Stronki na blogu

poniedziałek, 24 lipca 2023

Robert McCammon „Dziedzictwo Usherów”

 
W rozległej posiadłości w Karolinie Północnej od pokoleń należącej do dumnego rodu Usherów, właścicieli wielkiej firmy zbrojeniowej, grasują nieuchwytny porywacz dzieci zwany Dyniowatym i jego wierne zwierzę, Żarłoczny Bebech. Sprawę bada dziennikarka z Asheville Raven Dunstan, a ostatnie upiorne wydarzenia prowadzą ją do chaty na zboczu góry Briartop w Usherlandzie, zamieszkałej przez Myrę Tharpe i jej obdarzonego niezwykłymi zdolnościami piętnastoletniego syna Newlana Tharpe'a, którego przyzywa przerażająca Twierdza, monumentalna budowla szaleńczo rozbudowywana przez poprzedników Walena Ushera, obecnego patriarchy rodu, umierającego na tajemniczą Chorobę, przekleństwo najbogatszej rodziny w Karolinie Północnej. Jego następca nie został jeszcze wybrany, ale gra toczy się między najstarszym i najmłodszym dzieckiem Walena. Od siedmiu lat przebywający poza Usherlandem jego środkowy potomek, autor powieści grozy Rix Usher, nie jest zainteresowany pieniędzmi splamionymi krwią, wiadomość o zbliżającej się śmierci znienawidzonego ojca skłania go jednak do powrotu na rodzinną ziemię. Czarna owca dostrzega w tym szansę na uratowanie swojej pisarskiej kariery, zamierza bowiem spisać i puścić w świat dzieje Usherów, mając świadomość, że publikacja takiej książki przez jego krewnych może zostać uznana za niewybaczalną zdradę.

Okładka książki. „Dziedzictwo Usherów”, Vesper 2023

„Pomnik trwalszy niż ze spiżu” dla Edgara Allana Poego, ze wskazaniem na jedno z jego najsłynniejszych opowiadań, „Zagładę domu Usherów” aka „Upadek domu Usherów (oryg. „The Fall of the House of Usher”) z 1839 roku. Autor między innymi „Magicznych lat”, „Zewu nocnego ptaka”, „Łabędziego śpiewu” i „Słuchacza”, Robert Rick McCammon długo nosił się z zamiarem spisania sagi upiornego rodu Usherów, długo obracał w głowie różne pomysły, ale elementy tej gotyckiej układanki nie chciały się połączyć, dopóki nie odnalazł swojej drugiej muzy (pierwszą oczywiście była jedna z jego ulubionych opowieści Wielkiego Amerykańskiego Literata): ogromnej posiadłości nieopodal Asheville w Karolinie Północnej nazwanej Biltmore, po części udostępnianej zwiedzającym imponującej budowli wzniesionej na przełomie XIX i XX wieku przez rodzinę Vanderbiltów. To, w jego odczuciu, „nierzeczywiste” miejsce wprowadziło Roberta McCammona w odpowiedni nastrój do rozbudowania historii fikcyjnego rodu Usherów. Światowa premiera „Usher's Passing” (pol. „Dziedzictwo Usherów”), powieściowego horroru gotyckiego uhonorowanego Alabama Library Association Award, przypadła na rok 1984, a pierwsze polskie wydanie ukazało się dopiero w 2023 roku. Edycja w twardej oprawie zagospodarowanej - z imponującą dbałością o detale (zaprzyjaźniona sześciolatka powiedziała, że to prawdziwe dzieło sztuki, z czym nie śmiałam polemizować) - przez niedościgłego Macieja Kamudę. Edycja w niebiańskim tłumaczeniu Adama Roberta Winnickiego.

„Czy ośmielilibyśmy się zaprzestać produkcji pocisków rakietowych i bomb? […] był taki czas, że pokładałem wiarę w ludzkość. Lecz byłem wtedy znacznie młodszy i bardziej naiwny.”

Mroczna saga rodzinna zakorzeniona w pisarskim dorobku Edgara Allana Poego. Nieoficjalny sequel „Zagłady domu Usherów” z epizodyczną rolą stwórcy udręczonego Roderyka i jego drogiej siostry, upiorzycy Madeline. Edgara Allana Poego spotykamy na samym początku „Dziedzictwa Usherów”, w jednej ze „starych fotografii” (fragmenty retrospektywne) uwzględnionych przez Roberta McCammona. Zdumiewająca konwersacja w 1847 roku człowieka, który oczernił potężny amerykański ród, z potencjalnym ukłonem w stronę „Beczki Amontillado”. Następnie przenosimy się do lat 80. XX wieku – umowna teraźniejszość – i poznajemy przebywającego w Nowym Jorku trzydziestojednoletniego Riksa Ushera, autora powieści grozy publikującego pod pseudonimem Jonathan Strange. Zdesperowanego pisarza, którego nadzieje na rychłe podreperowanie budżetu właśnie zostają bezceremonialnie zdeptane. Manuskrypt, który wcześniej przedłożył swojej agentce, nie uzyskał jej akceptacji, a on nie ma planu awaryjnego. Nie miał przed pojawieniem się Boone'a, złośliwego starszego brata, który podobno przybył do Nowego Jorku na polecenie ich matki Margaret Usher, aby przekonać czarną owcę do powrotu w rodzinne strony. Do Usherlandu: leżącej około trzydzieści kilometrów na północ od miasta Asheville w Karolinie Północnej, liczącej sobie jakieś trzydzieści tysięcy akrów prywatnej posesji, ze zgniłym sercem zwanym Twierdzą. Nieużywaną od dziesiątek lat monstrualną nieruchomością, która od dzieciństwa prześladuje Riksa w koszmarach sennych. Podobnie jak wstrząsający widok ukochanej w zakrwawionej łazience. Rix nie ma powodu ufać swojemu sadystycznemu bratu, tym razem opowiadającemu o wielkimi krokami zbliżającej się śmierci ich ojca, patriarchy rodu Walena Ushera, po namyśle zwraca się więc do starego przyjaciela Edwina Bodane'a, szefa służby uprzywilejowanego rodu z Karoliny Północnej. On i jego żona Cass, szefowa kuchni w Stróżówce - drugiej wystawnej siedzibie Usherów, aczkolwiek niemogącej równać się rozmiarami z przerażającą Twierdzą – w dzieciństwie niejako zastępowali Rixowi rodziców. Zdecydowanie bliżsi od apodyktycznego ojca i niestabilnej emocjonalnie matki. Po potwierdzeniu informacji przekazanej przez Boone'a, czarna owca wraca na niemożliwie cuchnące łono rodziny. Do znienawidzonego królestwa Walena Ushera, od jakiegoś czasu przykutego do łóżka w Cichym Pokoju w ponurej Stróżówce; przesiąkniętej smrodem rozkładających się zwłok - „aromat” choroby Usherów. Robert McCammon w „Dziedzictwie Usherów” z oszałamiającą drobiazgowością składa swoją gotycką budowlę ku chwale Edgara Allana Poego, fabularną konstrukcję dosłownie skąpaną w klimacie nadnaturalnej tajemniczości. Tam, gdzie diabeł naprawdę mówi „dobranoc”. Gdzie okropna Choroba drąży ciało (nie)godnego pożałowania „starca”, zachłannie ściskającego laskę Usherów, symbol władzy, który już niebawem ma zostać przekazany albo Boone'owi, albo Kattrinie. Na pewno nie porażce Walena, najbardziej nieudanemu z nieudanych dzieci szalenie wymagającego właściciela niezawodnej maszynki do robienie pieniędzy, firmy zbrojeniowej bezlitośnie opluwanej przez niewdzięcznego Riksa. Pacyfistę, który przybył po swój kawałek tortu. Po materiały do niewybaczalnej książki. Gotów zapisać się w kronikach Usherów jako największy zdrajca, byle mieć swój niekwestionowany bestseller.

