność, którą przede mną odkrył Dean Koontz – naprowadzona na ten koszmarny trop przez jego „Nocne dreszczy” (1976). Ohydny proceder (rzecz zakazana w wielu krajach świata, inna sprawa czy realnie ścigana...), który zdaniem części uczonych jest zwykłym mitem. Znowu różowe okulary? Tak czy inaczej, „Wzór piękność” odebrałam bardziej jako thriller obyczajowych aniżeli fantastykę (nie)naukową. Niestety wygląda na to, że trafiłam na okrojoną wersję tej niezbyt mrocznej, ale i tak dość fascynującej, tradycyjnej „opowiastki” Michaela Crichtona. Bo nie dowiedziałam się, dlaczego „idealne modelki” musiały zginąć. Nie z filmu, ale w Sieci znalazłam informację, że w wersji reżyserskiej - pokazanej między innymi w amerykańskich kinach w 1981 roku - UWAGA SPOILER była scenka, w której niedoszły sponsor placówki medycznej doktora Larry'ego Robertsa, biznesmen z miliardami dolarów na koncie, tłumaczył, że w ten sposób Digital Matrix próbował zabezpieczyć swoją własność intelektualną; nieopatentowaną, bo w gruncie rzeczy nielegalną technikę marketingową. Czyli krwiożercza korporacja obawiała się, że inni wzbogacą się na jej szatańskim pomyśle KONIEC SPOILERA.