Okładka książki. „Usher's Passing”, Open Road Media 2011

Miejscowi powiadają, że w Usherlandzie żeruje czarna pantera należąca do niejakiego Dyniowatego. Ich ofiarami od wielu lat padają dzieci, które zanadto oddaliły się od domów, ale Newlan Tharpe jest już na tyle duży, by uznawać te opowieści za sposób dorosłych mieszkańców góry Briartop na zdyscyplinowanie swoich wszędobylskich pociech. Bajeczki górali. Tak myślał New, ale zmienił zdanie po nocy spędzonej w cienistych krzewach, gdzie odkrył jeden ze swoich niezwyczajnych talentów. Moc Carrie White. Młodzian, którego pragnie Twierdza i bacznie obserwuje Król Góry, jedyny mieszkaniec zrujnowanej osady na samiutkim szczycie Briartop. Mordercze przyciąganie chorego budynku, zew Twierdzy, w zduszeniu którego może pomóc nieustępliwa dziennikarka. Właścicielka „Foxton Democrat”, najstarszej lokalnej gazety od zawsze należącej do jej rodziny. Wcześniej do jej ojca, Wheelera Dunstana, od paru lat pracującego nad książką o Usherach, bynajmniej zaprzyjaźnionej rodzinie, która dobitnie udowodniła mu – a właściwie zrobił to Walen Usher – że jest nietykalna. W końcu dostarcza Pentagonowi niezawodnych narzędzi do siania zniszczenia. A przynajmniej takie zdanie o rodzinnie firmie ma Rix, idealista, który właśnie dowiaduje się, że majątek Usherów szacuje się na dziesięć miliardów dolarów. Poglądy poglądami, ale taka kasa... Kuszenie dobrego człowieka, którego historia chyba nikomu nie pozostawi wątpliwości, że bogactwo jest przereklamowane. Lepiej dorastać w lichej chacie u podnóża góry Briartop niż w przeraźliwie zimnym pałacu Usherów. W depresyjnej Stróżówce i tym bardziej Strefie Mroku zwanej Twierdzą. Głowa rodziny Tharpe'ów przynajmniej na początku tej stylowej opowieści, tej fascynującej, zmyślnie poplątanej, stosownie wyboistej drogi, chętnie zamieniłaby się z Rixem. Panicz niedoceniający tego, co w swojej łaskawości zesłał mu los. Knujący przeciwko własnej rodzinie, przekopujący pod osłoną nocy bibliotekę w Stróżówce - więcej informacji najpewniej znalazłby w Twierdzy, ale tam z wiadomych powodów;) boi się zapuszczać - w poszukiwaniu materiałów niekoniecznie do swojej książki. Magiczne podróże w czasie w wehikule Roberta McCammona, stopniowe odkrywanie w większości czarnych kart z przepastnej rodzinnej kroniki. Amerykański Kaligula, szalony wynalazca, prawdziwy Romeo i wreszcie ten, który poznał Wielkiego Edgara, zapijaczonego pisarzynę, który miał zagubić się w mrokach dziejów. Nietrafione proroctwo aroganckiego Hudsona Ushera, pierwszego właściciela - w tych „szacownych” kręgach rodzinnych - jedynego w swoim rodzaju berła, symbolu władzy z wygrawerowaną głową lwa: herbem Usherów. Niekończąca się opowieść o zniewoleniu, deprawacji, degrengoladzie przekazywanej z pokolenia na pokolenie, o życiu w złotek klatce, w szponach Choroby i istnego wieloryba wśród budynków mieszkalnych. Najczystszego Zła, które teraz najwyraźniej upatrzyło sobie młodego New Tharpe'a, ostatniego oczka w głowie niegościnnej Myry. Twardej kobiety, która nie wydaje się być szczególnie przejęta najnowszą i zapewne nieodwracalną tragedią w paśmie nieszczęść, które nazywa życiem. Dla jej syna to bardziej przetrwanie, którego nie ma zamiaru ciągnąć do grobowej deski. Wbrew życzeniu swojej kochanej rodzicielki, wyprowadzi się z tej lichej chaty, którą ona nazywa domem, przy pierwszej okazji, jaka się nadarzy. Czyli teraz? Kiedy Twierdza w kółko mówi „chodź do domu”? W „Dziedzictwie Usherów” Roberta McCammona splatają się ścieżki coraz bardziej pogubionego Riksa Ushera, regularnie hipnotyzowanego przez jakąś Mroczną Siłę – aż ciarki przechodzą po plecach! - cudownego(?) chłopca Newlana Tharpe'a i młodej dziennikarki Raven Dunstan, usiłującej rozwiązać zagadkę znikających dzieci z Usherlandu. Oczywiście, ta trójka nie porusza się w próżni – wokół nich krążą zróżnicowane charakterologicznie postaci, różnorodna ludność świata zamkniętego na kartach tej mistrzowskiej powieści grozy. Zabójczej symfonii Usherów. Zabójczo pięknej brzydocie. Czy Logan Bodane, śliski dziewiętnastolatek, będzie kontynuował rodzinną tradycję służenia Usherom, czy raczej przyniesie wstyd swojemu stryjowi? Jakiż niecny biznes rozkręcił brutalny mąż - bez opamiętania trwoniący rodzinny majątek (pewnikiem uzależnienie) Boone Usher - okropnej dziewuchy (przynajmniej według jej teściowej) imieniem Puddin', która rzadko wyściubia nos z sypialni? Jakie zmiany zaszły w Kattrinie Usher, rozchwytywanej modelce, wbrew pozorom lepiej przygotowanej (czyżby?) do prowadzenia rodzinnej firmy od pierworodnego dziecka powoli i w niewyobrażalnych bólach zstępującego władcy? I wreszcie kim jest niesławny Dyniowaty i co kryje się w Twierdzy? Riksa najbardziej jednak interesuje najambitniejsza praca Wheelera Dunstana, wstępnie zatytułowana „Historię tę opowie czas”. Życiowy projekt poprzedniego właściciela „Foxton Democrat”, który zazdrośnie strzeże swojego skarbu. Na marginesie: czyżby też mały hołd dla „Studni i wahadła” Edgara Allana Poego?

„Dziedzictwo Usherów” Roberta McCammona to prawdziwa gratka nie tylko dla miłośników opowieści makabrycznych Edgara. Co więcej znajomość „Zagłady domu Usherów”, która to wszystko zaczęła, nie jest wymagana - mile widziana, ale nie niezbędna w naturalnym pragnieniu odnalezienia się w tym epickim świecie - zapewne przyda się jednak słabość do historii niesamowitych. Choć lekki pociąg do opowieści o nawiedzonych zamczyskach, rodzinnych klątwach, trupach poupychanych w nieprzyzwoicie drogich szafach i mrocznych obecnościach w zatrutych zakątkach świata. Na mnie to dzieło rzuciło najprawdziwszy urok. Dobry urok. Najlepszy!

Za książkę bardzo dziękuję wydawnictwu

sobota, 22 lipca 2023

„Amerykańska rzeź” (2022)

 
Zgodnie z zarządzeniem gubernatora Harpera Finna w całym stanie dochodzi do aresztowań nielegalnych imigrantów i ich dzieci, włącznie z osobami urodzonymi w Stanach Zjednoczonych. Szansą na odzyskanie wolności jest wolontariat w Związku Jedności Emerytowanych Mieszkańców, opieka nad seniorami z domu niespokojnej starości niejakiego Eddiego. W programie mogą brać udział jedynie młode ofiary czystki gubernatora Finna, ale sumienne wykonywanie obowiązków koniec końców może przysłużyć się także ich rodzicom. Z tej szansy, na swoje nieszczęście, postanawia skorzystać JP, rodowity Amerykanin z meksykańskimi korzeniami, którego rozdzielono z ukochaną siostrą i matką.

Plakat filmu. „American Carnage” 2022, Saban Films, Xolo Productions, The Hallivis Brothers

Reakcja na klimat polityczny panujący w Stanach Zjednoczonych za prezydentury Donalda Trumpa. Horror komediowy twórcy „Zakrzywienia” (2017), Diego Hallivisa, którego scenariusz napisał razem ze swoim bratem Julio Hallivisem. Właściwie początków „Amerykańskiej rzezi” (oryg. „American Carnage”) należy wypatrywać już w kampanii prezydenckiej 2016, która skłoniła pochodzących z Meksyku filmowców (w Stanach Zjednoczonych osiedli jeszcze przed osiągnięciem pełnoletności) do głębszych przemyśleń o wykorzystywaniu Latynosów do manipulowania społeczeństwem. Kiedy nabrali przekonania, że w tę podłą grę (polityczna nagonka na wybrane grupy społeczne) grają nie tylko republikanie, ale i demokraci, zapragnęli stworzyć coś, co w przyszłości mogliby pokazywać wszystkimi, którzy zapytaliby „co zrobiliście, co powiedzieliście, kiedy to wszystko się działo?”. Coś, z czego mogliby być dumni. A że najbardziej inspirującymi dla braci Hallivis twórcami są Jordan Peele („Uciekaj!” 2017, „To my” 2019, „Nie!” 2022) i Edgar Wright (m.in. „Wysyp żywych trupów” 2004, „Ostatniej nocy w Soho” 2021) zaczęli się zastanawiać, jak też mógłby wyglądać film tych panów o Latynosach. Obraz został uwolniony w lipcu 2022, przy czym do Polski trafił rok później, bezpośrednio na platformy VOD.

Nowa Królowa Krzyku, Jenna Ortega (m.in. „Opiekunka: Demoniczna królowa” McG, „Krzyk” Matta Bettinelliego-Olpina i Tylera Gilletta, „Studio 666” BJ McDonnella, „X” Ti Westa, „Krzyk VI” Matta Bettinelliego-Olpina i Tylera Gilletta) „alias Wednesday Addams” w manifeście braci Hallivis. Szalonym horrorze z szalonej epoki. A zaczynamy od szczujących głów, fragmentów autentycznych nagrań (archiwum audiowizualne) z nieprawdziwej utopii (ten amerykański patos). Następnie poznajemy młodego pracownika fast foodu Juana Pablo 'JP' Valdesa (przekonująca kreacja Jorge'a Lendeborga Jr.), głównego bohatera „Amerykańskiej rzezi” Diego Hallivisa, który najwidoczniej (jeden z plakatów w jego pokoju) wśród swoich filmowych ulubieńców ma „To my” Jordana Peele'a. Niedługo po otrzymaniu słodko-gorzkiej wiadomości o sukcesie jego kochanej siostry – Lily dostała się na wymarzoną uczelnię, JP martwi jednak spora odległość uniwersytetu od ich domu rodzinnego; perspektywa rozłąki nie tylko z siostrą, ale i najlepszą przyjaciółką – rodzina Valdesów zostaje aresztowana na mocy rozporządzenia gubernatora Harpera Finna, makiawelisty, któremu w prawdziwym życiu dawałabym duże szanse na wygraną w wyborach. Finn nie tylko wybrał sobie jeden z najpewniejszych sposobów na pozyskanie elektoratu (syndrom oblężonej twierdzi), ale jeszcze przed tak zwanym świętem demokracji (do urn, ludu do urn!) przeszedł od słów do czynów. To dopiero rzadkość... Trzeba więc przyznać, że dzielny Finn jest politykiem wiarygodnym, że nie obiecuje gruszek na wierzbie. Jak zapowiedział, tak zrobił – zapolował na czarownice i czarnoksiężników. I tak JP wylądował w Strefie 45, prowizorycznym areszcie dla młodocianych niby przestępców, którym z odsieczą pędzi medialna przeciwniczka gubernatora Finna. A przynajmniej potomkom „wrogów publicznych numer jeden”, dzieciom nielegalnych imigrantów z obywatelstwem amerykańskim. Prawniczka przywraca nadzieję więźniom osobnika z prawdziwą obsesją na puncie władzy (koryto ponad wszystko), w tym naszemu JP. Wolontariat w Związku Jedności Emerytowanych Mieszkańców założonym przez rzekomego filantropa imieniem Eddie (intrygujący występ Erica Dane'a), ma być jedyną szansą na wycofanie prokuratorskich oskarżeń. Z deszczu pod rynnę. Dozór elektroniczny w podejrzanym domu seniora. Nierealna wizja przyszłości? Jeśli podejść do tego z maksymalną powagą, to można to uznać za gargantuiczną bujdę na resorach - przynajmniej, jeśli jest się optymistą - nie jestem tylko przekonana, czy na takim podejściu zależało autorom „Amerykańskiej rzezi”. W krzywym zwierciadle, z przymrużeniem oka... Rozpacz ubrana w humor. Opowieść o migrantach, seniorach i UWAGA SPOILER dosłownej konsumpcji klasowej – stojący wyżej na drabince społecznej, zjadają tych z niższych szczebli. „Zielona pożywka” Richarda Fleischera, na podstawie powieści „Przestrzeni! Przestrzeni” Harry'ego Harrisona, spotyka urban legend o burgerach z ludzi KONIEC SPOILERA. O rasizmie, ksenofobii i gerontofobii bez zadęcia, nienapuszonym tonem. Niezażarta, nienapastliwa „debata polityczna”; zdaje się świadomie przejaskrawione „jutro”. Horror społeczny w barwach (niekiedy) „Ostatniej nocy w Soho” Edgara Wrighta i w oparach gazu rozweselającego, najczęściej rozpylanego przez notabene Big Maca, a właściwie Sammy'ego McDonalda (piękny popis Allena Maldonado), który nie wie, czy zgarnęli go za to, że jest czarny, czy za to, że jest Latynosem – wątpliwość wyrażona z inicjatywy odtwórcy niniejszej postaci, wkład doświadczonego aktora w scenariusz The Hallivis Brothers.

Plakat filmu. „American Carnage” 2022, Saban Films, Xolo Productions, The Hallivis Brothers

Jednym z celów, jakie postawili sobie scenarzyści „Amerykańskiej rzezi” były niedopuszczenie do połknięcia horroru przez komedię. Poruszanie się na styku tych dwóch gatunków niewątpliwie jest obarczone takim ryzykiem – zdarza się, i to nierzadko – a Diego i Julio Hallivis z dwojga złego pewnie woleliby, żeby groza przykryła rozbawienie. Jeśli tak, to przydałoby się więcej takich smaczków jak niemożliwie wyginające się ciała pensjonariuszy domu opieki Eddiego. „Egzorcysta” Williama Friedkina z turbodoładowaniem „Nieproszonych gości” Charlesa i Thomasa Guardów. Dobrze, jakość słabsza, bo na kilometr czuć CGI, ale coś w tym jest... W każdym razie zwykle mniej przychylnym okiem spoglądam na tak jaskrawe efekty komputerowe w kinie grozy. Tego samego niestety nie mogę powiedzieć o bodaj najbardziej makabrycznym akcencie w „Amerykańskiej rzezi” (główny pojedynek, czy jak kto woli ostateczna konfrontacja) – a już zdążyłam nabrać przekonania, że nie doczekam bardziej kłującego w oczy ujęcia od plastikowo baśniowego zakończenia „niespodziewanego spotkania” w skrzydle szpitalnym domu niespokojnej starości. Gdzie zdążyły zawiązać się nowe przyjaźnie. JP, bezglutenowa weganka i socjalistka Micah Fuentes (zadowalająca kreacja Belli Ortiz), zmagający się z chroniczną nerwicą i paranoją Christopher Morales (też niezgorszy Jorge Diaz), wspomniany już „klasowy błazen” Sammy McDonald i wreszcie aktywistka Camila Montes (bezbłędna Jenna Ortega), buńczuczne dziewczę z tym charakterystycznym „addamsowym spojrzeniem” (gdyby wzrok mógł zabijać...) - bardziej przymusowi pracownicy, aniżeli wolontariusze programu diabolicznie charyzmatycznego Eddiego. Troskliwy tatuś ewidentnie z niewyobrażalnym brudem za paznokciami. Albo źle go oceniłam. Dumnego właściciela skrzydlatego strażnika „idyllicznej przystani dla ludzi w jesieni życia”, który nie życzy sobie żadnych kłótni „w rodzinie”. JP nie potrafi jednak obojętnie patrzeć na niegodną egzystencję bliźnich. Nie może milczeć w obliczu krzywdy zadawanej bezbronnym istotom przez opłacanych pracowników Eddiego, a właściwie przez kierownika z kompleksem Boga. Komnata tortur na widoku. W kulcie młodości nie trzeba wszak specjalnie kryć się z takimi praktykami – i tak nie spojrzą, bo się brzydzą. Bo starość ich przeraża. Zwolennicy praktycznych efektów specjalnych najprędzej docenią wkład zespołu protetyków w „Amerykańską rzeź” Diego Hallivisa, który ma też swoje symboliczne znaczenie. UWAGA SPOILER Poczucie uwięzienia między dwoma światami, zdaniem scenarzystów omawianego obrazu doskonale znane wielu Latynoamerykanom, później odbite na twarzach niektórych członków paczki demaskatorów KONIEC SPOILERA. Gdyby to był modelowy dom opieki, pewnie szybko doszłabym do wniosku, że JP znalazł swoją niszę na rynku pracy. Chłopak jest wprost stworzony do opieki nad osobami starszymi, ale coś mi mówiło, że największą szansę na zaliczenie tego programu ma Camila, która nie daje po sobie poznać, by wzruszał ją widok młodych bogów wyżywających się na słabszych. W przeciwieństwie do JP zachowuje pokerową twarz w każdej sytuacji – albo oscarowa gra, albo brak empatii. Najlepiej JP dogaduje się z Micah, której wprawdzie udaje się nie wchodzić w drogę niewydarzonemu bokserowi, nie trafić na czarną listę prawej ręki Eddiego, czyli podzielić jego losu, ale ze wszystkich nowych przyjaciół wrażliwego protagonisty, jej wydaje się najbardziej leżeć na sercu komfort podopiecznych. Wbrew zamiarom twórców ta przeklęta posiadłość nie miała dla mnie żadnych tajemnic. Wierzcie lub nie, ale byłam przygotowana na wszystkie z przewidzianych niespodzianek, nadspodziewanie szybko rozpracowałam tę zwariowaną intrygę, nie przełożyło się to jednak na moje zainteresowanie perypetiami domorosłych detektywów. Barwna ferajna na tropie szeroko zakrojonego spisku. Zuchwałej działalność pod przykrywką sielskiego domu seniora. Kino (nie)czysto rozrywkowe, nienachalnie komentujące współczesną rzeczywistość, niebojące się poruszać drażliwych kwestii, tematów zwykle rozpalających nie tylko amerykańską opinię publiczną, skutecznie dzielących społeczeństwo ku uciesze cynicznych pretendentów do najwyższych stołeczków (w myśl starożytnej zasady „dziel i rządź”). Odskocznia od gatunkowych ważniaków:) Zamierzenie niepełnokrwisty horror, prosta, ale nie powiedziałabym, że prostacka, opowieść do poduszki. Kolorowych snów w brutalnym świecie.

Jazda po bandzie z bananem na twarzy. Zakręcony horror o nietajnym ośrodku dla seniorów. Folwark zwierzęcy Diego i Julio Hallivisa. Sorry, taki mamy klimat. No dobrze, aż tak, to nie (jeszcze?), ale „Amerykańska rzeź” wyreżyserowana przez pierwszego z wymienionych braci, to historia napisana pod natchnieniem autentycznych nastrojów społecznych. Odpowiedź na kampanię wyborczą konkretnej persony. De facto zwycięską kampanię. Historia w atmosferze strachu napisana. W oblężonej twierdzy o nazwie „American Dream”. Taki niesmaczny żarcik;) w światku horroru. Jeśli podejść na luzie, można całkiem udanie spędzić czas.

czwartek, 20 lipca 2023

„Zapytaj matkę” (2023)

 
Emmett przybywa wraz ze swoją narzeczoną Anyą do wiejskiej posiadłości odziedziczonej po matce, celem przeprowadzenia prac porządkowych przed zawiązaniem współpracy z agentką nieruchomości. Para od jakiegoś czasu stara się o dziecko, Anya martwi się jednak o motywację Emmetta. Boi się, że za pragnieniem wydania na świat potomka w przypadku jej ukochanego stoi głęboki uraz psychiczny, spowodowany porzuceniem przez rodzicielkę w dzieciństwie. Wbrew usilnym staraniom narzeczonej, Emmett konsekwentnie tłumi w sobie emocje. Zamiast stawić czoło traumatycznej przeszłości, zmierzyć się z wewnętrznymi demonami, godzi się z ich negatywnym wpływem na jego kondycję psychiczną. Ale niecodzienne zdarzenia zachodzące w zaskakującej spuściźnie po wyrodnej matce, zmuszą mężczyznę do wejrzenia w głąb siebie. Kiedy Anya zacznie zachowywać się jak kobieta, która wydała go na ten straszny świat.

Plakat filmu. „Mother, May I?” 2023, Bad Grey, Cine Primo, Burn Later Productions

Drugie pełnometrażowe osiągnięcie reżyserskie Laurence'a Vannicelliego – po filmie-widmo pt.„Vera”, podobno wydanym w 2015 roku – na podstawie jego własnego scenariusza, wykorzystującego pomysły jego partnerki, byłej baletnicy Daisy Long, czołowej choreografki w ekipie „Zapytaj matkę” (oryg. „Mother, May I?”). Dobrze przyjętego przez krytyków amerykańskiego nadprzyrodzonego(?) thrillera psychologicznego, ewentualnie arthouse horroru, zrealizowanego w tak zwanym reżimie sanitarnym, tłumaczonym pandemią COVID-19, co zważywszy na charakter niniejszej opowieści (wymyślonej w „czasach zarazy” i poniekąd w tym depresyjnym nastroju rozsnutej), ogromnym uniedogodnieniem nie było. Według Dane'a Eckerle'a, jednego z głównych producentów filmu „wszyscy mieszkali i pracowali na jednej posesji i byli ze sobą bliżej niż na jakimkolwiek tradycyjnym planie”. Tym sposobem wytworzyły się niesamowite więzi w zespole pod artystycznym kierownictwem Laurence'a Vannicelliego, który postanowił porozmawiać o traumie. Rezultat tych pracowitych wakacji w „pandemicznej kapsule” najpierw zaprezentowano publiczności niemieckiego Fantasy Filmfest Nights w kwietniu 2023 roku. W Polsce film zadebiutował na CDA Premium w lipcu tego samego roku, parę dni przed zaplanowanym wejściem do amerykańskich kin i na tamtejsze platformy VOD (akcja Dark Sky Films).