Plakat filmu. „Looker” 1981, Warner Bros., The Ladd Company

„Wzór piękności” Michaela Crichtona bardziej wyglądał mi na obraz z lat 90. XX wieku – i to taki z wyższym budżetem – niż z początku poprzedniej dekady. Wysoka jakość techniczna (bo i budżet spory, rzecz jasna jak na tamte czasy), która sama nie wiem, czy bardziej mniej cieszyła, czy smuciła. Bo magiczny klimat lat 80. XX wieku (zdecydowanie mój ulubiony) znalazłam tylko w pierwszym z unaocznionym ataku niedługo tajemniczego zabójcy. Nie będę oryginalna, przyznając, że czułam się, jakbym oglądała nie pierwszy lepszy obraz z nurtu giallo. Myślę, że sam Dario Argento byłby dumny z uzyskania takiego materiału. Elektryzujące home invasion w oparach surrealizmu à la „Suspiria” (1977), ewentualnie onirycznej mgiełce już pewnikiem doprawionej (nad)naturalną tajemniczością. Nomen omen hipnotyczna akcja. Czysta poezja, o ile nie ma się nic przeciwko podniosłym utworom o straszliwym umieraniu. W postać przewodnią - rozchwytywanego chirurga plastycznego z Beverly Hills, doktora Larry'ego Robertsa – w całkiem niezłym stylu wcielił się nieżyjący już Albert Finney, którego fani horroru mogli widzieć choćby w „Wilkołakach” Michaela Wadleigha, na podstawie powieści Whitleya Striebera. A partnerowała mu też przekonująca Susan Dey (jako Cindy Fairmont). Ciekawostka: niewielką rolę we „Wzorze piękności” dostała Tawny Moyer, która wystąpiła w uwolnionym tego samego dnia (30 października 1981 roku) „Halloween 2” Ricka Rosenthala, gdzie maleńki aktorski występ miała przyszła (czwarta) żona Michaela Crichtona, Anne-Marie Martin. W sprawę podejrzanych zgonów doktor Roberts zostaje wtajemniczony przez prowadzącego policyjne śledztwo, porucznika Mastersa (zadowalająca kreacja Doriana Harewooda, ale zawsze można ponarzekać na zbytnie umniejszenie roli Mastersa w tej niedostatecznie zagadkowej intrydze). Już niebawem zrobi się o niej głośno w mediach, ale szeroka opinia publicznej nie będzie miała powodu, by doszukiwać się w tym czegoś więcej niż nieszczęśliwych wypadków i samobójstw. Młode aktorki związane z korporacją Digital Matrix jakiś czas przed śmiercią poddały się operacjom plastycznym, wykonanym przez cenionego doktora Larry'ego Robertsa. Marzyły o zostaniu tytułowym wzorem piękności – najpiękniejsze istoty na świecie – ale wyobrażenia przynajmniej większości z nich tak drastycznie rozminęły się z owocami pracy Robertsa, że w desperacji targnęły się na własne życie. Ta najwyraźniej najpopularniejsza teoria od samego początku nie przemawia do porucznika Mastersa... i jego głównego podejrzanego, doktora Larry'ego Robertsa, który przeprowadzi własne śledztwo, starając się przy tym nie spuszczać z oczu Cindy Fairmont, kolejnej młodej kobiety dążącej do zewnętrznej perfekcji. W zasadzie Cindy zabiegi teoretycznie upiększające ma już za sobą i wygląda na całkowicie zadowoloną z efektów pracy doktora Robertsa. Ideał piękna pracujący dla prawie na pewno demonicznej korporacji. W końcu to jeden z ulubionych motywów Michaela Crichtona – makiaweliczni biznesmeni, (pseudo)naukowcy bez kręgosłupów moralnych i inni przebrzydli materialiści. Kasa, władza i wieczna sława. Johna Reston (bezbłędne wykonanie nieodżałowanego Jamesa Coburna) to doskonały materiał na burzyciela. Stereotypowy antybohater. Obrzydliwie bogaty biznesmen. Żeby jeszcze dorobił się w sektorze publicznym (nie mogę bowiem oprzeć się wrażeniu, że pazerność tak zwanych pracowników państwowych jest traktowana bardziej ulgowo w niektórych regionach „demokratycznego świata”), ale nie, to „wstrętny prywaciarz”. Kapitalistyczna bestia. Nie ma takiej opcji, by John Reston nie wiedział, co wyczynia Jennifer Long, jego przyjaciółka i zarazem partnerka biznesowa (jedna z wielu), śliska prezeska fikcyjnej korporacji strachu Michaela Crichtona. Bo nasz protagonista błyskawicznie zwietrzy spisek w zimnych murach głównej siedziby Digital Matrix, Inc. Niewinna placówka badawcza w Los Angeles zdumiewająco szczelną przykrywką dla „niewiarygodnej” działalności przestępczej? Ten znak zapytania to tak pro forma, bo naprawdę nie wydaje mi się, by kogokolwiek zaskoczył rozwój wydarzeń w tym niemrocznym świecie przedstawionym. Chcę przez to powiedzieć, że atmosfera panująca w tym sensacyjnym thrillerze nielicho mnie zawiodła. Po cudnie klimatycznej przeprawie w wystawnym apartamencie damy z pieskiem wpadłam w niestosownie bezpieczną, wręcz przyjazną otoczkę „dwóch zwaśnionych rodów”. Tych dobrych i tych najpewniej złych. „Wzór piękności” można bądź trzeba traktować jako satyrę społeczną. Ubolewam tylko nad tym, że Crichton zaledwie liznął temat (albo resztę mu ocenzurowano) obsesyjnego dążenia do swojego - uzupełnijmy: bynajmniej odosobnionego - wyobrażenia perfekcyjnego wyglądu zewnętrznego (pal licho wewnętrzny). Owszem, w moich uszach donośniej wybrzmiał niegłupi wątek marketingowy. Krytyka dźwigni handlu, sprzedawania nie tylko przedmiotów, ale i podmiotów. Niepokojąca wizja przyszłości niezgorszego proroka. Demokracja sterowana, „władcy marionetek” zwani elektoratem politycznym. I wreszcie więźniowie z wyboru, jak zasugeruje jedna z postaci - przyspawani do pudełka, w którym przewijają się kolorowe obrazki. Kawał życia zmarnowany na tępe, banalne... i diabelsko skuteczne reklamy. Nie wspominając już o żenujących bajeczkach polityków. À propos bajek: poczekajcie na ostatnią scenkę „Wzoru piękności”. Brakowało tylko płatków róż po stopami i amorka nad głowami. Ja nawet zostałam na napisach końcowych (ozdobione wybranymi fragmentami – blok reklamowy Michaela Crichtona – tej, jeśli o mnie chodzi, co najwyżej średnio wydajnej produkcji), ażeby w całości wysłuchać przewodniego utworu muzycznego, który już dużo wcześniej zwrócił moją uwagę: „Looker” Sue Saad. Wpada w ucho.

Lekki thrillerek dreptający wokół poważnych tematów. Odprężający, a mógł być trujący. Mógł zapisać się w historii kina, jako depresyjna zapowiedź jutra. Powiadają, że „Wzór piękność” w reżyserii i na podstawie scenariusza Michaela Crichtona to „ofiara systemu”. Film skrzywdzony przez bezrozumną siekaninę obliczoną na dystrybucję w telewizji. Mówią, że wersja kinowa na gruncie fabularnym wyglądała korzystniej, ale mnie obok mocniejszego przekazu, marzyła się mocniejsza atmosfera. Pomijając jedną akcję, której chyba nigdy nie zapomnę. Dla tej jednej sceny w rytmie giallo and slash warto było obejrzeć to, bądź co bądź, znośne dziełko. Taki tam nieszkodliwy niezgrabiasz.

czwartek, 27 lipca 2023

Od „C'mon C'mon" po nowe filmy grozy: „Pajęczyna” oraz „Demeter: Przebudzenie zła”. Woody Norman i inne cudowne dzieci w hollywoodzkich horrorach. [ZESTAWIENIE]

 
Wielbicieli horrorów czekają wyjątkowe wakacje – z kilkoma spektakularnymi premierami. Już 28 lipca do polskich kin wchodzi „Pajęczyna”, a 11 sierpnia – „Demeter: Przebudzenie zła”. W obu filmach główne role zagrał 14-letni dziś Woody Norman. To niezwykle uzdolniony dzieciak, do którego należy filmowa przyszłość.
 
Plakaty. „Pajęczyna” i „Demeter: Przebudzenie zła”
1. Woody Norman
 
Przyszedł na świat 12 marca 2009 roku w Londynie. Jest synem reżysera telewizyjnego Rossa Normana i byłej wokalistki dziewczęcej grupy Madasun, Vondy Barnes. Trampoliną dla jego kariery był film z 2021 r. „C'mon C'mon", w którym zagrał u boku Joaquina Phoenixa, i za który zgarnął kilka prestiżowych nagród. Dziś życie 14-latka kręci się nie tylko wokół filmów i aktorstwa. Jest on fanem Nirvany, gra na gitarze, ukulele i basie, a także na pianinie. Warto też wspomnieć, że po zakończeniu zdjęć do „C'mon C'mon" dostał od Phoeniksa gitarę basową. I to nie byle jaką, ponieważ autograf na niej złożył Flea, członek legendarnej formacji Red Hot Chilli Peppers. 
 
2. Haley Joel Osment 
Gwiazda kultowego „Szóstego zmysłu” ma też na koncie występy w innych przerażających produkcjach, np.: „Sleepwalker”, „Jezioro” i „Kieł”. Choć może trudno w to uwierzyć, ale Osment ma dziś już… 35 lat, a jego przygoda z planami zdjęciowymi sięga 1994 roku. Jako sześciolatek zagrał w legendarnym obrazie Roberta Zemeckisa „Forrest Gump”, syna głównego bohatera (Tom Hanks). Jednak prawdziwą popularność zyskał pięć lat później. Rolą Cole’a Seara w „Szóstym zmyśle” udowodnił, że filmowy świat ma do czynienia z kimś absolutnie wyjątkowym. Co więcej, w 2000 roku Osment otrzymał za swą rolę w filmie M. Night Shyamalana nominacje do Złotego Globu i Oscara.
Sześć lat później młody gwiazdor, będąc pod wpływem alkoholu, spowodował wypadek samochodowy. Nie dość, że złamał żebro, to jeszcze policjanci, który pojawili się na miejscu zdarzenia, znaleźli przy nim narkotyki. Osment został skazany na trzy lata więzienia w zawieszeniu. Ponadto odbył 60 godzin programu rehabilitującego, zapłacił grzywnę i dołączył do grona Anonimowych Alkoholików. Po aferze postanowił całkowicie zmienić dotychczasowe życie. Rozpoczął studia artystyczne w Nowym Jorku i wtopił się w anonimowy tłum wielkiego miasta. Osment nadal gra, udziela się w dubbingu, ale żadnych poważnych ról już nie otrzymuje. Utrzymuje, że życie z dala od sławy i popularności zwyczajnie mu odpowiada.