Kyle Gallner (m.in. „Red” Trygve'a Allistera Diesena i Lucky'ego McKee, na podstawie powieści Jacka Ketchuma, „Udręczeni” Petera Cornwella, „Koszmar z ulicy Wiązów” Samuela Bayera, „Krzyk” Matta Bettinelliego-Olpina i Tylera Gilletta, „Uśmiechnij się” Parkera Finna”) i Holland Roden w nawiedzonym domu na wsi. Widowiskowe popisy aktorskie w ciężkiej atmosferze psychicznej matni. Nietypowe podejście do motywu opętania – przewietrzenie konwencjonalnej budowli osobliwym związkiem tajemniczych postaci. Naturalne potrzeby istoty ludzkiej zapędzane w kozi róg kompleksu Edypa? Emmetta poznajemy tuż po śmierci jego biologicznej matki, w młodości sławnej tancerki, która z jakiegoś nieznanego mu powodu porzuciła go w dzieciństwie. Nie spodziewał się więc, że ta w gruncie rzeczy obca mu kobieta uczyni go jedynym spadkobiercą swojego majątku, w skład którego wchodzi dom na prowincji, w którym Emmett spędził pierwsze lata swojego nieszczęśliwego życia. Właściwie zdążył już odnaleźć swoje szczęście, a przynajmniej tak mu się wydaje. W jego przekonaniu Anya to pierwsza kobieta, która obdarzyła go miłością i nawet jeśli mężczyzna nie jest pewien swoich uczuć, jeśli w głębi ducha uważa, że nie nie są połówkami tego samego jabłka, woli niedopasowanie od dozgonnej samotności. Wystudiowana pogoda ducha młodego mężczyzny z potężnym bagażem doświadczeń. Syndrom odrzucenia, przypuszczalnie będący największym zmartwieniem jego narzeczonej. Niespełnionej poetki, niepretendującej do miana Perfekcyjnej Pani Domu. Roztrzepana jednostka, która paradoksalnie może pomóc Emmettowi w osiągnięciu wewnętrznego spokoju. Z pomocą swojej matki, psychoterapeutki, o której życiowy wybranek Anyi zdecydowanie nie ma najlepszego zdania. Wtrąca się do cudzego życia, a nawet nie nauczyła swojej córki pływać! Taka to ekspertka od ogniska domowego. Można więc śmiało założyć, że napięcie między Emmettem i Anyą nie zaczęło się gromadzić w osobliwym domu pani Tracy, kobiety, która miała pozbyć się swojego jedynego dziecka. Emmett jak zwykle robi dobrą minę do złej gry i pewnie spokojnie można by było nazwać go mistrzem w sztuce kamuflażu, gdyby udało mu się oszukać przyszłą żonę; przekonać ją, że rany zadane przez jego rodzicielkę już się zasklepiły. Ale jak to zrobić w miejscu, które prawdopodobnie ożywia mnóstwo wcześniej głęboko zakopanych wspomnień? Obmierzłe trupy nieubłaganie wychodzące na powierzchnię w przestronnym domu, który w wyniku działań filmowców wydaje się zbyt ciasny dla jednej osoby, a przypomnijmy, że sukcesor tego przeklętego przybytku rezyduje w nim ze swoją narzeczoną. Albo matką, trudno powiedzieć. Ulubionym sposobem Anyi na radzenie sobie z różnymi problemami w związku jest zamiana ról, którą najpewniej doradziła jej matka. Swego rodzaju wchodzenie w skórę partnerki/partnera, odgrywanie postaci przez sześćdziesiąt sekund, wczuwanie się w osobę siedzącą naprzeciwko... które zainspirowało duszę łaknącą kontaktu ze swoim jedynym synem? Diaboliczna istota już nieprzynależąca do jego świata, wreszcie znalazła sposób na zbliżenie się do Emmetta. Swojego dzikuska, któremu być może chce wynagrodzić krzywdy – w skradzionej skórze być taką matką, jaką nigdy nie była we własnej. Emmett skłania się jednak ku bardziej przyziemnemu wyjaśnieniu drastycznych zmian w zachowaniu i wyglądzie zewnętrznym Anyi. Myli się, sądząc, że wątpliwa wybranka jego udręczonego serca, odstawia niesmaczną szopkę, w nadziei na uśmiercenie wewnętrznych bestii Emmetta, które siłą rzeczy stoją na drodze także do jej szczęścia? Innymi słowy pomagając jemu, Anya pomoże też sobie. O ile podejrzenia Emmetta są słuszne i oczywiście zakładając, że nader śmiały plan zmartwionej narzeczonej się powiedzie. Hipotetyczny plan, bo jakiś głosik niekoniecznie tylko w głowie odbiorcy „Zapytaj matkę” Laurence'a Vannicelliego uparcie będzie rozprawiał o opętaniu. Upiorny szept porywaczki ciała.

Plakat filmu. „Mother, May I?” 2023, Bad Grey, Cine Primo, Burn Later Productions

W krętych korytarzach ludzkiego umysłu. W intymnej strefie, gdzie nic nie jest takie, jak się wydaje albo wszystko jest dokładnie takie, jak się wydaje. „Zapytaj matkę” Laurence'a Vannicelliego to historia kipiąca niedopowiedzeniami. Zdająca się na domysły widza, polegająca na jego wyobraźni i umiejętności łączenia kropek. Gotowości do wyciągania własnych wniosków z zaobserwowanych wydarzeń i zasłyszanych historii. Sekretna saga rodzinna, podejrzana sprawa z zapadłej prowincji. „Zapytaj matkę” bazuje głównie na klimacie – alienacja, klaustrofobia, paranoja, psychopatologia w posępnym naturalnym krajobrazie; zgniłozielone tło dookoła przeklętego domu (i sąsiedniej posesji) odmalowane przez Matkę Naturę – i kreacjach aktorskich. Na spektakularnych występach Kyle'a Gallnera i Holland Roden, wypada jednak wspomnieć, że nie są to jedyni obywatele tego nieprzyjaznego świata przedstawionego. Mauzoleum okropnych wspomnień? Na pewno arena niecodziennych wydarzeń. Gwałtowny zwrot w życiu „kameleona”. Nieprognozowane anomalie niepogodowe. Niezwykle cicha burza bynajmniej w szklance wody. Emmett i Anya planowali przygotować niespodziewany spadek tego pierwszego na pierwsze oględziny pośredniczki w obrocie nieruchomościami i niezwłocznie wrócić do miasta, ale każde dziecko wie:), że do nawiedzonego zamczyska łatwiej wejść, niż zeń wyjść. Niemarny substytut matki. Dusza narzeczonej spętana przez duszę rodzicielki. Osobowość Anyi połknięta przez faktyczną bądź tylko domniemaną osobowość Tracy. Nieklasyczne opętanie; intrygująca koncepcja, której moim zdaniem przydałoby się jakieś doborowe towarzystwo. Mistyczny taniec (choreografia Daisy Long) w środku nocy przed stosownie niekomfortowym domem, widmowa sylwetka Anyi przytulona do nieprzeniknionych ciemności w tym momencie królujących w salonie (przypomniał mi się „Czarny łabędź” Darrena Aronofsky'ego: buu! Mój Ty cukiereczku) i cudnie rozgorączkowana sekwencja makabrycznych zdjęć z dalszej partii „Zapytaj matkę” (tutaj z kolej przypomniał się „The Ring” Gore'a Verbinskiego: legendarna kaseta wideo), to według mnie największe ustępstwa - nie licząc soczystego klimatu i ewentualnie syndromu Anyi-Tracy, przyjmując, że mamy tutaj do czynienia z opętaniem à la „Egzorcysta” Williama Friedkina - na rzecz horroru. Mało? Mnie tam by wystarczyło, gdyby środkową część filmu wspomóc jakimś dodatkowym wątkiem lub po prostu przedstawić tę toksyczną albo zbawienną relację z większym pazurem. Za bardzo to zachowawcze, jak dla mnie. Monotonia dnia codziennego z mamusią w skórze narzeczonej. „Zakręcony piątek” Laurence'a Vannicelliego, który chyba za dużo mi obiecał. Pompowanie balonika, który owszem pękł ze stosownym hukiem, ale „czasami […] Zielona Mila jest taka długa”, że pozwolę sobie zacytować Stephena Kinga. Wszystko (począwszy od planszy tytułowej) wskazuje na starą szkołę straszenia – niegłupia rozprawa pod tytułem „Najbardziej boimy się tego, czego nie widzimy. Wyobrażone potwory zawsze potworniejsze od najwymyślniejszych efektów specjalnych” - co potraktowałam jako największą zachętę, nie mogłam jednak oprzeć się wrażeniu, że komuś tutaj zamarzyło się prześcignięcie najwybitniejszych wykładowców na tej szacownej uczelni. Konkretnie, ekspertów od slow burning aka nic się nie dzieje. Śmiem przypuszczać, że mniej preferowanej w dzisiejszych czasach narracji, z którą osobiście mocno sympatyzuję – ta formuła z reguły dobitniej do mnie przemawia od rozpędzonym filmowych kolejek – ale czy to aby nie jest lekka przesada? A może jaskółka, która wiosnę czyni? Może idzie nowe, może nawet spodoba mi się bardziej od poprzedniego? Ten eksperyment uznaję jednak za w połowie udany. Raz na wozie, raz pod wozem; wzloty i upadki w niemal hermetycznym świecie Emmetta i Anyi-Tracy; niepożądane wahania nastroju zgotowane przez bądź co bądź całkiem obiecującego reżysera. Marazm i napięcie, napięcie i marazm, i tak aż do pysznie nieapatycznego finału.