3. Harvey Stephens
Dla porządku warto wspomnieć, że Stephens ma dziś 52 lata. Świat filmowy rzucił na kolana rolą Damiena w kultowym „Omenie” w reżyserii Damiena Thorna w 1976 roku. Wcielił się w Antychrysta o twarzy dziecka.– Na planie było super, ale miałem zaledwie 5 lat, więc nie bardzo wiedziałem, co się wokół mnie dzieje. Niewiele myślałem później o tym filmie – wspominał Harvey po latach swoją filmową przygodę. Nie jest tajemnicą, że Stephens otrzymał tę rolę po tym, jak… kopnął reżysera w krocze!
Ostatecznie Stephens nie połknął aktorskiego bakcyla. Oprócz roli w „Omenie” powrócił na plan filmowy tylko raz – 30 lat po swoim ekranowym debiucie. Zagrał wówczas niewielką rolą w remake’u kultowego horroru. Potem zajął się deweloperką. Chociaż zrezygnował z kariery aktorskiej, to wybuchowy temperament mu pozostał. Z jego powodu wpakował się w niezłe tarapaty. W 2016 roku na trasie w pobliżu Westerham rzucił się z pięściami na dwóch rowerzystów, Marka Richardsona i Alexa Manley'a. Jednego z nich dotkliwie poturbował. Niespełna rok później Stephens stanął przed sądem i został skazany na 12 miesięcy więzienia w zawieszeniu na dwa lata.

4. Jaeden Martell
Martell ma dziś ma 20 lat, ale jako ośmiolatek rozpoczął karierę od występu w reklamach. Potem przyszedł czas na filmy. Wystąpił, m. in. w: „Powieść Henry’ego”, „Mów mi Vincent”, czy „Domek w górach”. Jednak popularność przyniosła mu rola Billa Denbrougha w „To”, ekranizacji kultowej powieści Stephena Kinga.
Jaeden Martell ma w życiu jasno wytyczony cel. Koncentruje się na rozwoju kariery aktorskiej, unika skandali i skrzętnie chroni swoje życie prywatne przed wszędobylskimi paparazzi. O jego miłościach wiadomo jedynie to, że przez jakiś czas spotykał się z tancerką Lilią Buckingham. Kiedy postanowili się rozstać, fani aktora nigdy nie poznali powodu tej decyzji. Ciekawe jest też to, że aktor naprawdę nazywa się Jaeden Wesley Leiberher. Dlaczego zatem nazywa się Martell? – To jest nazwisko panieńskie mojej mamy, która wspiera mnie od samego początku. Gdy byłem dzieckiem, jeździła ze mną na plany zdjęciowe. W ten sposób chciałem jej podziękować i uhonorować – przyznał w wywiadzie, który zacytował portal golddebry.com

5. Dartanian i Robert Daniel Sloanowie
W 2015 roku nakręcono „Sinister 2”, przerażający sequel, w którym Dartanian i Robert Daniel wcielili się w Zacha i Dylana Collinsów. Bliźniacy urodzili się 13 grudnia 2002 roku w Los Angeles. Jak rozpoczęła się ich przygoda z filmem?
Na pierwszy ogień niech pójdzie Dartanian Sloan. Otóż, 20-latek po raz pierwszy na planie filmowym pojawił się w 2011 roku. Zagrał Angela w „Prowincjuszce”. Potem przyszła kolej na następujące produkcje niskobudżetowe: „I Am Not a Moose”, „Życie to pokusa”, i „Dude Bro Party Massacre III”. Natomiast Robert Daniel Sloan rozpoczął swoją karierę filmową w 2010 roku. Wówczas zagrał niewielką rólkę w filmie zatytułowanym: „Chronicles of a Love Unfound”. Potem dołączył do obsady „Hero Of The Day” oraz w „Dude Bro Party Massacre III”.
 
 
O czym opowiadają filmy, w których Norman zademonstrował swój talent?
W „Pajęczynie” wyreżyserowanej przez Samuela Bodina, Norman wciela się w Petera, syna Carol (Lizzy Caplan) i Marka (Antony Starr). Ośmiolatek co noc jest niepokojony przerażającymi dźwiękami – tajemniczym stukaniem i głosem za ścianą sypialni, które słyszy tylko on. Rodzice chłopca lekceważą strach syna, próbując mu wmówić, że dręczą go wytwory wybujałej wyobraźni. Peter zaczyna podejrzewać, że najbliżsi ukrywają przed nim straszną rodzinną tajemnicę…
 
Zwiastun filmu „Pajęczyna”: 

Kadr z filmu „Pajęczyna”

Kadr z filmu „Pajęczyna”

 
Równie trudnemu zadaniu aktorskiemu Woody musiał sprostać na planie „Demeter: Przebudzenie zła”. W produkcji w reżyserii André Øvredala nastolatek wcielił się w Toby’ego, jednego z uczestników ostatniego rejsu szkunera „Demeter”. Na jego pokład, w jednej z dwudziestu czterech nieoznakowanych skrzyń, zostaje zabrany obcy, demoniczny pasażer. Po zapadnięciu zmroku statek wypływa na pełne morze, kiedy zostaje odkryta pierwsza ofiara. Każda kolejna noc przynosi następne…, a istota będąca jej sprawcą pozostaje nieuchwytna.
 
Zwiastun „Demeter: Przebudzenie zła”: 

Kadr z filmu „Demeter: Przebudzenie zła”

Kadr z filmu „Demeter: Przebudzenie zła”

Źródło: wszystkie materiały od Monolith Films

środa, 26 lipca 2023

Robert A. Heinlein „Żołnierze kosmosu”

 
Przyszłość. We wszechświecie toczy się wojna między pochodzącymi z planety Klendathu pseudopajęczakami i ludzką Federacją Terrańską zdominowaną przez elitę wojskową. Tradycyjny ustrój demokratyczny dawno upadł, tylko żołnierze w stanie spoczynku mają prawa wyborcze, a do międzygwiezdnej armii może wstąpić każdy zdrowy psychicznie pełnoletni cywil marzący o zostaniu obywatelem. Wywodzący się z zamożnej rodziny Juan 'Johnnie' Rico, po ukończeniu szkoły średniej, wbrew woli rodziców, wstępuje do piechoty zmechanizowanej Federacji Terrańskiej. Ale zanim stanie się pełnoprawnym żołnierzem, zanim wstąpi do elitarnego oddziału Rębaczy Rasczaka, odbędzie mordercze szkolenie w obozie Arthura Curriego, który z rozpieszczonego chłopca zrobi wybitnie zahartowanego mężczyznę w ukochanym kombinezonie wspomaganym, gotowego oddać życie za swój gatunek. W zażartej wojnie o dominację także z dysponującymi zaawansowaną technologią Robalami.