Inwazja porywaczki ciała w Stefie Mroku. Siłowanie się z wiecznie nienażartą traumą na krańcu świata. W wytęsknionych objęciach matki. W koszmarnych objęciach rzeczonej. Ależ ta historia miała potencjał! Mógł być młot pneumatyczny, a dostałam zaledwie toporek. Cóż, dobre i to. W każdym razie „Zapytaj matkę” Laurence'a Vannicelliego to historia o opętaniu, której raczej nie poleciłabym fanom standardowych opowieści o opętaniu. Opętaniu przez demony przeszłości, a i niewykluczone, że przez szalenie zdeterminowaną nieboszczkę. Nadnaturalną obecność w klaustrofobicznej krainie niespełnionych marzeń. (Nie)zawodny środek na wywołanie depresji. Spożywasz na własne ryzyko, ale jeśli wolno mi coś wtrącić, zwróć uwagę na ostrzeżenie/obietnicę „na etykiecie”: pooowolne spalanie.

wtorek, 18 lipca 2023

Zakupy

 
„Nocne łowy” Richarda Laymona, autora polecanego przez Stephena Kinga. Młodzieżowy horror Alex Bell o specyficznych laleczkach nazwanych Frozen Charlotte (oryginalny tytuł książki; w Polsce powieść opublikowana pod tytułem „Zabójcza zabawa” i naturalnie „Zamarznięta Charlotte”) i zainspirowanych bajką ludową opartą na wierszu Seby Smitha pierwotnie opublikowanym w 1843 roku. Uzupełnienie trylogii kryminalnej Madsa Pedera Nordbo - „Dziewczyna bez skóry”, część pierwsza mroźnej opowieści, na którą ponadto składają się „Zimny strach” i „Pustelnik”. „Manuskrypt niedokończony” Francka Thillieza: dla mnie lektura obowiązkowa po fenomenalnym „Zdarzyło się dwa razy” tego samego autora. Te i inne ostatnio zakupione tytuły (książki raczej nie do recenzji) poniżej:
 

 
Richard Laymon „Nocne łowy”
Brian Lumley „Nekroskop 3. Źródło”
Franck Thilliez „Manuskrypt niedokończony”
Jo Nesbø „Nocny dom”
Alex Bell „Zabójcza zabawa”
Gabriel Dylan „Zamieć”
 

 
Ellen Marie Wiseman „Zaginione z Willowbrook”
Gillian Flynn „Zaginiona dziewczyna”
Mads Peder Nordbo „Dziewczyna bez skóry”
Emma Haughton „Mrok”
Gilly Macmillan „Niania”
John Marrs „Co się skrywa między nami?”

poniedziałek, 17 lipca 2023

Pięć horrorów inspirowanych twórczością Edgara Allana Poe. O czym opowiada „Pajęczyna”? [RANKING]

 
Tylko dla widzów o mocnych nerwach! Pięć horrorów inspirowanych twórczością Edgara Allana Poe.

Plakat filmu. „Cobweb" 2023, Lionsgate, Media Capital Technologies, Point Grey Pictures

Edgar Allan Poe był absolutnym mistrzem opowiadań grozy z pogranicza horroru i thrillera. Trudno się zatem dziwić, że filmowcy tak chętnie czerpią pełnymi garściami z jego dorobku. Ostatnio prozę Poe na warsztat wziął reżyser Samuel Bodin. Tak powstała „Pajęczyna” z Lizzy Caplan i Antonym Starrem, która wchodzi do kin już 28 lipca 2023 roku.

O czym opowiada mrożąca krew w żyłach produkcja „Pajęczyna”?

Głównym bohaterem „Pajęczyny”, którą dystrybuuje Monolith Films, jest ośmioletni Peter (Woody Norman). Chłopiec, już od dnia przeprowadzki do nowego domu, co noc jest niepokojony przerażającymi dźwiękami. Na początku to tajemnicze, niepokojące stukanie za ścianą sypialni, które słyszy tylko on. Później koszmar narasta, wraz z pojawieniem się zdumiewających wizji.
Najgorsze jest jednak to, że rodzice lekceważą strach chłopca, próbując mu wmówić, że dręczą go wytwory wybujałej wyobraźni. Skazany na samotną konfrontację z demoniczną siłą, Peter zaczyna podejrzewać, że najbliżsi ukrywają przed nim straszną rodzinną tajemnicę. Nie ma innego wyjścia. Podejmuje nierówną walkę z siłami zła.

Kadr z filmu. „Cobweb" 2023, Lionsgate, Media Capital Technologies, Point Grey Pictures

Możemy założyć w ciemno, że „Pajęczyna” porwie wielbicieli mocnych wrażeń. Zanim się upewnimy, czy intuicja nas nie zawodzi, warto przypomnieć inne dzieła inspirowane lub będące adaptacją twórczości prozatorskiej Edgara Allana Poe, które do dziś budzą zachwyt.

5. „Obłąkani”

Film wyreżyserowany przez Brada Andersona to historia, która dzieje się w 1899 roku. Jej bohaterem jest młody lekarz Edward Newgate (Jim Sturgess), który przybywa na staż do zakładu dla obłąkanych Stonehearst Asylum. Placówką kieruje doktor Lamb (Ben Kingsley), innowator i twórca nowoczesnej, bezstresowej terapii.
W zakładzie Edward poznaje cierpiącą na nadpobudliwość Elizę Graves (Kate Beckinsale), której przypadek spędza mu sen z powiek. Studiując jej życiowe perypetie odkrywa, że Lamb i jego współpracownicy skrywają mroczną tajemnicę. Ma ona ścisły związek z przeszłością ośrodka.
Film, który powstał w 2014 roku, był kręcony w Bułgarii, a scenariusz został napisany w oparciu o nowelę Edgara Allana Poe z 1845 roku „System doktora Smoły i profesora Pierza”.

4. „Opowieści niesamowite”

Ciekawe w tej produkcji jest to, że to wersja animowana. Powstała w 2015 roku, zawiera antologię pięciu opowiadań grozy Poe. To opowieści o zbrodni i szaleństwie, które łączą wątki kryminalne z fantastycznymi. A każde z nich wyróżniają postacie głównych bohaterów – ludzi wrażliwych, zazwyczaj zagubionych i niepokojonych przez ich własną wyobraźnię.
Twórcy filmu wykorzystali wątki z takich utworów, jak: „Zagłada domu Usherów", „Maska Czerwonego Moru", „Studnia i wahadło", „Prawdziwy opis wypadku z panem Waldemarem" oraz „Serce oskarżycielem".

3. „Dom Usherów”

Warto pamiętać, że to adaptacja najbardziej znanego opowiadania Edgara Allana Poe. Jest ono wyjątkowe z kilku powodów, a jeden z nich wiąże się z… Polską. W główną bohaterkę w horrorze z 2006 roku wciela się Iza Miko!
Akcja „Domu Usherów” rozgrywa się tuż po nieoczekiwanej śmierci Maddy (Danielle McCarthey). Jej najlepsza przyjaciółka, Jill (Iza Miko), przyjeżdża na pogrzeb do ponurej rezydencji Usherów w Nowej Anglii. Tam ma okazję porozmawiać w cztery oczy z Rickiem (Austin Nichols), bratem zmarłej przyjaciółki. Jego zwierzenia przyprawiają ją o zawrót głowy.
Rick bowiem wyznaje Jill, że cierpi na tę samą chorobę, co Maddy. Boi się, że lada dzień także oszaleje, a potem pójdzie w ślady siostry. Przyjaciółka obiecuje mu pomóc. Na dłużej zostaje w rezydencji, choć to wyraźnie nie jest w smak pani Thatcher (Beth Grant). Kobieta traktuje ją jak intruza i za wszelką cenę nie chce dopuścić, by Jill odkryła największy sekret rodziny Usherów.
Jako ciekawostkę dodajmy, że zdjęcia do filmu realizowano w amerykańskich Danvers i Newburyport, a w jednej ze scen zagrała Judy Allan Poe, praprawnuczka Edgara Allana Poe.

2. „Pogrzebani żywcem”

Przerażający horror na motywach jednego z opowiadań Edgara Allana Poe nakręcono w 1989 roku. To ostatni film z udziałem Johna Carradine'a, który trafił do kin dwa lata po śmierci aktora.
„Pogrzebani żywcem” to opowieść o tajemniczym zniknięciu dziewcząt w poprawczaku Ravenscraft. Dziewczyny zapadają się pod ziemię i nikt nie potrafi wpaść na ich trop. Ta zagadka nurtuje młodą nauczycielkę, Debbie (Ginger Lynn).
Od chwili, gdy zaczyna prowadzić śledztwo na własną rękę, doświadcza serii przerażających i zdumiewających zdarzeń, które nie tylko mogą przyprawić o szybsze bicie serca, ale również intrygują i angażują w próbę samodzielnego rozwiązania zagadki.
„Pogrzebani żywcem” zostali sfilmowani z takim rozmachem ponad 30 lat temu, że internauci do dziś oceniają go niemal w samych superlatywach.

1. „Kruk”

Bezdyskusyjny i bezapelacyjny zwycięzca. „Kruk” z Brandonem Lee w roli Erica Dravena to produkcja, która obrosła już legendą. Film będący luźną adaptacją słynnego poematu mistrza grozy z 1875 roku, na zawsze będzie łączony z tragedią w trakcie realizacji jednego z ostatnich ujęć.
„Kruk” opowiada historię Erica, który rok po swojej śmierci powraca na Ziemię jako anioł zemsty, by pomścić morderstwo swoje oraz ukochanej Shelly. W misji towarzyszy mu czarny kruk, który jest łącznikiem ze światem żywych.
W wigilię Halloween, w przeddzień swego ślubu, Shelly Webster zostaje brutalnie zgwałcona i zamordowana, a jej narzeczony, muzyk Erick Draven (Brandon Lee), wypada przez okno i ginie na miejscu. Jego dusza jednak poprzysięga mordercom zemstę. Dokładnie rok później, również w wigilię Halloween, Erick powraca…
Film zapadł w pamięć fanów twórczości Edgara Allana Poe ze względu na tragiczny wypadek. 31 marca 1993 roku Brandon Lee został śmiertelnie postrzelony w brzuch w trakcie jednego z ujęć, chociaż pistolet miał być załadowany ślepakami. Mimo szybkiej akcji ratunkowej, aktor zmarł. Michael Massee, nie miał pojęcia, że w lufie znajdowała się prawdziwa kula, bo to nie on zajmował się przygotowaniem rekwizytu. Zdumiewające jest również to, że osoba odpowiedzialna za sprawdzenia pistoletu przed realizacją kluczowej sceny, tego dnia była nieobecna w pracy. W dniu śmierci Brandon Lee miał zaledwie 28 lat i karierę aktorską przed sobą.
Pewne jest też to, że „Kruk” to wyjątkowe dzieło. Niedziwne, że zachwycają się nim kolejne pokolenia wielbicieli dobrej kinematografii. Za każdym razem można doszukiwać się w nim kolejnych warstw i ukrytych sensów.

Kadr z filmu. „Cobweb" 2023, Lionsgate, Media Capital Technologies, Point Grey Pictures

Polski zwiastun filmu: 
Dystrybucja „Pajęczyny” – Monolith Films.
W kinach 28 lipca 2023

Źródło: wszystkie materiały od Monolith Films

niedziela, 16 lipca 2023

Alex Finlay „The Night Shift”

 
W sylwestrowy wieczór 1999 roku w wypożyczalni kaset wideo sieci Blockbuster w Linden w stanie New Jersey dochodzi do poczwórnego morderstwa członków personelu. Jedyną ocalałą jest nastoletnia Ella Monroe, a jedynym podejrzanym chłopak jednej z ofiar, któremu udaje się zbiec. Piętnaście lat później w tym samym mieście dochodzi do podobnej masakry. Niezidentyfikowany osobnik z zimną krwią zabija pracownice lodziarni, celowo bądź przypadkiem darując życie siedemnastoletniej klientce Jessice Duvall. W sprawę zostaje zaangażowana psychoterapeutka Ella Monroe, której udaje się nawiązać więź najwidoczniej z twardszą od niej finałową dziewczyną. Śledztwo prowadzi szorstki detektyw z wydziału zabójstw Joe Arpeggio, który nie kryje swojego niezadowolenia z decyzji przełożonych o zawiązaniu współpracy z Federalnym Biurem Śledczym. Sarah Keller, agentka specjalna w zaawansowanej ciąży bliźniaczej, razem z młodym Atticusem Singhem z biura prokuratora okręgu Union, skupia się na pamiętnej rzezi w wypożyczalni wideo, szukając ewentualnych powiązań z ostatnią masakrą w Linden, a najbardziej licząc na odnalezienie Vincenta Whitakera, domniemanego architekta koszmaru z 1999 roku.

Okładka książki. „The Night Shift”, Czarna Owca 2023

Historia zainspirowana prawdziwymi wydarzeniami. Zabójstwem młodych pracowników kawiarni w Waszyngtonie z 1997 roku oraz atakiem zamaskowanych osobników na sklep sportowy blisko domu późniejszego autora „The Night Shift”, do którego doszło dekadę później. Wzięty prawnik ze stolicy Stanów Zjednoczonych, po sukcesie swojej debiutanckiej powieści „Every Last Fear” (pol. „W otchłani strachu”), opublikowanej pod pseudonimem Alex Finlay w 2021 roku (światowa premiera) – trwają prace nad serialową wersją tego poczytnego thrillera – puścił w obieg następny bestseller. Lockdownową powieść o spuściźnie traumy, z nostalgicznym „powrotem do lat 90. XX wieku”. Z udziałem entuzjastycznie przyjętej przez czytelników jego poprzedniego dziełka, fikcyjnej agentki FBI – pierwotnie wydany w 2022 roku „The Night Shift” Alexa Finlaya jest bardzo luźnym prequelem jego „W otchłani strachu”. Pierwszym – i jak na razie jedynym – polskim dystrybutorem twórczości tego amerykańskiego autora, jest wydawnictwo Czarna Owca, które jego drugi thriller, w tłumaczeniu Tomasza Wyżyńskiego, wypuściło w roku 2023 pod oryginalnym tytułem. W tym samym roku na amerykańskim rynku wydawniczym pojawiła się premierowa edycja kolejnego dreszczowca Alexa Finlaya, zatytułowanego „What Have We Done”.

Miłośnik twórczości między innymi Lee Childa najpewniej zupełnie niechcący przypomniał mi „Final Girls” Ostatnie ocalałe” Grady'ego Hendrixa. Powieść, która chyba w odróżnieniu od „The Night Shift” Alexa Finlaya, jest świadomym hołdem dla kina slash. Wprawdzie w pierwszej z sentymentalnych podróży autora omawianej pozycji przewija się jeden z najsłynniejszych slasherowych tytułów („Piątek trzynastego” Seana S. Cunninghama), niemniej zarówno konstrukcja fabularna, jak i publiczne wypowiedzi stwórcy „wybuchowej agentki FBI”, nie wskazują na celową działalność w ramach rzeczonego podgatunku horroru. Dla twórcy „The Night Shift” Ella Monroe i Jessica 'Jesse' Duvall prawdopodobnie nie są jakimiś final girls, a rzeź w wypożyczalni kaset VHS, tylko takiej skrzywionej niezawodowo osobie jak ja, mogła skojarzyć się z „Intruzem” (aka „Szaleniec”) Scotta Spiegela; slasherem z 1989 roku, który przecież rozgrywał się w supermarkecie! Apokaliptyczne wizje jakiejś części amerykańskiego społeczeństwa, niepotrzebny strach przed przejściem z 1999 na 2000 rok, nie dotarł do wypożyczalni wideo sieci Blockbuster w Linden w stanie New Jersey. Finlay z premedytacją zderzył młodzieńczą beztroskę ze zbiorową paranoją. Późniejsza agentki FBI Sarah Keller pewnie opisałaby to w następujący sposób: „Owca przez cale życie boi się wilka, a później zjada ją farmer” - ulubione przysłowie postaci znanej odbiorcom poprzedniej powieści Alexa Finlaya. Gdy wielu mieszkańców Linden lękliwie wypatrywało spełnienia mrocznych przepowiedni, terror niepostrzeżenie wdarł się do enklawy beztroski. Wypożyczalnia wideo sieci Blockbuster spłynęła krwią, a jakby tego było mało, masowemu zabójcy udało się uniknąć kary. Osiemnastoletni Vincent Whitaker przepadł jak kamień w wodę, a śledczy nie mieli wątpliwości, że to on odpowiada za poczwórne morderstwo w tę okropną sylwestrową noc. Przeskakujemy piętnaście lat do przodu – możemy jednak liczyć na krótkie powroty do 1999 roku – i najpierw przyglądamy się Elli Monroe, psychoterapeutce, która cudem przeżyła. Jedynej ocalałej z sylwestrowej masakry w Linden, którą te straszne przeżycia natchnęły do niesienia pomocy innym cierpiącym duszom. Jeszcze nie przepracowała własnej traumy – i wcale, by się nie zdziwiła, gdyby to nigdy nie nastąpiło – ale uważa, że ma lepsze przygotowanie od większości psychologów w kraju; praktyczne doświadczenie w walce z wewnętrznymi demonami. Rozumie swoich pacjentów, bo sama była w piekle. Wygląda na to, że Jesse Duvall, ostatnia klientka lodziarni w Linden w dniu ataku tajemniczego mordercy, właśnie to przekonało do otworzenia się przed Ellą. Nie wiedzieć czemu Finlay szczędzi nam szczegółów na temat masakry z 2015 roku (umowna teraźniejszość) – nie mam nawet pewności, co do liczby ofiar – pewne jest jednak to, że na miejscu zbrodni znalezioną jedną żywą uczennicę klasy maturalnej, którą oczywiście niezwłocznie przetransportowano do najbliższego szpitala. Gdzie poznała Ellę Monroe, terapeutkę z autodestrukcyjnymi skłonnościami – spuścizną koszmaru 1999 - centralną postać części rozdziałów „The Night Shift” (tytułowane imionami i nazwiskiem). Nierównomierna przeplatanka (narracja trzecioosobowa) ze sznurkami młodego obrońcy z urzędu Chrisa Forda i oczywiście agentki specjalnej Sarah Keller. Z vlogerowymi dodatkami.