Okładka książki. „Żołnierze kosmosu”, MAG 2023

Kontrowersyjna powieść Roberta Ansona Heinleina, jednego z najpoczytniejszych autorów science fiction w latach 40. i 50. XX wieku – obok Isaaca Asimova i Arthura C. Clarke'a – w swoim pisarskim dorobku mającego jeszcze choćby takie kultowe utwory, jak „Władcy marionetek” (1951) - których najsłynniejszą filmową odpowiedniczką jest produkcja Stuarta Orme'a z 1994 roku z Donaldem Sutherlandem w roli głównej – „Obcy w obcym kraju” (1961), zdobywca Nagrody Hugo w kategorii Najlepsza Powieść. Takie samo wyróżnienie otrzymała pierwotnie wydana w 1959 roku krytyczna reakcja Heinleina na zawieszenie testów atomowych przez Stany Zjednoczone: wielokrotnie wznawiana powieść science fiction (wojskowa/militarna fantastyka naukowa) „Starship Troopers” (pol. „Żołnierze kosmosu”), która drastycznie podzieliła czytelników. Jedna z najlepiej sprzedających się historii zmarłego w 1988 roku amerykańskiego pisarza, inżyniera lotnictwa i oficera marynarki wojennej, urodziła się jako powieść młodzieżowa dla nowojorskiego wydawnictwa Charles Scribner's Sons, które odrzuciło rękopis (zakupiła go inna oficyna z Nowego Jorku, G.P. Putnam's Sons) - Heinlein napisał ją zaledwie w parę tygodni, z tej okazji przerywając pracę nad „Obcym w obcym kraju” - ale dziś już mało kto pamięta o tej etykietce. Mocniej przylgnęła do „Żołnierzy kosmosu” metka powieści faszystowskiej, rasistowskiej i szowinistycznej. Przez jednych uznana za tępą propagandę, pochwałę instytucjonalnego prania mózgów i kar cielesnych (też kary śmierci), a przez innych pouczający traktat filozoficzny, cenną rozprawę o człowieczeństwie i tak naprawdę ironiczne spojrzenie na służbę wojskową. Paul Verhoeven, reżyser głośnej filmowej adaptacji „Żołnierzy kosmosu” z 1997 roku, otwarcia kosmicznej franczyzy o zbrojnym konflikcie Homo sapiens z monstrualnymi Robalami, w gruncie rzeczy wyśmiał to słynne dzieło Roberta A. Heinleina. Wysokobudżetowa sarkastyczna adaptacja twórcy „Czwartego człowieka” (1983), „Pamięci absolutnej” (1990) i „Nagiego instynktu” (1997) pod tym samym (oryginalnym i polskim) tytułem.

„Rasa ludzka jest zbyt indywidualistyczna, zbyt skupiona na sobie, by przejmować się przyszłymi pokoleniami.”

Winston Churchill, legendarny brytyjski polityk, mąż stanu w okresie drugiej wojny światowej, powiedział kiedyś, że „demokracja to najgorszy system, ale nie wymyślono nic lepszego”. A potem wymyślono Federację Terrańską. Wymyślił ją Robert Anson Heinlein, jeden z największych ekspertów w dziedzinie science fiction, a przynajmniej jeden z czołowych amerykańskich fantastyczno-naukowych piór w latach 40. i 50. XX wieku. W Polsce wojna z Robalami zaczęła się w roku 1994 – premierowa edycja „Żołnierzy kosmosu”, pod tytułem „Kawaleria kosmosu”, przygotowana przez oficynę Amber – a w 2023 roku ta niedługa powieść została włączona w wydawniczą serię Artefakty. Publikacja wydawnictwa MAG w twardej oprawie zilustrowanej przez Dark