Okładka książki. „The Night Shift”, Head of Zeus / Aries 2022

Alex Finlay zarzeka się, że nie planował udziału Sarah Keller w jego drugim prozatorskim widowisku, że ta szlachetna przedstawicielka federalnych organów ścigania, fikcyjna agenta z wielkim sercem, wprosiła się na to „kryminalne przyjęcie”. Naturalną koleją rzeczy, ciągnąc za sobą swojego sympatycznego męża Boba – idealnie dobrana para – niecierpliwie wypatrującego kochanych bliźniaków. Sarah jest w ósmym miesiącu ciąży, Bob nie ma jednak zamiaru w związku z tym czynić jej wymówek, gdy daje się wciągnąć w aktualnie najgłośniejszą sprawę w Linden, a może i całym New Jersey. „Sparowana” z dwudziestoparoletnim Atticusem Singhem, obiecującym narybkiem biura prokuratora okręgu Union. Albo policji okręgu Union – Keller raz tak przedstawia swojego okazjonalnego partnera. Tak czy inaczej, wszystko wskazywało mi na to, że jego bezpośrednim przełożonym jest Hal Kowalski, główny prokurator w Union, zaprzyjaźniony z Keller i jej szefem Stanem Webbem. Imiennik jednej z najważniejszych postaci „Zabić drozda” Harper Lee, który w pracy ma opinię największego eksperta od rzezi w wypożyczalni kaset VHS sieci Blockbuster. Keller nie uśmiecha się niańczenie żółtodzioba, ale na szczęście nie ma w zwyczaju wykłócać się z osobami decyzyjnymi. Na szczęście, bo współpraca z tryskającym entuzjazmem młodym mężczyzną układa jej się nadspodziewanie dobrze. Urodzony detektyw; człowiek, który mrówczej pracy się nie boi i ma oko do detali. Właściwie śledztwo tej dwójki do żmudnych nie należy – preferowany przez Finlaya (czytelnika i pisarza) dynamiczny przebieg, który generalnie trzymał w napięciu, ale „autor zjadał końcówki”. Chcę przez to powiedzieć, że aż prosiło się dokładniej omówić niektóre wątki, jak by nie patrzeć, złożonego śledztwa w okręgu Union. Takich zastrzeżeń nie mam do frapującej relacji final girls, niepewnej, żeby nie powiedzieć alarmującej, przyjaźni Elli Monroe i Jesse Duvall. Na pierwszy rzut oka jedyne, co ich łączy, to przeżycie podobnych tragedii. Ocalałe w masakrach, które mogą, ale nie muszą być ściśle ze sobą związane. Jedna pochodzi z zamożnej rodziny, druga nie ma rodziny, bo trudno za takową uznać jej adopcyjną matkę. Jesse nie miała takiego szczęścia jak zawiedziony adwokat z New Jersey. Christopher Ford zazdrości podróżnikowi o ksywce Nirwana, vlogerowi (wątek niejako z życia wzięty, podczas pandemii COVID-19 Alex Finlay pocieszenie znajdował bowiem między innymi w przeglądaniu wideoblogów podróżniczych), który nie pokazuje swojej twarzy. Nikt też nie zna jego prawdziwej tożsamości – wiadomo jedynie, że pochodzi ze Stanów Zjednoczonych – nikt poza Chrisem. W każdym razie przedwcześnie wypalony prawnik, młody obrońca z urzędu, który w pewnym sensie też ukrywa się przed światem, ma podejrzenie graniczące z pewnością, że Nirwana to ktoś, kogo bardzo dobrze znał w przeszłości. Przerażającej przeszłości, która w normalnym świecie nie miałaby prawa zaistnieć. W świecie, w którym reaguje się na krzywdę nieletnich. W alternatywnej rzeczywiści, w której tacy ludzie jak ojciec Chrisa nie mają takiej swobody działania. Powiedziałabym, że to zdumiewająco długi okres domowego terroru, gdyby nie wyrastające jak muchomory po deszczu doniesienia medialne o niewidzialnych oprawcach, którzy często niespecjalnie kryją się ze swoimi zbrodniczymi praktykami. Chris to rzadki przypadek stworzenia wyrwanego z domowego piekła, ale czy można tutaj mówić o happy endzie? Jakoś to życie mu się ułożyło, może nie do końca po jego myśli, niemniej w porównaniu do... Tak, Chris trochę zazdrości swojemu ulubionemu vlogerowi, ale czy chętnie by się z nim zamienił? Ze ściganym? Naprawdę interesująca saga rodzinna. Autentyczna w swojej brutalności, poruszająca, przebiegła i co dla mnie najważniejsze, dająca ważne lekcje o życiu – o uleganiu zgubnym podszeptom, o zrozumiałych emocjach, którym czasami (tylko czasami?) lepiej nie ulegać, o palącej potrzebie maksymalnego wyczulenia na cudzą krzywdę, o samozwańczych sędziach i katach z nieodległej przeszłości i teraźniejszości („Działo się to w czasach, gdy jeszcze nie istniał Twitter, który pozwala każdemu tchórzowi anonimowo wylewać kubły pomyj na innych ludzi”), o heroicznych zmaganiach z wewnętrznymi demonami, wadliwym, wręcz oburzająco ułomnym systemie reagowania na zbrodnie popełniane w tak zwanym zaciszu domowym, o niedostatecznym wspieraniu swoich latorośli i niszczącej tęsknocie za tymi, których bezczelnie zabrano, być może doprawianej nieznośnym przeczuciem, że winny nigdy nie zostanie należycie ukarany. I wreszcie, to opowieść o empatycznej przedstawicielce organów ścigania, która chyba nie powinna tak mocno imponować mi podejściem do niepełnosprawnego młodzieńca i jego skutego ojca. To powinno być coś najnormalniejszego pod słońcem, scena jakby żywcem wyjęta z realnego świata. A dla mnie taka nie była. Jakbym patrzyła na kosmitkę – przerażające, jak przyzwyczaiłam się do zgoła innych postaw tych co podobno chronią i służą. „The Night Shift” Alexa Finlaya nie powinien też zawiść zwolenników zaskakujących zwrotów akcji. Muszę przyznać, sporo tego, przy czym na najważniejsze z pytań nader szybko znalazłam odpowiedź.

Szybko czytający się, a przy tym całkiem emocjonujący thriller od autora „W otchłani strachu”. Amerykański powieściopisarz znany jako Alex Finlay, natchniony potwornymi autentycznymi historiami, wrzucił bohaterów „The Night Shift” w niejeden kryminalny magiel. Wielowątkowa intryga z dostatecznym podłożem psychologicznym, angażująca powieść poruszająca ważne problemy nie tylko współczesnego świata (bynajmniej tak zwane tematy zastępcze, obliczone na odwrócenie uwagi opinii publicznej od rzeczy ważniejszych, na zakrzyczenie prawdziwych problemów). Rozpędzony, stosownie nieprzytulny pociąg z mnóstwem niespodzianek. Myślę, że nie zaszkodziłoby odrobinkę przykręcić tempo, ale taki szczegół nie powstrzyma mnie przed polecaniem tej pozycji fanom gatunku, niezależnie od ich prędkościowych preferencji.

Za książkę bardzo dziękuję wydawnictwu

piątek, 14 lipca 2023

„Konsekracja” od dziś na platformach VOD

 
Jena Malone i Danny Huston w pełnym suspensu sakralnym horrorze o tajemniczych morderstwach w szkockim klasztorze

„Konsekracja” od dziś na platformach VOD

Konsekracja © dystr. Kino Świat 2023

Tajemnicze morderstwa, zmowa milczenia i sekrety sióstr z mrocznego zgromadzenia. Wszystko to w „Konsekracji”, uwodzącym atmosferą i suspensem horrorze sakralnym z nominowaną do Nagrody Saturna aktorką Jeną Malone (seria „Igrzyska śmierci”). Jak zaręcza serwis Movieweb.com – ten przerażający film to – „seans obowiązkowy dla każdego miłośnika kina grozy”.

Specjalistka od chorób oczu – Grace (Jena Malone) przybywa do odległego klasztoru w Szkocji, aby zbadać sprawę rzekomego samobójstwa jej młodszego brata księdza. Nie ufając raportom Kościoła, kobieta prowadzi własne śledztwo, próbując ustalić, co wydarzyło się naprawdę. Pomaga jej w tym watykański duchowny, ojciec Romero. Podczas przeszukiwania mrocznych zakątków klasztoru, dzikich klifów i smaganych wiatrem okolicznych plaż, Grace odkrywa nie tylko ślady morderstwa i świętokradztwa, ale też niepokojącą prawdę o własnej przeszłości, która wydobywa na wierzch dawno zapomnianą traumę.

Polski zwiastun filmu: 

Konsekracja © dystr. Kino Świat 2023

Film można obejrzeć na platformach:

Premiery CANAL+, Player, Polsat Box Go, Rakuten, Orange, Play, UPC, Multimedia Polska, Vectra, Inea, TOYA.
 
Premiera VOD: 14 lipca 2023
Gatunek: horror, thriller
Reżyseria: Chris Smith („Piąty wymiar”, „Czarna śmierć”)
Scenariusz: Chris Smith, Laurie Cook („Piąty wymiar”)
Obsada: Jena Malone („Neon Demon”, seria „Igrzyska śmierci”), Danny Huston („21 gramów”, „X-Men Geneza: Wolverine”), Janet Suzman („Mikołaj i Aleksandra”, „The Crown”), Ian Pirie („Czarnobyl”, „Mroczny Rycerz”)

Źródło: wszystkie materiały od Kino Świat

Aleksandra Konefał „Lee Schubienik. Tom I”

 
Siedemnastoletnia Alicja zostaje zmuszona przez swojego ojca, barona Mario von Tochka, do zakończenia nauki w liceum dla dziewcząt i uczestniczenia w prywatnych lekcjach zorganizowanych w ich ponurej rezydencji na najwyższym wzgórzu w miasteczku Statton na Półwyspie Fenińskim. W indywidualnym programie nauczania podobno najlepszej prywatnej nauczycielki w okolicy ma brać udział także osiemnastoletni Derek Thinhead, opryskliwy młodszy brat przyszłej żony barona, Arabelli, bezskutecznie zabiegającej o akceptację Alicji. Pełnej gniewu dziewczyny, która lepszy kontakt ma ze służbą niż ze swoim rodzicielem. Nieoczekiwanie zyskuje jednak nowego przyjaciela, tajemniczego mieszkańca wiekowego lasu przylegającego do podobno przeklętej posiadłości. Niedoszłego samobójcę, który przedstawia się jej jako Pentlee von Schubienik. Samotna w wielkim domu nastolatka postanawia utrzymać w sekrecie swoją niezwykłą relację z młodym mężczyzną mówiącym zagadkami. Włóczęgą najwyraźniej kompletnie nierozumiejącym otaczającego go świata i budzącym nieokreślony niepokój w młodej gniewnej.

Okładka książki. „Lee Schubienik. Tom I", Novae Res 2020

Debiutancka powieść pracującej w dziekanacie Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu, z wykształcenia historyczki Aleksandry Konefał. Pierwotnie wydana w 2020 roku przez oficynę Novae Res w kreskówkowej okładce projektu Pauliny Radomskiej-Skierkowskiej, historia, która wykluwała się dziesięć lat, a przez samą autorkę jest określana jako młodzieżowa obyczajówka z elementami grozy. Do pisania Konefał zasiadła jeszcze w okresie studiów, ale fundamenty pod tę neogotycką pracę zostały położone jeszcze wcześniej, kiedy to jako nastolatka odkryła powieściową serię o młodym czarodzieju J.K. Rowling. Największy wpływ na „Lee Schubienika” miała jednak twórczość jej ulubionego prozaika i poety Edgara Allana Poego oraz groteskowo mroczne filmowe klimaty Tima Burtona. Początkująca polska pisarka odwoływała się do swojej „odwiecznej” fascynacji zagadkowymi opowieściami o zabarwieniu nadnaturalnym. Niedookreśloną grozą, niedosłownym horrorem i (neo)gotycką literaturą romantyczną. W 2023 roku, również nakładem wydawnictwa Novae Res, ukazał się drugi tom niepokojących przygód nastoletniej Alicji (spójna szata graficzna) z fikcyjnej krainy nawiedzonej przez tytułowego nieznajomego.

„Kruk”, „Czarny kot” i „Zagłada domu Usherów” Edgara Allana Poego spotykają „Sok z żuka”, „Edwarda Nożycorękiego” i „Jeźdźca bez głowy” (na podstawie „Legendy o Sennej Kotlinie”, klasycznego opowiadania grozy Washingtona Irvinga) Tima Burtona. Czarowny świat Aleksandry Konefał. Stylowe otwarcie planowanego cyklu o tajemniczym Lee. Burtonowski klimat gotycki w fikcyjnej mieścinie w nieokreślonej przeszłości (może też nasuwać skojarzenia z trylogią „Nevermore” Kelly Creagh). Nadnaturalny horror w życzliwym uścisku z młodzieżową opowieścią przygodowo-romantyczną. Zdumiewająco zgodna koegzystencja gatunków. Dom na przeklętym wzgórzu, „szalony dom, kryjący w swym wnętrzu ciemność” na Półwyspie Fenińskim od pokoleń należy do szlacheckiego rodu, którego najmłodszą przedstawicielką jest Alicja von Tochek. Właściwie w jej czasach arystokratyczny tytuł noszony przez jej ojca to w gruncie rzeczy nic nieznaczące słowo, niejako z przyzwyczajenia dodawane przed nazwiskiem. Nie należy jednak przez to rozumieć, że baron Mario von Tochek nie cieszy się wielkim poważaniem w swojej małej ojczyźnie. Zapomnianym przez Boga, ciasny, ale urokliwym miasteczku Statton, sąsiadującym z niedawnym domem siedemnastoletniej Alicji von Tochek. Dumnym Alton, gdzie na pierwszy rzut oka człowiek ma większe możliwości rozwoju. Główna bohaterka „Lee Schubienika” Aleksandry Konefał, zgodnie z wolą swojej biologicznej matki, uczęszczała do prywatnego żeńskiego liceum w Alton. Mieszkała w tamtejszym ośrodku akademickim dla dziewcząt, zanim jej ojciec, najpewniej w porozumieniu ze swoją „nieprzyzwoicie młodą” aktualną partnerką Arabellą, nie uznał za stosowne ściągnąć swojej latorośli z powrotem do ponurego „zamczyska”, wzniesionego przed wiekami na najwyższym wzgórzu w Statton. Bezwstydnie korzysta pani Konefał z zabytkowych rekwizytów nadnaturalnej sceny niemuzycznej. Miast silić się na oryginalność, śmiało sięga po pozornie wyświechtane motywy, tradycyjne elementy kultury gotyckiej. Nawiedzony dom na wzgórzu, tajemniczy przybysz, „zła macocha” i jej arogancki braciszek, niepodobna do siebie pani Danvers, zagadkowa zaraza, czarny kot, podejrzany jegomość w gospodzie, sentymentalny staruszek w centrum, morderstwo sprzed lat i cała seria dziwnych zdarzeń rejestrowanych przez „księżniczkę” trzymaną w złotej klatce i śniącą o zgoła innej klatce. Rozgoryczoną dziewczynę, która pewnego pogodnego dnia nieopodal znienawidzonej rodzinnej rezydencji, nadziewa się na chodzącą kupkę nieszczęścia. Na oko niewiele od niej starszego człowieka, czyniącego przygotowania do samobójstwa. Do powieszenia się na gałęzi smutnego drzewa, wiekowego członka zielonej armii, której szeregi już wkrótce mogą zostać przerzedzone. Pentlee 'Lee' von Schubienik, liczący sobie co najmniej dwadzieścia wiosen, stworzenie zachowujące się, nawet nie jak przybysz z innej planety, ale jak ktoś, kto urodził się przed chwilą. Najprostszym wyjaśnieniem jest amnezja, jakiś paranoiczny głosik w głowie Alicji von Tochek, nieustępliwie doradza jej jednak maksymalną otwartość na bardziej skomplikowane wyjaśnienie fascynującego przypadku niedoszłego wisielca. Szalenie enigmatycznego człowieka z lasu, nad którym introwertyczna nastolatka z niesławnego domostwa „stojącego samotnie pośród wzniesień”, roztoczy niezbyt troskliwą opiekę. W międzyczasie użerając się z wyniosłym Derekiem Thinheadem, którego najwyraźniej również nie cieszy planowany ślub jego starszej siostry z najlepszą partią w mieście. Zamożnym wdowcem, który przypadkiem jest biologicznym ojcem koleżanki Dereka ze „szkolnej ławy” - mini klasa pani Donell, starszej kobiety powszechnie uważanej za najlepsza prywatną nauczycielkę w „zabitym dechami” zakątku fikcyjnego Półwyspu Fenińskiego.

Materiał promocyjny. „Lee Schubienik. Tom I", Novae Res 2020

Witamy w Strefie Mroku Aleksandry Konefał! W koszmarnych realiach półsieroty z sennego miasteczka z krwawą historią i mocno niepewną przyszłością. Upiorna teraźniejszość i niewykluczone, że nieistniejąca przyszłość nieimponującej wspólnoty lokalnej. W końcu siedemnastoletnia protagonistka „Lee Schubienika” przywykła do spacerów pod obstrzałem uporczywych spojrzeń namiętnych plotkarek i okazjonalnych obiadów w tutejszym królestwie pijaństwa. Do pustych kobiet i grubiańskich mężczyzn. Alicji von Tochek od czasu tragicznej śmierci matki doskwiera samotność. Zwłaszcza teraz, bo choć jej życie w Alton nie było usłane różami, czuła się tam nieporównywalnie lepiej niż we własnym domu. Miejscu, z którym wiążą się najlepsze, ale i najgorsze wspomnienia czołowej postaci wybornie klimatycznej opowieści z dreszczykiem damy zakochanej w twórczości Wielkiego Edgara. Zapewne stąd wziął się znamienny (pewnikiem zły omen) trzepot czarnych skrzydeł i czarny (tutaj tłusty) kot, chadzający własnymi drogami, wścibski pupil w najlepszym razie ekscentrycznego, w najgorszym obłąkanego właściciela jedynego zakładu pogrzebowego w Statton. Naturalną koleją rzeczy myśli Alicji najczęściej zaprząta jej oderwany od rzeczywistości sekretny przyjaciel. Nie można powiedzieć, że baronówna czuje się komfortowo w towarzystwie totalnie zagubionego kawalera – daleko jej do tego – ale ewidentnie jest między nimi jakaś chemia. Zwierzęcy magnetyzm, potencjalnie niebezpieczne wzajemne przyciąganie dwóch samotnych istnień. Alicji wszak nie wystarcza przyjaźń z młodym lokajem imieniem Bartie, którego najważniejszym obowiązkiem jest dbanie o bezpieczeństwo jedynego dziecka rozbrajająco ufnego pana domu. Utrzymującego przyjazne stosunki ze służbą, rządzącego miękką ręką, w gruncie rzeczy sympatycznego, wypływowego człowieka, który nie pozostawił mi wątpliwości, że podziela marzenie Alicji o odbudowaniu ich stosunków. Baron Mario von Tochek tęskni za swoją córeczka równie mocno jak ona za nim. Żyją pod jednym dachem, ale nader rzadko się widują. Nie dlatego, że rezydencja von Tochków to istny labirynt – ogromna nieruchomość z poplątanymi korytarzami, za dnia zwykle tonącymi w półmroku, a nocą skąpanymi w egipskich ciemnościach, których niepodobna rozproszyć ułomną elektrycznością (dobro, na które nie wszyscy mogą sobie pozwolić, co w połączeniu ze wszechobecnymi powozami konnymi każe mi sądzić, że akcja omawianej powieści toczy się w XIX wieku) – problemem jest brak pomysłu na odwrócenie bolesnego procesu, który zaczął się wraz z potworną śmiercią Doris von Tochek. Ojciec i córka mimowolnie oddalali się od siebie, a teraz może być już za późno na zakopywanie rowów. Bo baron znalazł sobie nową rodzinę? Najwyżej dwudziestopięcioletnia Arabella Thinhead, mieszkająca w podupadłej rezydencji w Statton z krnąbrnym osiemnastoletnim bratem Derekiem, desperacko zabiega o akceptację Alicji, która przysięgła sobie, że za żadne skarby świata nie zaakceptuje ani tej, ani żadnej innej wybranki ojca. W odróżnieniu od niego pozostanie wierna biednej Doris, nie zdradzi swojej ukochanej matki, bo tak interpretuje miłosne uniesienie dojrzałego dżentelmena, który wypowiedział żałosną wojnę niezwyciężonemu(?) czasowi. Niewydarzony Piotruś Pan, beznadziejnie zakochany w wyrachowanej materialistce albo po prostu człowiek, który po latach w nieprzeniknionej ciemności wreszcie znalazł swoje słońce. Wyciągnięty z otchłani rozpaczy przez młodą kobietę, która „jak każdy dźwiga własny krzyż”. „Lee Schubienik” Aleksandry Konefał to opowieść o samotności, potrzebie akceptacji, o szukaniu swojego miejsca na ziemi, odrobiny szczęścia w egzystencjalnej matni, drobnych radości w monotonii dnia codziennego. W klatce doktora Jekylla i pana Hyde'a z kruczoczarnymi skrzydłami. Młodzieżowy horror również dla starszych czytelników. Rozsmakowanych w starej szkole straszenia, w mrocznej literaturze klasycznej, w pełzającej grozie nie z tego świata. Opowieściach wchodzących pod skórę, bardziej wyczuwalnych niż widzialnych przyjemnie nieprzyjemnych robalach zawzięcie torujących sobie drogę do serca czytelnika. Zaambarasowanego, struchlałego, czy tylko zafrapowanego tymi wszystkimi niejasnościami, rebusami z nienachalnie makabrycznego, pysznie subtelnego... upiornie czarodziejskiego świata zamkniętego na kartach „Lee Schubienika”. Tego życzę wszystkim mile widzianym gościom wyimaginowanej krainy miodem i octem płynącej, że tak to ujmę, gotycko uwrażliwionej, początkującej powieściopisarki z niebanalnym warsztatem: plastycznym w swojej prostocie.

Masz słabość do wiktoriańskich ghost stories? Cenisz sobie klimaty gotyckie, po burtonowsku przypudrowane? Nie masz nic przeciwko hybrydom gatunkowym? Kochasz nastrojowe historie z dreszczykiem, radośnie korzystające ze sprawdzonych motywów, bardziej podtrzymujące piękne tradycje, aniżeli wprowadzające jakieś nowości do bezkresnego świata horroru? Jeśli Twoja odpowiedź na przynajmniej połowę z powyższych pytań jest twierdząca, to mam dla Ciebie dwa słowa: „Lee Schubienik”. Powieściowy debiut Aleksandry Konefał, hipnotyczny „pierwszy rozdział legendy o sennej mieścinie”. Chwytający za serce list miłosny do twórczości Edgara Allana Poego, spryskany sokiem z żuka. Rzadki towar na polskim rynku. Jam oczarowana!

Za książkę bardzo dziękuję wydawnictwu