Crayon; z charakterystycznym dla tej bezcennej oficyny sznureczkiem, tutaj jasnozielonym. Z angielskiego przełożyła moja ulubiona tłumaczka, pani Paulina Braiter. Akcja „Żołnierzy kosmosu” toczy się w dość odległej przyszłości – podobno w XXIII wieku – gdy największym wrogiem ludzkości są arachnidzi. Stawonogi przypominające mrówki lub termity, które dzielą się na żołnierzy, robotników i arystokrację. Rozumne istoty, których macierzystą planetą jest Klendathu, a na samym szczycie ich drabiny społecznej samotnie stoi Królowa. Matriarchalna dyktatura w robalo-cywilizacji. W której nie liczy się jednostka: pseudopajęczaki w odróżnieniu od sentymentalnej ludzkości, bez cienia żalu zostawiają swoich. Nie przejmują się rannymi kolegami, jak żołnierze Federacji Terrańskiej. Co według głównego bohatera (dla niektórych antybohatera) i zarazem narratora „Żołnierzy kosmosu”, Juana 'Johnniego' Rico, może przesądzić o wyniku tego międzygwiezdnego konfliktu zbrojnego. Rico dorastał na Ziemi i od kiedy sięga pamięcią marzył o zwiedzeniu innych planet - przynajmniej tych skolonizowanych – ale nie o zostaniu obywatelem. Rodzice, a zwłaszcza ojciec, właściciel wyśmienicie prosperującej firmy, starali się zrobić z niego umiłowanego cywila. W ich rodzinie próżno było szukać obywateli... do czasu złamania tej tradycji przez Johnniego. Wygląda na to, że decyzję o wstąpieniu do armii podjął pochopnie, idąc jak ta owca na rzeź za swoim najlepszym przyjacielem Carlem, pochodzącym z niższej klasy społecznej umysłem ścisłym, który widział siebie w Gwiezdnych Oddziałach Badań i Rozwoju. A może Johnnie chciał po prostu zaimponować szkolnej piękności? Carmencita 'Carmen' Ibanez, podobnie jak Carl i w przeciwieństwie do niedoszłego następcy Rico seniora, miała sprecyzowane wymagania – chciała dołączyć do najbardziej elitarnego w żeńskich kręgach oddziału, zostać pilotką statku kosmicznego. Johnniemu trafiła się piechota zmechanizowana, najmniej pożądana pozycja na długiej liście składników sił zbrojnych Federacji Terrańskiej. Tuż za Korpusem K9, gdzie piechurzy są parowani z neopsami: niezwykle silne platoniczne związki ludzi ze zmodyfikowanymi genetycznie czworonogami. „Żołnierze kosmosu” to opowieść o dojrzewaniu w reżimie wojskowym. O uczeniu się odpowiedzialności i wyzbywaniu indywidualizmu, przez jednego z wykładowców protagonisty najwidoczniej rozumianego jako czysty egoizm. Demokrację Terrańską od demokracji upadłej (w tym świecie przedstawionym ta systemowa katastrofa nastąpiła jeszcze przed XXI wiekiem) odróżnia „stawianie dobra grupy ponad swoim osobistym”. Utopijna wizja Roberta Heinleina zrodzona z autentycznego przekonania, że najbardziej odpowiedzialnymi wyborcami są żołnierze w stanie spoczynku albo dystopia, wynikająca z przygnębiającej konkluzji, nomen omen autora „Władcy marionetek”, że równowagę między władzą i odpowiedzialnością można osiągnąć jedynie poprzez ekstremalną indoktrynację. Taśmową produkcję ludzkich robotów.

Okładka książki. „Starship Troopers”, Hodder & Stoughton 2014
Kij w mrowisko od Roberta A. Heinleina. Sianie zamętu w demokratycznie usposobionym społeczeństwie. Imputowanie ułomności idealnego systemu. „Zawsze się zastanawiałem, dlaczego trzydziestoletni kretyn miałby głosować mądrzej niż piętnastoletni geniusz” - przyznaje wspominany już wykładowca Juana 'Johnniego' Rico. To jest ten opiewany przed wiekami ustrój? Nie dziwi się więc ten „przybysz z przyszłości”, że demokracja tradycyjna runęła jak domek z kart. Nie dziwi się też, że w XX wieku poszybował wskaźnik przestępczości wśród małoletnich. Przyczyny tego stanu rzeczy ta epizodyczna postać „Żołnierzy kosmosu” upatruje w czymś, co my nazwalibyśmy bezstresowym wychowaniem. Przemoc fizyczna w jego przekonaniu jest niezbędna w kształtowaniu charakterów – bez twardej dyscypliny w dzieciństwie nie będzie poszanowania zasad panujących w danym społeczeństwie w kolejnych fazach rozwoju człowieka. To przekonanie autora czy tylko postaci stworzonej na potrzeby tej, jak sądzą niektórzy, ironicznej militarnej fantastyki naukowej? Powieściowej mącicielce, bo wygłaszającej tak zwane niepopularne poglądy. Zimnowojenne „dziecko” orędownika udziału Stanów Zjednoczonych w wyścigu nuklearnym. Niektórzy sądzą, że „Żołnierze kosmosu” to wyraz głębokiej pogardy Heinleina dla Sowietów, w tym uniwersum ponoć funkcjonujących jako wstrętne Robale. Nie tylko powieść antykomunistyczna, ale i antyliberalna? Zależy gdzie przyłożyć ucho. Ośmielę się jednak zauważyć, że w rzeczywistości Johnniego Rico mamy wolny (no dobrze: częściowo) rynek, niskie podatki i wreszcie nieprzymusową służbę wojskową. Cywili prędzej się zniechęca, niż zachęca do zostania obywatelem. Szkoły są nastawione na wybijanie młodym ludziom z głów takich pomysłów – daje się im jasno do zrozumienia, że przywileje dla żołnierzy w stanie spoczynku nie są warte takiego poświęcenia. Żeby ryzykować życie za możliwość uczestniczenia w procesie wyborczym i/lub pójścia którąś ze ścieżek zawodowych zarezerwowanych dla obywateli, gdy bez trudu można wypatrzyć bardziej dochodowe branże wśród pozostałych? Spokojnie można zrobić satysfakcjonującą karierę bez śmiertelnie poważnej „zabawy w wojaczkę”. A że nie można uczestniczyć w procesie wyborczym? Skoro inni dokonują dobrych – powszechnie akceptowanych – wyborów, to po co się wtrącać? Nasz przewodnik z jakiegoś powodu - zagadkowego nawet dla niego - zrezygnował ze świetlanej, a na pewno wygodniejszej przyszłości na rzecz mocno niepewnej, patriotycznej, drogi. I tak zaczęła się dla mnie najciekawsza partia „Żołnierzy kosmosu”, niesamowicie ciężkie szkolenie w obozie Arthura Curriego. Kompleksowe przygotowanie do zbrojnych podróży kosmicznych, do walki z arachnidami i (jeszcze wtedy) ich sojusznikami, patykowatymi humanoidami zwanymi Chudziakami, pod czujnym okiem Charliego Zima, zasłużonego żołnierza Federacji, którego głównym zadaniem jest odsiać potencjalne mięsne przekąski dla Robali od obiecujących piechurów, czyli takich, którzy utrzymają się przy życiu chociaż do drugiego zrzutu. Sromotnie mogą zawieść się czytelnicy nastawieni na regularną gwiezdną wojnę, na spektakularne starcia komicznych kowbojów z „przerośniętymi mrówkami”. Umowny sprawozdawca wydarzeń, bohater dynamiczny niespecjalnie przypominający swojego filmowego odpowiednikami, ale ze wszystkich postaci największą niespodzianką dla odbiorców „Żołnierzy kosmosu” Paula Verhoevena może być Dizzy Flores. W każdy razie wojskowa kariera Juana Rico nie jest tak hollywoodzka, jak w scenariuszu Edwarda Neumeier. Nie ukrywam, że techniczny żargon trochę mnie zmęczył, a szalenie szczegółowy opis kombinezonu wspomaganego nawet więcej niż trochę. Rzadkie bitwy z Robalami też prześledziłam praktycznie z zerowym zainteresowaniem, ale filozoficznym, psychologicznym, politycznym, historycznym i pseudohistorycznym wykładom „przysłuchiwałam się” z dużym zaciekawieniem, nawet kiedy nie zgadzałam się z danym mówcą. A z najwyższym zainteresowaniem, wręcz z najprawdziwszymi wypiekami na twarzy, przyglądałam się wewnętrznej przemianie narratora, lepieniu rasowego żołnierza Federacji Terrańskiej.

Chuligańska powieść Roberta A. Heinleina. Nieprawomyślna utopia. Koszmarna wizja przyszłości sprzedawana jako najlepsza opcja dla gatunku ludzkiego. Albo solidnie zakamuflowana autorska dystopia, ironiczna pochwała przemocy, nieszczera gloryfikacja totalnego konformizmu, pozorowany „zamach na demokrację”. Tak czy owak, „Żołnierze kosmosu” to bodaj najbardziej kontrowersyjna pozycja w bibliografii jednej z większych gwiazd literackiej sceny science fiction. Sławna i niesławna. Militarna propaganda kosmiczna z fascynującymi Robalami w tle. Szatan nie książka. I jak tu nie polecić? :)

Za książkę bardzo dziękuję księgarni internetowej

https://www.taniaksiazka.pl/

Więcej nowości literackich